Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi thắc mắc đến công ty Luật MInh Khuê, căn cứ vào thông tin bạn cung cấp xin tư vấn với bạn như sau:

Cơ sở pháp lý:

Luật bảo hiểm xã hội 2014 

Nghị định 115/2015/NĐ-CP hướng dẫn luật bảo hiểm xã hội 

Nội dung tư vấn:

Chế độ tử tuất được quy định trong luật bảo hiểm xã hội 2014 như sau:

Thứ nhất là trợ cấp mai táng 

Trợ cấp mai táng dành cho thân nhân của người lao động khi người lao động chết được quy định tại điều 66 luật bảo hiểm xã hộii 2014 như sau:

" Điều 66. Trợ cấp mai táng

1. Những người sau đây khi chết thì người lo mai táng được nhận một lần trợ cấp mai táng:

a) Người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật này đang đóng bảo hiểm xã hội hoặc người lao động đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội mà đã có thời gian đóng từ đủ 12 tháng trở lên;

b) Người lao động chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc chết trong thời gian điều trị do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;

c) Người đang hưởng lương hưu; hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng đã nghỉ việc.

2. Trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở tại tháng mà người quy định tại khoản 1 Điều này chết.

3. Người quy định tại khoản 1 Điều này bị Tòa án tuyên bố là đã chết thì thân nhân được hưởng trợ cấp mai táng quy định tại khoản 2 Điều này."

Đối với trường hợp vừa có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện vừa có thời gian tham gia bảo hiểm bắt buộc thì điều kiện để được hưởng trợ cấp mai táng được quy định như sau:

" Điều 12. Chế độ tử tuất đối với thân nhân của người lao động chết mà trước đó có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện

Chế độ tử tuất đối với thân nhân của người lao động chết mà trước đó có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo Điều 71 của Luật Bảo hiểm xã hội được quy định như sau:

1. Thời gian tính hưởng chế độ tử tuất là tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm xã hội bắt buộc.

2. Người lo mai táng được nhận trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở đối với người lao động chết thuộc một trong các trường hợp sau:

a) Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên;

b) Người lao động có tổng thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện từ đủ 60 tháng trở lên;

c) Người lao động chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc chết trong thời gian điều trị do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;

d) Người đang hưởng lương hưu; hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng đã nghỉ việc."

Theo đó với trợ cấp mai táng thì điều kiện để được hưởng là:

- Người lao động phải tham gia bảo hiểm bắt buộc được từ 12 tháng trở lên hoặc tổng thời gian tham gia bảo hiểm tự nguyện và bảo hiểm bắt buộc phải từ 60 tháng trở lên

- Đối với trường chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc chết trong thời gian điều trị do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp thì không cần xét về thời gian đóng bảo hiểm xã hội.

Mức hưởng trợ cấp mai táng là: 10 lần mức lương cơ sở tại tháng mà người lao động chết 

Thứ hai là trợ cấp tử tuất hàng tháng

Trợ cấp tuất hàng tháng thì được quy định trong luật bảo hiểm xã hội 2014 như sau:

Điều kiện để được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng 

- Đã đóng bảo hiểm xã hội đủ 15 năm trở lên nhưng chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần; Trường hợp người lao động còn thiếu tối đa không quá 6 tháng để đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, thì thân nhân được đóng tiếp một lần cho số tháng còn thiếu vào quỹ hưu trí và tử tuất với mức đóng hằng tháng bằng 22% mức tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của người lao động trước khi chết;

- Đang hưởng lương hưu mà trước đó có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên;

- Chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc chết trong thời gian điều trị do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

- Đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61 % trở lên.

Đối tượng được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng 

- Con chưa đủ 18 tuổi; con từ đủ 18 tuổi trở lên nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; con được sinh khi người bố chết mà người mẹ đang mang thai;

- Vợ từ đủ 55 tuổi trở lên hoặc chồng từ đủ 60 tuổi trở lên; vợ dưới 55 tuổi, chồng dưới 60 tuổi nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

- Cha đẻ, mẹ đẻ, cha đẻ của vợ hoặc cha đẻ của chồng, mẹ đẻ của vợ hoặc mẹ đẻ của chồng, thành viên khác trong gia đình mà người tham gia bảo hiểm xã hội đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình nếu từ đủ 60 tuổi trở lên đối với nam, từ đủ 55 tuổi trở lên đối với nữ;

- Cha đẻ, mẹ đẻ, cha đẻ của vợ hoặc cha đẻ của chồng, mẹ đẻ của vợ hoặc mẹ đẻ của chồng, thành viên khác trong gia đình mà người tham gia bảo hiểm xã hội đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình nếu dưới 60 tuổi đối với nam, dưới 55 tuổi đốivới nữ và bị suy giảm khả năng lao động từ 81 % trở lên.

Trong đó các thân nhân này phải đảm bảo không có thu nhập hoặc có thu nhập hằng tháng nhưng thấp hơn mức lương cơ sở. Thu nhập theo quy định tại Luật này không bao gồm khoản trợ cấp theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công ( trừ đối tượng thân nhân là con ).

Mức trợ cấp tuất hàng tháng 

- Mức trợ cấp tuất hằng tháng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức lương cơ sở; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 70% mức lương cơ sở.

- Trường hợp một người lao đông chết thì số thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng tối đa là 4 người; nếu hai người trở lên thì thân nhân của những người này được hưởng gấp đôi.

- Thời điểm hưởng trợ cấp tuất hằng tháng được thực hiện kể từ tháng liền kề sau tháng mà thân chết. 

Thứ ba là trợ cấp tuất một lần 

Các trường hợp hưởng trợ cấp tuất một lần bao gồm:

- Người lao động chết không tham gia đủ 15 năm bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc trường hơp thiếu tối đa 6 tháng thì đủ 15 năm mà người thân không đóng thêm theo hình thức tự nguyện.

- Không phải chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc chết trong thời gian điều trị 

- Không phải đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bênh nghề nghiệp hàng tháng với mức suy giảm từ 61% trở lên.

- Không có thân nhân đủ điều kiện hưởng trợ cấp tuất hàng tháng theo quy định trên

- Có thân nhân thuộc diện hưởng trợ cấp tuất hàng tháng nhưng có nguyện vọng hưởng trợ cấp tuất một lần, trừ trường hợp con dưới 06 tuổi, con hoặc vợ hoặc chồng mà bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

Mức hưởng trợ cấp tuất một lần

- Trường hợp thứ nhất nếu người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội hoặc đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội 

+ Những năm tham gia bảo hiểm trước năm 2014 thì mỗi năm được tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội

+ Những năm tham gia sau năm 2014 thì bằng 2 tháng

Trường hợp thứ hai nếu người lao động chết khi đang hưởng lương hưu:

- Nếu chết trong 2 tháng đầu hưởng lương hưu thì tính bằng 48 tháng lương hưu đang hưởng;

- Nếu chết vào những tháng sau đó, cứ hưởng thêm 01 tháng lương hưu thì mức trợ cấp giảm đi 0,5 tháng lương hưu, mức thấp nhất bằng 03 tháng lương hưu đang hưởng.

ông nội tôi là giáo viên về hưu đang hưởng hưu trí, ông hiện tại đang phải nuôi đứa con út tức là chú tôi bị tâm thần từ nhỏ, tháng vừa rồi ông tôi mất vậy cho tôi hỏi chú tôi bị tam thần như vậy thì có được hưởng chính sách gì không?

 Trường hợp này ông bạn đang hưởng lương hưu vậy thuộc trường hợp người lao động chết thì thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng hoặc trợ cấp tuất một lần

Hiện tại chú của bạn là nguời tâm thần, mất khả năng lao động thì trong trường hợp này bạn phải đưa người chú đi tiến hành thủ tục giám định mức suy giảm khả năng lao động nếu mức suy giảm từ 81% trở lên thì chú bạn sẽ được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng. Nếu hiện tại chú bạn có người trực tiếp nuôi dưỡng rồi thì hàng tháng chú bạn sẽ được hưởng một mức bằng 50% mức lương cơ sở. Mức lương cơ sở tại thời điểm hiện tại là 1.210.000 đồng, như vậy mình sẽ được hưởng 605.000 đồng mỗi tháng.

Cô ruột của chồng tôi là công nhân đã nghỉ hưu khoảng trên dưới 20 năm, năm nay 75 tuổi, bà không có gia đình, không có con. Hộ khẩu nhập vào gia đình anh trai (tức Bác ruột của chồng tôi), lĩnh lương hưu tại địa chỉ nhà Bác tôi. Hiện nay bà tôi do lâm bệnh nặng đã chết ngày 11/9/2016. Vậy gia đình chúng tôi xin hỏi cô tôi được hưởng những trợ cấp gì, cách tính thế nào, chúng tôi cần phải chuẩn bị những thủ tục, giấy tờ ra sao? Ghi chú: Bác trai tôi đã chết từ lâu hiện tại trong hộ khẩu chỉ co 3 khẩu là : chị dâu của cô tôi sinh năm 1941, con trai bác và cô tôi. Lương hiện tại của cô tôi là 3.033.000đ/ tháng

 Theo thông tin bạn cung cấp thì bà bạn qua đời khi đang được hưởng lương hưu do đó đủ điều kiện để được xem xét cho thân nhân hưởng chế độ tử tuất hàng tháng.

Cô của bạn là con của bà bạn do đó cô sẽ thuộc diện được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng nếu mất suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên. 

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900 6162 hoặc liên hệ văn phòng  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Tư vấn Pháp luật lao động - Công ty Luật Minh Khuê.