1. Chương trình đào tạo chất lượng cao là gì?

Chương trình đào tạo chất lượng cao là một chương trình học tiên tiến, phát triển dựa trên nền tảng của chương trình đào tạo đại trà. Điểm đặc biệt của chương trình này là tập trung mạnh mẽ vào việc phát triển kỹ năng ngoại ngữ và thực hành cho sinh viên. Với phương pháp giảng dạy độc đáo, mục tiêu chính là đảm bảo rằng các sinh viên tốt nghiệp từ chương trình này sẽ đáp ứng được các tiêu chuẩn đầu ra về kỹ năng tiếng Anh, kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm. Đa số các cơ sở đào tạo sẽ khuyến khích sinh viên sử dụng tiếng Anh trong quá trình học tập, làm bài kiểm tra và viết luận án, do đó, việc thành thạo tiếng Anh là một yêu cầu quan trọng khi sinh viên tốt nghiệp.

Chương trình học của hệ đại trà và chương trình chất lượng cao có nhiều điểm tương đồng, nhưng có một điểm khác biệt quan trọng có thể thấy rõ là học phí của chương trình chất lượng cao thường cao hơn so với chương trình đại trà. Tuy nhiên, điều quan trọng là sinh viên tham gia chương trình đào tạo chất lượng cao thường được hưởng môi trường học tập tốt hơn, với điều kiện học tập "chất" hơn so với hệ đại trà.

2. Bỏ quy định đào tạo chất lượng cao trình độ đại học từ 01/12/2023 mới?

Vào ngày 15/6/2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD&ĐT) đã ban hành Thông tư số 11/2023/TT-BGDĐT, chấm dứt hoàn toàn hiệu lực của Thông tư số 23/2014/TT-BGDĐT về đào tạo chất lượng cao trình độ đại học, với ngày có hiệu lực là từ ngày 01/12/2023.

Các khóa học đã được tuyển sinh theo Chương trình đào tạo chất lượng cao, theo quy định của Thông tư số 23/2014/TT-BGDĐT trước ngày 01/12/2023, sẽ tiếp tục được thực hiện cho đến khi hoàn thành chương trình đào tạo.

Quy định này được đưa ra để đảm bảo sự phù hợp với các chính sách của Nhà nước về phát triển giáo dục đại học, như đã quy định trong Luật Giáo dục đại học sửa đổi 2018 và Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT về chuẩn chương trình đào tạo đại học. Các văn bản này không còn áp dụng cho chương trình đào tạo đại học chất lượng cao.

Việc bãi bỏ quy định về chương trình đào tạo chất lượng cao nhằm thực hiện Luật Giáo dục đại học sửa đổi (2018). Luật này cho phép các trường đại học tự quản lý và tự chịu trách nhiệm trong việc xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình đào tạo.

Theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chương trình đào tạo chất lượng cao là một chương trình đào tạo đáp ứng các điều kiện bảo đảm chất lượng và chuẩn đầu ra cao hơn so với chương trình đào tạo đại trà tương ứng. Điều này bao gồm quy định về chương trình đào tạo, quá trình tuyển sinh, đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý, tổ chức và quản lý đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế, và cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu của chương trình chất lượng cao.

Mục tiêu của đào tạo chất lượng cao là nâng cao chất lượng đào tạo trình độ đại học tại các cơ sở đào tạo đủ điều kiện, nhằm đào tạo nguồn nhân lực có tính cạnh tranh cao trên thị trường lao động trong bửa kỳ hội nhập kinh tế khu vực và thế giới. Chương trình chất lượng cao được phát triển dựa trên nền tảng của chương trình đào tạo đại trà của cơ sở đào tạo, và có thể tham khảo chương trình đào tạo của các trường đại học nước ngoài.

Chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo chất lượng cao phải cao hơn chuẩn của chương trình đào tạo đại trà tương ứng trong các khía cạnh như năng lực chuyên môn, năng lực ngoại ngữ, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, năng lực dẫn dắt, chủ trì và làm việc nhóm, khả năng thích nghi với môi trường làm việc. Riêng về năng lực ngoại ngữ, tối thiểu phải đạt bậc 4/6 theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (hoặc tương đương).

Bộ GD-ĐT khuyến khích các trường đại học xây dựng và phát triển các chương trình đào tạo có chuẩn đầu vào và chuẩn đầu ra cao hơn so với quy định của Bộ GD-ĐT. Các trường đại học có trách nhiệm đảm bảo tính công khai và minh bạch của thông tin về các chương trình đào tạo mà họ cung cấp, cam kết với học sinh về chất lượng đầu ra của các chương trình đào tạo này, và thực hiện trách nhiệm giải trình đối với các bên liên quan cũng như xã hội toàn bộ.

Sự quy định về việc "hủy bỏ" hệ thống chương trình đào tạo chất lượng cao tại các trường Đại học đã gây ra lo ngại cho nhiều người về tương lai của quá trình đào tạo và tuyển sinh tại các trường học.

Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD-ĐT) đã rõ ràng khẳng định rằng quy định mới không đồng nghĩa với việc các cơ sở giáo dục Đại học không còn hoặc không được phép triển khai các "chương trình chất lượng cao" nữa. Điều này cũng không ảnh hưởng đến việc tuyển sinh và thực hiện các chương trình đào tạo khác nhau tại các trường Đại học. Các trường Đại học vẫn duy trì quyền tự quản lý trong việc xây dựng và phát triển các chương trình đào tạo, với điều kiện là phải tuân theo các quy định về chuẩn chương trình đào tạo, đảm bảo chất lượng từ đầu vào đến đầu ra, cũng như các quy định khác liên quan đến quá trình đào tạo.

Theo Nghị định 81 của Chính phủ về học phí, các trường Đại học có quyền tự quyết định mức học phí cho các chương trình đào tạo đạt chất lượng. Vì vậy, việc loại bỏ các chương trình đào tạo chất lượng cao gần như không ảnh hưởng đến quá trình đào tạo, tuyển sinh và nguồn thu từ học phí của các trường. Một số trường Đại học đã tự quyết định loại bỏ chương trình đào tạo chất lượng cao khỏi danh sách tuyển sinh trong năm nay hoặc thay thế tên gọi bằng các chương trình khác. Ví dụ, Trường Đại học Y Dược - ĐHQG Hà Nội không tuyển sinh chương trình răng - hàm - mặt chất lượng cao nữa và Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG TP HCM đã thay đổi tên chương trình chất lượng cao thành chương trình đào tạo bằng tiếng Anh.

3. Chính sách của Nhà nước về phát triển giáo dục đại học

Chính sách của Nhà nước về phát triển giáo dục đại học được cụ thể hóa tại Điều 12 Luật Giáo dục đại học 2012 (sửa đổi 2018) bao gồm các điểm sau đây:

- Phát triển giáo dục đại học nhằm đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước.

- Phân bổ ngân sách và nguồn lực cho giáo dục đại học theo nguyên tắc cạnh tranh, bình đẳng và hiệu quả thông qua các khoản đầu tư, nghiên cứu phát triển, đặt hàng nghiên cứu và đào tạo, học bổng, tín dụng sinh viên và các hình thức khác.

- Ưu tiên, ưu đãi đối với đất đai, thuế, tín dụng và các chính sách khác để phát triển giáo dục đại học.

- Ưu tiên đầu tư phát triển một số cơ sở giáo dục đại học, các ngành đào tạo có sự phạm vi tầm khu vực và quốc tế, cũng như cơ sở đào tạo giáo viên chất lượng cao. Đồng thời, phát triển các ngành đặc thù và các cơ sở giáo dục đại học có đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia và phát triển khu vực.

- Khuyến khích quá trình sáp xếp và sáp nhập các trường đại học thành đại học lớn, cũng như ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học.

- Thực hiện xã hội hóa giáo dục đại học và khuyến khích phát triển cơ sở giáo dục đại học tư thục. Ưu tiên hoạt động của cơ sở giáo dục đại học tư thục không vì lợi nhuận. Đồng thời, có các chính sách ưu đãi đối với tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đầu tư vào hoạt động giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ tại cơ sở giáo dục đại học. Cũng có chính sách miễn, giảm thuế đối với tài sản hiến tặng, hỗ trợ cho giáo dục đại học, cấp học bổng và tham gia chương trình tín dụng sinh viên.

- Đảm bảo chính sách đồng bộ để bảo vệ quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học và liên kết nó với trách nhiệm giải trình.

- Kết hợp đào tạo với nhu cầu sử dụng lao động của thị trường, thúc đẩy nghiên cứu và triển khai ứng dụng khoa học và công nghệ. Khuyến khích sự hợp tác giữa cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và công nghệ. Đồng thời, có chính sách ưu đãi về thuế cho các sản phẩm khoa học và công nghệ của cơ sở giáo dục đại học. Khuyến khích các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp tiếp nhận, tạo điều kiện cho người học và giảng viên thực hành, thực tập, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, để đóng góp vào việc nâng cao chất lượng đào tạo.

- Thu hút, sử dụng và đãi ngộ thích hợp để nâng cao chất lượng giảng viên. Chú trọng vào việc phát triển đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ và giáo sư đầu ngành trong cơ sở giáo dục đại học.

- Ưu tiên đối với những người được hưởng chính sách xã hội, đồng bào dân tộc thiểu số, những người ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, và những người học các ngành đặc thù để đáp ứng nhu cầu nhân lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Cũng cần thực hiện bình đẳng giới trong giáo dục đại học.

- Khuyến khích và thúc đẩy sự hợp tác và hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục đại học của Việt Nam đạt tầm khu vực và quốc tế.

Bài viết liên quan: Tìm hiểu về Chương trình đào tạo đại học của trường Đại học Kiểm sát Hà Nội

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!