Luật sư trả lời:

1. Cơ sở pháp lý về bầu trưởng thôn, tổ trưởng khu phố

- Thông tư liên tịch số 01/2005/TTLT-BTTUBTWMTTQVN-BNV

- Nghị quyết liên tịch 09/2008/NQLT-CP-UBTWMTTQVN

 

2. Mẫu phiếu bầu cử trưởng thôn

Luật Minh Khuê giới thiệu một mẫu phiếu bầu cử trưởng thôn để bạn tham khảo như sau:

ỦY BAN NHÂN DÂN

XÃ ……… 

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

PHIẾU BẦU CỬ TRƯỞNG THÔN

Thôn: …… 

Xã: …… 

Danh sách những người tham gia ứng cử trưởng thôn/Tổ trưởng tổ dân phố:

STT Tên người ứng cử hoặc được giới thiệu Địa chỉ thường trú
1 Ông/Bà: .................................. Thôn... Xã .... Huyện..... Tỉnh......
2 Ông/Bà: .................................. Thôn... Xã .... Huyện..... Tỉnh......
3 Ông/Bà: .................................. Thôn... Xã .... Huyện..... Tỉnh......

(Cử tri chỉ chọn 01 người duy nhất trong số những người ứng cử/hoặc được giới thiệu bằng cách gạch tên những người mà mình không đồng ý lựa chọn)

 

2. Điều kiện bầu cử trưởng thôn

Theo Điều 11 Thông tư số 04/2012/TT-BNV của Bộ Nội vụ hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của Thôn, tổ dân phố và Phó trưởng thôn, Tổ phó tổ dân phố như sau:

"Điều 11. Tiêu chuẩn Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố và phó trưởng thôn

Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố và Phó trưởng thôn, Tổ phó tổ dân phố phải là người có hộ khẩu thường trú và cư trú thường xuyên ở thôn, tổ dân phố; đủ 21 tuổi trở lên, có sức khỏe, nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm trong công tác; có phẩm chất chính trị và phẩm chất đạo đức tốt, được nhân dân tín nhiệm; bản thân và gia đình gương mẫu thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương; có kiến thức văn hóa, năng lực, kinh nghiệm và phương pháp vận động, tổ chức nhân dân thực hiện tốt các công việc tự quản của cộng đồng dân cư và công việc cấp trên giao.

Theo đó, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố phải đáp ứng các điều kiện:

- Là người có hộ khẩu thường trú và cư trú thường xuyên ở thôn, tổ dân phố;

- Đủ 21 tuổi trở lên, có sức khỏe, nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm trong công tác;

- Có phẩm chất chính trị và phẩm chất đạo đức tốt, được nhân dân tín nhiệm;

- Bản thân và gia đình gương mẫu thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương;

- Có kiến thức văn hóa, năng lực, kinh nghiệm và phương pháp vận động, tổ chức nhân dân thực hiện tốt các công việc tự quản của cộng đồng dân cư và công việc cấp trên giao.

Như vậy người ứng cử làm trưởng thôn phạm tội tham nhũng và hưởng án treo tức là bản thân không gưng mẫu thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Do đó không đủ tiêu chuẩn để được bầu làm trưởng thôn.

 

3. Quy định về nội dung bầu cử trưởng thôn

Theo nghị quyết liên tịch 09/2008 Hướng dẫn thi hành các Điều 11, Điều 14, Điều 16, Điều 22 và Điều 26 của Pháp lệnh Thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn

Điều 2. Nghị quyết liên tịch này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo. Những văn bản, quy định sau đây hết hiệu lực kể từ ngày Nghị quyết liên tịch này có hiệu lực thi hành:

- Thông tư liên tịch số 01/2005/TTLT-BTTUBTWMTTQVN-BNV ngày 12 tháng 5 năm 2005 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Bộ Nội vụ hướng dẫn quy trình bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố;

Theo đó, thông tư liên tịch hướng dẫn quy trình bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, Có quy định tại Mục II. Nội dung bầu cử trưởng thôn

2. Ban công tác Mặt trận họp dự kiến giới thiệu người ứng cử.

b. Nội dung, thủ tục, trình tự

- Giới thiệu mục đích, yêu cầu hội nghị và đọc quyết định của chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã về ngày bầu cử và thành lập Tổ bầu cử.

- Giới thiệu tiêu chuẩn trưởng thôn (theo quy định tại Điều 11- Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn và tổ dân phố).

- Trưởng ban công tác Mặt trận nêu dự kiến giới thiệu người ứng cử (có thể giới thiệu từ 1 đến 2 người).[...]

- Hội nghị lập biên bản ghi rõ số người được triệu tập, số người có mặt, nội dung hội nghị, ý kiến nhận xét của Hội nghị về người được dự kiến giới thiệu ứng cử (theo Mẫu số 1).

 

4. Hình thức bầu cử trưởng thôn

Về hình thức bầu cử có thể là giơ tay hoặc bỏ phiếu kín. Nếu tổ chức theo hình thức bỏ phiếu kín, thì mẫu phiếu sẽ theo quy định

2. Trình tự bầu cử:

2.2. Nếu bầu bằng hình thức bỏ phiếu kín: hội nghị cử tri bầu ban kiểm phiếu từ 3 đến 5 người do Tổ trưởng tổ bầu cử giới thiệu trong số những người không ứng cử Trưởng thôn.

a. Tổ bầu cử chuẩn bị hòm phiếu, phiếu bầu có đóng dấu của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc xã. Trên phiếu bầu ghi rõ họ tên những người ứng cử. Khi bầu cử, cử tri chỉ được lựa chọn một ứng cử viên trong danh sách ứng cử (không gạch họ tên người được lựa chọn) và gạch họ, tên những người mà cử tri không tín nhiệm. Nếu ở địa phương nào không có điều kiện in phiếu bầu thì cử tri tín nhiệm người nào trong danh sách người ứng cử Trưởng thôn do Ban công tác Mặt trận ấn định thì ghi rõ họ và tên người đó vào phiếu bầu để trắng đã có đóng dấu của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã.

b. Ban kiểm phiếu tiến hành kiểm phiếu tại nơi bỏ phiếu ngay sau khi kết thúc cuộc bỏ phiếu.

Trước khi Ban kiểm phiếu mở hòm phiếu, Tổ bầu cử phải thống kê, lập biên bản niêm phong số phiếu bầu không sử dụng đến và mời hai cử tri không phải là người ứng cử có mặt tại đó chứng kiến việc kiểm phiếu. Tổ bầu cử có quyền chứng kiến việc kiểm phiếu.

Cụ thể về hình thức của lá phiếu và cách thức bầu cử theo hình thức này, trên phiếu bầu ghi rõ họ tên những người ứng cử. Khi bầu cử, cử tri chỉ được lựa chọn một ứng cử viên trong danh sách ứng cử (không gạch họ tên người được lựa chọn) và gạch họ, tên những người mà cử tri không tín nhiệm. Nếu ở địa phương nào không có điều kiện in phiếu bầu thì cử tri tín nhiệm người nào trong danh sách người ứng cử Trưởng thôn do Ban công tác Mặt trận ấn định thì ghi rõ họ và tên người đó vào phiếu bầu để trắng đã có đóng dấu của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã.

Như vậy, trường hợp danh sách có một người ứng cử thì chỉ ghi tên một người, không cần thiết phải có hai ô trống Đồng ý và Không đồng ý, mà nếu được tín nhiệm thì cử chi sẽ không gạch họ tên người ứng cử. Còn nếu không tín nhiệm thì cử chi sẽ gạch toàn bộ họ tên người ứng cử.

 

5. Phương thức bầu cử Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố

Điều 13 Pháp lệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11 quy định: “Những nội dung nhân dân bàn, biểu quyết: 2. Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố”.
Như vậy, nhân dân được quyền bàn, biểu quyết để bầu cử Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố nơi đang sinh sống.
Có 02 (hai) phương thức nhân dân bàn và biểu quyết để cấp có thẩm quyền quyết định:
(i) Tổ chức cuộc họp cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình theo địa bàn từng thôn, tổ dân phố;
(ii) Phát phiếu lấy ý kiến tới cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình.
Trường hợp tổ chức họp cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình thì việc biểu quyết được thực hiện bằng hình thức giơ tay hoặc bỏ phiếu kín; hình thức biểu quyết do hội nghị quyết định; nếu số người tán thành chưa đạt quá 50% tổng số cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình trong thôn, tổ dân phố thì tổ chức lại cuộc họp.
Trường hợp không tổ chức lại được cuộc họp thì phát phiếu lấy ý kiến tới cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình, trừ việc bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố.
Như vậy, có thể thấy rằng pháp luật chỉ quy định khung cơ sở để đảm bảo yếu tố dân chủ mà không có quy định cụ thể chi tiết về mẫu phiếu bầu. Cho nên có thể hiểu rằng trong quá trình hiệp thương có thể đưa ra một mẫu phiếu bầu cử trưởng thôn phù hợp. 
Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900.6162 để được giải đáp. Trân trọng cảm ơn!