• Luat minh khue
  • Tu van luat
  • Tu van luat ly hon
  • Tu van luat minh khue

Tư vấn luật, Tư vấn pháp luật, Dịch vụ luật sư, luật sư doanh nghiệp, Công ty luật

Tư vấn luật, Tư vấn pháp luật, Dịch vụ luật sư, luật sư doanh nghiệp, Công ty luật

Tổ chức hợp lý chính quyền địa phương và điều chỉnh thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Tổ chức hợp lý chính quyền địa phương là chủ trương gắn với cải cách nền hành chính nhà nước với mục đích xây dựng bộ máy tinh gọn mà vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm các quyền, tự do của cá nhân. Tính khoa học trong tổ chức bộ máy nhà nước nói chung và chính quyền địa phương nói riêng là yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

1. Tổ chức hợp lý chính quyền địa phương

1.1. Yêu cầu của việc tổ chức hợp lý chính quyền địa phương

Tổ chức chính quyền địa phương là vấn đề được quan tâm nghiên cứu nhằm tổng kết 20 năm thực hiện Cương lĩnh 1991, bổ sung và phát triển Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ mới; chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp, các luật tổ chức các cơ quan nhà nước (Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức HĐND và UBND, Luật Bầu cử đại biểu HĐND), hợp nhất các luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Nghị quyết số 17-NQ/TW ngày 01/8/2007 (Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm) của Ban Chấp hành trung ương khoá X về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước đưa ra yêu cầu “Xây dựng tổ chức bộ máy hành chính tinh gọn, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, giữa các cấp chính quyền, giữa chính quyền đô thị và chính quyền nông thôn, giữa tập thể và người đứng đầu cơ quan hành chính”.

Theo tinh thần các Nghị quyết của Đảng, tổ chức hợp lý chính quyền địa phương cần quán triệt các nguyên tắc và yêu cầu:

- Nhà nước đơn nhất, quyền lực nhà nước là thống nhất;

- Xây dựng chính quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; tính dân chủ trong tổ chức và hoạt động của cơ quan nhà nước, bảo đảm tính đại diện cho cộng đồng dân cư;

- Tính thống nhất, thông suốt của hệ thống hành chính nhà nước;

- Bảo đảm giám sát của cấp uỷ, các tổ chức đoàn thể đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương.

>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi:  - 1900 6162

 

1.2. Nội dung của việc tổ chức hợp lý chính quyền địa phương

Nội dung chính của việc tổ chức hợp lý chính quyền địa phương là phân biệt mô hình quản lý nhà nước đối với địa bàn đô thị và nông thôn. Tương ứng với mỗi mô hình là một cách thức tổ chức Hội đồng nhân dân (HĐND), Ủy ban nhân dân (UBND). Khác biệt chủ yếu của hai mô hình này là cách thức tổ chức HĐND; khối lượng nhiệm vụ, quyền hạn của hai cơ quan: cơ quan đại diện và cơ quan hành chính nhà nước.

Trong tinh thần tổ chức hợp lý chính quyền địa phương, một số biện pháp thí điểm đang được áp dụng hoặc nghiên cứu để áp dụng. Theo Kế hoạch Cải cách hành chính giai đoạn 2006-2010 được ban hành kèm theo Quyết định số 94/2006/QĐ-TTg ngày 27/4/2006 của Thủ tướng Chính phủ, thì một số thành phố trực thuộc trung ương như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng sẽ xây dựng Đề án thí điểm mô hình tổ chức chính quyền đô thị. Mục đích bao trùm của các đề án này là góp phần đổi mới nền hành chính nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của dân cư.

Việc nghiên cứu xây dựng các Đề án thí điểm mô hình tổ chức chính quyền đô thị tại từng thành phố là cơ sở cho việc tiếp tục hình thành Chiến lược phát triển và quản lý đô thị tại Việt Nam, góp phần hoàn thiện thể chế về chính quyền địa phương theo tinh thần các Nghị quyết của Đảng.

Có thể nói, điểm chung giữa nội dung thí điểm mô hình chính quyền đô thị và thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường là đề xuất thực hiện không tổ chức HĐND ở các đơn vị hành chính huyện, quận, phường. Nội dung quan trọng của việc tổ chức hợp lý chính quyền địa phương và mục tiêu của các biện pháp thí điểm đều tập trung ở phân biệt mô hình quản lý nhà nước tại địa bàn đô thị và nông thôn.

 

2. Điều chỉnh thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương trong xu hướng cải cách hành chính

1. Điều chỉnh thẩm quyền của HĐND, UBND trong điều kiện thí điểm mô hình chính quyền đô thị và thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường

Vấn đề quan trọng khi xây dựng Đề án thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường là điều chỉnh nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND, UBND các cấp để bảo đảm hoạt động bình thường của chính quyền địa phương, duy trì phát triển kinh tế - xã hội.

Nếu tiếp cận vấn đề một cách triệt để thì không tổ chức HĐND đồng nghĩa với việc chấm dứt các chức năng, nhiệm vụ của cơ quan này tại địa bàn thí điểm. Tuy nhiên, với quy mô và tính chất thí điểm, các nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND huyện, quận, phường đã được rà soát để nghiên cứu, hình thành phương án chuyển giao cho các cơ quan: HĐND, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; UBND huyện, quận, phường. Cùng với đó là sự thay đổi một số nội dung nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch UBND huyện, quận, phường.

Nhìn chung, các nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND huyện, quận mang tính chất của cơ quan đại diện được chuyển lên HĐND cấp tỉnh như: bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm hội thẩm nhân dân Toà án nhân dân huyện, quận; giám sát hoạt động của UBND, các cơ quan tư pháp huyện, quận; bãi bỏ văn bản sai trái của HĐND xã, thị trấn; giải tán HĐND xã, thị trấn trong trường hợp luật định.

Các nhiệm vụ, quyền hạn nhằm thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương được chuyển giao cho UBND huyện, quận, phường; một số nhiệm vụ, quyền hạn khác chuyển lên UBND tỉnh, thành phố.

UBND tỉnh nơi không tổ chức HĐND huyện, phường được bổ sung nhiệm vụ: phê duyệt quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án phát triển kinh tế - xã hội của UBND huyện; chỉ đạo UBND huyện thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và bảo đảm đời sống của nhân dân trên địa bàn. Ngoài hai nội dung tương tự, UBND thành phố trực thuộc trung ương nơi không tổ chức HĐND huyện, quận, phường còn được bổ sung  nhiệm vụ, quyền hạn: quyết định các biện pháp bảo đảm thực hiện thống nhất quy hoạch đô thị trên địa bàn quận; quyết định biện pháp bảo đảm trật tự công cộng, giao thông, phòng, chống cháy nổ và bảo vệ môi trường, cảnh quan đô thị trên địa bàn quận; quyết định quy hoạch chung xây dựng các đô thị trên địa bàn huyện; quyết định quy hoạch, kế hoạch phát triển mạng lưới giao thông trên địa bàn huyện, quận. Như vậy, khi thực hiện thí điểm, khối lượng nhiệm vụ của UBND thành phố tăng nhiều hơn so với UBND tỉnh.

Thay đổi đáng kể trong thẩm quyền của UBND huyện, quận, phường là các nội dung liên quan đến quản lý ngân sách nhà nước. UBND huyện, quận lập dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn, dự toán thu, chi ngân sách địa phương, báo cáo UBND cấp trên trực tiếp để trình HĐND quyết định; căn cứ vào dự toán ngân sách được giao, quyết định cụ thể dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn, dự toán thu, chi ngân sách địa phương và phân bổ dự toán ngân sách cấp mình, điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương trong trường hợp cần thiết, quyết định các chủ trương, biện pháp triển khai ngân sách; lập, quyết toán thu, chi ngân sách địa phương báo cáo UBND cấp trên trực tiếp để trình HĐND phê chuẩn. Tương tự, UBND phường cũng được bổ sung các nhiệm vụ về lĩnh vực ngân sách.

 

Theo Nghị quyết số 26/2008/NQ-QH12 ngày 15/11/2008 của Quốc hội về thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường và Nghị quyết số 724/2009/NQ-UBTVQH12 ngày 16/01/2009 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về danh sách huyện, quận, phường của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường, từ ngày 25/4/2009, chủ trương thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường đã được áp dụng tại 10 tỉnh, thành phố1. Tại các tỉnh, thành phố này, 67 huyện, 32 quận, 483 phường không tổ chức HĐND. Một số nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND huyện, quận, nơi không tổ chức HĐND được điều chỉnh cho HĐND, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

 

2. Điều chỉnh thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND

Theo quy định hiện hành, HĐND, UBND các cấp đều được trao thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Quá trình nghiên cứu xây dựng Đề án thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường đã hình thành luận điểm về việc không cần thiết duy trì hoạt động của các cơ quan trung gian như HĐND huyện, quận và cấp cơ sở trên địa bàn đô thị như HĐND phường.

Đối với mô hình chính quyền đô thị, theo đánh giá của một số thành phố đang triển khai xây dựng Đề án, quyết định quản lý từ chính quyền thành phố xuống huyện, quận, phường bị cắt khúc, triển khai chậm do cấp dưới phải ban hành văn bản hướng dẫn thi hành. Từ đó, hình thành kiến nghị tổ chức chính quyền đô thị như sau:

- Thiết lập chính quyền đô thị như một cấp hoàn chỉnh gồm HĐND và Uỷ ban hành chính.

- Cấp hành chính trung gian huyện, quận, phường chỉ có cơ quan hành chính tại địa phương.

- Xã là cấp chính quyền hoàn chỉnh gồm HĐND và Uỷ ban hành chính (hoặc theo phương án 2, chỉ có Uỷ ban hành chính).

Với việc nghiên cứu tổ chức hợp lý chính quyền địa phương, thẩm quyền ban hành VBQPPL của HĐND và UBND sẽ và cần phải biến chuyển theo xu hướng mở rộng thẩm quyền của HĐND cấp tỉnh và UBND các cấp.

Xuất phát từ yêu cầu về tính liên thông, thống nhất trong quản lý đô thị, HĐND thành phố ra VBQPPL quyết định chủ trương, biện pháp quan trọng để phát huy tiềm năng của địa phương, xây dựng và phát triển địa phương về kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, các biện pháp cụ thể trong các lĩnh vực kinh tế, giáo dục, y tế, xã hội, văn hoá, thông tin, thể dục, thể thao, khoa học và công nghệ, tài nguyên và môi trường, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và thi hành pháp luật. Bên cạnh việc quyết định những vấn đề mang tính chất chung của thành phố, trong trường hợp cần thiết, HĐND thành phố còn quyết định những vấn đề cụ thể phát sinh của từng địa phương, huyện, quận, phường, xã. Như vậy, thẩm quyền của HĐND xã (nếu vẫn duy trì) có thể được thu hẹp lại.

Trong số nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND thành phố, cần chú ý một số nội dung sau đây khi điều chỉnh thẩm quyền ban hành VBQPPL: quyết định cơ chế khuyến khích phát triển sản xuất, chuyển đổi cơ cấu kinh tế và phát triển các thành phần kinh tế địa phương; nội dung liên quan đến lĩnh vực ngân sách nhà nước (dự toán thu ngân sách nhà nước; dự toán thu, chi ngân sách địa phương và phân bổ dự toán ngân sách thành phố, phê chuẩn quyết toán ngân sách thành phố, các chủ trương, biện pháp triển khai thực hiện ngân sách thành phố, điều chỉnh dự toán ngân sách thành phố trong trường hợp cần thiết; phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ cho từng cấp ngân sách; phí, lệ phí; chủ trương, biện pháp phát triển nguồn nhân lực, các biện pháp phát triển các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hoá…).

UBND thành phố có nhiệm vụ ra văn bản cụ thể hoá các nghị quyết của HĐND thành phố về các nội dung vừa nêu và còn đảm nhiệm một số công việc khi không tổ chức HĐND huyện, quận như dự toán ngân sách nhà nước trên địa bàn, dự toán thu, chi ngân sách quận, huyện, phê chuẩn quyết toán ngân sách quận, huyện, điều chỉnh dự toán ngân sách quận, huyện trong trường hợp cần thiết; quy hoạch, kế hoạch phát triển mạng lưới giao thông, thuỷ lợi và biện pháp bảo vệ đê điều, công trình thuỷ lợi và bảo vệ rừng… Vì vậy, thẩm quyền ban hành VBQPPL nên được mở rộng một cách phù hợp.

Trong bối cảnh thí điểm mô hình tổ chức chính quyền đô thị, Chủ tịch UBND thành phố tiếp nhận thêm các thẩm quyền quyết định: biện pháp để xây dựng và phát triển mạng lưới giao dục mầm non, giáo dục phổ thông theo quy hoạch chung; biện pháp phát triển sự nghiệp văn hoá nghệ thuật, di tích văn hoá và danh lam thắng cảnh; biện pháp bảo đảm thực hiện chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo; biện pháp bảo đảm thực hiện thống nhất kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch đô thị của thành phố, bảo đảm trật tự công cộng, giao thông, phòng, chống cháy, nổ, thiên tai và tổ chức đời sống nhân dân trên địa bàn. Phần nhiều nội dung này gắn với thẩm quyền ban hành VBQPPL.

UBND huyện, quận cũng được bổ sung thêm một số nhiệm vụ, quyền hạn, đáng chú ý là trong lĩnh vực ngân sách, quyết định biện pháp bảo đảm thực hiện chương trình khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, khuyến công, phát huy tiềm năng của các thành phần kinh tế, biện pháp giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội, biện pháp đấu tranh phòng ngừa, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật, biện pháp bảo đảm thi hành Hiến pháp, pháp luật ở địa phương. Thẩm quyền được bổ sung cho UBND phường còn có thể vượt hơn về số lượng. Ngoài các thẩm quyền tương tự như trên, UBND phường còn có thể quyết định: biện pháp quản lý và sử dụng hợp lý, có hiệu quả quỹ đất được để lại nhằm phục vụ các nhu cầu công ích của địa phương; biện pháp bảo đảm thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự; xây dựng lực lượng dân quân, tự vệ và quốc phòng toàn dân, thực hiện nhiệm vụ hậu cần tại chỗ, thực hiện chính sách hậu phương quân đội và chính sách đối với lực lượng vũ trang nhân dân ở địa phương…

Chủ tịch UBND huyện, quận cần được bổ sung các nhiệm vụ, quyền hạn quyết định: biện pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham nhũng, chống buôn lậu và gian lận thương mại; biện pháp phòng, chống tệ nạn xã hội, bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, phòng, chống dịch bệnh, chăm sóc người già, người tàn tật, trẻ mồ côi không nơi nương tựa, bảo vệ, chăm sóc bà mẹ, trẻ em, thực hiện chính sách dân số, kế hoạch hoá gia đình; biện pháp thực hiện chính sách ưu đãi đối với thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sỹ, người và gia đình có công với nước; biện pháp thực hiện chính sách bảo hộ lao động, bảo hiểm xã hội, cứu trợ xã hội, xoá đói giảm nghèo; biện pháp bảo vệ và cải thiện môi trường, phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai, bão lụt ở địa phương; biện pháp bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cá nhân; biện pháp bảo đảm việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân…

Chủ tịch UBND phường, xã có thể được bổ sung các nhiệm vụ, quyền hạn quyết định: biện pháp xây dựng và phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác, kinh tế hộ gia đình ở địa phương; biện pháp xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá, giáo dục truyền thống đạo đức tốt đẹp, giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc, ngăn chặn việc truyền bá văn hoá phẩm phản động, đồi truỵ, bài trừ mê tín, hủ tục, phòng, chống các tệ nạn xã hội ở địa phương; biện pháp thực hiện xây dựng, tu sửa đường giao thông, cầu, cống và các cơ sở hạ tầng khác ở địa phương; biện pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham nhũng, biện pháp bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cá nhân; biện pháp bảo đảm việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân…

Với sự điều chỉnh thẩm quyền như dự kiến, đã đến lúc cần trở lại vấn đề giao thẩm quyền ban hành VBQPPL cho cá nhân Chủ tịch UBND.

(1) Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Vĩnh Phúc, Nam Định, Bà Rịa - Vũng Tàu, Phú Yên, Quảng Trị, Lào Cai, Kiên Giang.

Tác giả: TS. Hoàng Thị Ngân - Vụ Tổ chức hành chính nhà nước và Công vụ, Văn phòng Chính phủ

Nguồn: http://www.nclp.org.vn

(MKLAW FIRM: Bài viết được đăng tải nhằm mục đích giáo dục, phổ biến, tuyên truyền pháp luật và chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước không nhằm mục đích thương mại. Thông tin nêu trên chỉ có giá trị tham khảo và có thể một số thông tin pháp lý đã hết hiệu lực tại thời điểm  hiện tại vì vậy Quý khách khi đọc thông tin này cần tham khảo ý kiến luật sư, chuyên gia tư vấn trước khi áp dụng vào thực tế.)

Mọi thông tin cần tư vấn, quý khách vui lòng liên hệ:

Luật Minh Khuê

CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ (MK LAW FIRM)

LUẬT SƯ TƯ VẤN PHÁP LUẬT (24/7) GỌI: 1900 6162

Gửi yêu cầu dịch vụ trực tiếp qua Email    : lienhe@luatminhkhue.vn
Tham khảo dịch vụ và kiến thức pháp luật : http://www.luatminhkhue.vn
© Copyright by MKLAW FIRM

Số lượt đọc 991
GỬI YÊU CẦU DỊCH VỤ TƯ VẤN

Họ và tên(*)

Địa chỉ

Điện thoại(*)

Email(*)

Tiêu đề(*)

Nội Dung(*)

Tìm kiếm

Ví Dụ : Văn bản pháp luật, Van ban luat ...

Dịch vụ luật sư

Tư vấn pháp luật miễn phí qua Email

TƯ VẤN PHÁP LUẬT MIỄN PHÍ - Luôn là một trong những chính sách thường xuyên và nhất quán của Công ty luật Minh Khuê. Mỗi ngày bình quân chúng tôi nhận được khoảng 200-300 Email hỏi về các vấn đề pháp lý trên tất cả các lĩnh vực qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Nhằm không ngừng đáp ứng nhu cầu của khách hàng trong lĩnh vực trên Chúng tôi đã tăng cường đội ngũ luật sư, chuyên gia, chuyên viên pháp lý chất lượng phục vụ ngày càng tốt hơn để tri ân đến Quý khách hàng:

Hỗ trợ trực tuyến

TỔNG ĐÀI TƯ VẤN PHÁP LUẬT MIỄN PHÍ:

Gọi: 1900 6162

LUẬT SƯ TƯ VẤN

Gọi: 1900 6162

Dịch vụ nổi bật