Trả lời:

Kính chào bạn! Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tới thư mục tư vấn của chúng tôi.Chúng tôi xin trả lời thắc mắc của bạn như sau:

1. Cơ sở pháp lý

- Bộ luật hình sự năm 2015, Luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017

- Bộ luật hình sự năm 2015, Luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017

-Thông tư số 20/2014/TT-BYT của Bộ Y tế quy định tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thẻ sử dụng trong giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần để xác định tỷ lệ thương tật

2. Nội dung trả lời:

Do bạn không nêu rõ sự việc, nên trường hợp của bạn có thể giải quyết như sau:

Trường hợp 1: Theo Điều 104 Bộ luật hình sự năm 2015, Luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác 
"1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm:

>> Xem thêm:  Chém người thế nào thì bị xử phạt hình sự ?

a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người;
b) Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;
c) Phạm tội nhiều lần đối với cùng một người hoặc đối với nhiều người;
d) Đối với trẻ em, phụ nữ đang có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
đ) Đối với ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;
e) Có tổ chức;
g) Trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục;
h) Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê;
i) Có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm;
k) Để cản trở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

>> Xem thêm:  Cố ý đâm, chém người khác bị phạt như thế nào ?

2. Phạm tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% hoặc từ 11% đến 30%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.
3. Phạm tội gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người hoặc từ 31% đến 60%, nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ điểm a đến điểm k khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm.
 4. Phạm tội dẫn đến chết nhiều người hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác, thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân."
Như vậy, đang trong tình trạng bình thường mà cố ý gây thương tích cho người khác sẽ bị xử phạt hình sự theo tỷ lệ thương tích của nạn nhân, nếu tỷ lệ thương tật của cháu bạn từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% mà thuộc một trong các hành vi nêu trên khoản 1 điều 104 trên thì bị phạt cải tao không giam giữ đến 3 năm, hoặc phạt từ từ 6 tháng đến 3 năm, Nếu tỷ lên thương tật từ 31% đến 60% hoặc từ 11% đến 30% những thuộc các trường hợp nêu trên khoản 1 điều 104 nêu trên thì bị phạt từ từ 2 năm đến 7 năm, còn thương tật từ 61% trở lên hoắc dẫn đến chết người, hoặc từ 31% đến 60% nhưng thuộc các trường hợp nêu trong khoản 1 điều 104 nêu trên thì bị phạt tù từ 5 năm đến 15 năm.
Trường hợp 2: Nếu người gây thương tích cho cháu bạn đang trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh thì căn cứ vào Điều 105 BLHS thì:
Điều 105. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh 
" 1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60% trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến hai năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến năm năm:
a) Đối với nhiều người;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại dcho sức khoẻ của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người hoặc trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng khác."

>> Xem thêm:  Chém người khác có phải chịu hình phạt tù không?

Người bị kích động về tinh thần là người không còn nhận thức đầy đủ về hành vi của mình như lúc bình thường, nhưng chưa mất hẳn khả năng nhận thức. Lúc đó họ mất khả năng tự chủ và không thấy hết được tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình; trạng thái này chỉ xảy ra trong chốc lát, sau đó tinh thần của họ trở lại bình thường như trước; trạng thái tinh thần bị kích động ở những mức độ khác nhau. Nếu bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của người bị hại đối với người phạm tội hoặc đối với người thân thích của người phạm tội thì thuộc trường hợp phạm tội “giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” quy định tại Điều 96 Bộ luật hình sự hoặc “cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” quy định tại Điều 105 Bộ luật hình sự. Như vậy, nếu người chém đang trong tình thái tinh thần bị kích động mạnh, nếu tỷ lệ thương tật của nạn nhân là từ 31% đến 60 % trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 2 năm. Nếu thuộc khoản 2 thì bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.
Trường hợp 3: Còn trường hợp người phạm tội thực cố ý gây thương tích cho người khác do vượt qua phòng vệ chính đáng hoặc trong khi thi hành công vụ thì căn cứ vào Điều 106 và Điều 107  Bộ luật hình sự năm 2015, Luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017, để xác định truy cứu trách nhiệm hình sự.
Điều 106. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng 
"1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên hoặc dẫn đến chết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.
2. Phạm tội đối với nhiều người thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm."
Điều 107. Tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trong khi thi hành công vụ 
"1. Người nào trong khi thi hành công vụ dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép gây thương tích hoặc tổn hại cho sức khoẻ của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 31% trở lên, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm.
2. Phạm tội đối với nhiều người thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.
3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm."

3. Về việc xác định tỷ lệ thương tật

Việc xác định tỷ lệ thương tật để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ do cơ quan có thẩm quyền giám định tư pháp tiến hành giám định và kết luận về tỷ lệ thương tật. Bạn có thể tham khảo, đối chiếu với quy định của Thông tư số 20/2014/TT-BYT ngày 12 tháng 06 năm 2014 của Bộ Y tế quy định tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể sử dụng trong giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần để xác định tỷ lệ thương tật.

4. Gây thương tích cho người khác xử lý thể nào ?

Gia đình em đang xảy ra một vụ việc đang gây phiền toái và không biết phải xử lí như thế nào. Vụ việc liên quan đến một bà chị ruột trong gia đình vì lý do mâu thuẫn cá nhân gì đấy mà ganh ghét gia đình em chuyên phá đám trong làm ăn và cuộc sống. Mới đây gia đình em có trồng một đám rau muống trên một thửa ruộng mà mảnh đất đó là của em trai nhưng đã được nhà nước thu hồi lại và cũng có trả tiền bồi thường như vậy là đất của nhà nước chứ không phải của ai cả. Gia đình em cũng nghèo khổ nuôi bò nên lên trồng ké rau muống để cho bò mà bà chị Thứ 6 đã lên phá hoại tất cả mẹ em thấy thế rất tức giận, công sức mua rau rồi bơm nước trồng rau mất mấy ngày trời khổ cực mà đã bị phá như vậy thật quá đáng không thể chấp nhận được. Mẹ em có tới nói trồng lại rau chứ không là hăm dọa đánh bà ta cũng không chịu trồng lại thế là mẹ em tính đánh bằng tay cảnh cáo để khỏi phá nữa thôi. Qua hôm sau mẹ gặp bã rồi đánh bằng tay dô mặt bả mấy phát rồi bỏ đi về xong bà ấy kêu lại và lấy cây (có đinh trên cây) đập vào đầu liên hồi khiến đầu chảy máu mẹ em thấy thế tức quá lấy cây ném vào người bã và bị trúng tay chảy máu. Hiện tại đầu mẹ đang rất đau đi khám thì nói bị trúng phần mềm do đập vào đầu nhiều quá. Em biết mẹ là người đánh trước đã sai nhưng người này phòng vệ quá mức cho phép. Đây là cố tình gây thương tích. Và bây giờ bà ta còn đi kiện gia đình em về vấn đề trồng rau muống và cố ý đánh. Cho em hỏi trong tình huống này ai là người sai nhiều nhất và em nên xử lí như thế nào? Có nên kiện ngược lại vì tội phòng vệ quá đáng không ạ? Em xin cảm ơn.

Theo thông tin chị cung cấp, giữa mẹ chị và người chị thứ 6 có phát sinh tranh chấp liên quan đến việc sử dụng đất dẫn đến xô xát, các bên đều bị thương tích. Với hành vi gây thương tích này các bên có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định. Cụ thể tại điểm e Khoản 3 Điều 5 Nghị định 167/2013/NĐ-CP có quy định như sau:

“…3. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

e) Xâm hại hoặc thuê người khác xâm hại đến sức khỏe của người khác;…”

Như vậy, với hành vi gây thương tích cho người khác thì các bên có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức xử phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Ngoài ra, nếu mức độ thương tích đủ căn cứ để tiến hành khởi tố vụ án hình sự thì các bên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi cố ý gây thương tích theo quy định tại Điều 134 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Cụ thể Điều 134 quy định như sau:

>> Xem thêm:  Tổ chức nửa đêm xông vào nhà chém người phạm tội gì ?

“1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;

b) Dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm;

c) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

d) Đối với ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo của mình, người nuôi dưỡng, chữa bệnh cho mình;

đ) Có tổ chức;…”

Trong trường hợp tùy vào mức độ nghiêm trọng của hành vi và hậu quả xảy ra để cơ quan có thẩm quyền quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự theo các quy định nêu trên.

Đối với hành vi phòng vệ chính đáng, theo quy định của pháp luật thì phòng vệ chính đáng là hành vi của cá nhân vì bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm quyền, lợi ích nói trên. Với các nội dung chị cung cấp, chưa thể xác định chắc chắn hành vi của người chị thứ 6 có phải là hành vi phòng vệ chính đáng hay không. Nếu sau khi mẹ chị đã đánh người này xong sau đó một khoảng thời gian họ mới thực hiện hành vi gây thương tích cho mẹ chị thì có căn cứ để xác định đó không phải là hành vi phòng vệ chính đáng. Khi đó, người này vẫn phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình.

Tuy nhiên, để xác định chắc chắn hành vi vi phạm của các bên cũng như các vấn đề liên quan đến xử lý đối với trường hợp này vẫn cần có kết luận điều tra từ phía cơ quan có thẩm quyền. Gia đình chị có thể liên hệ với cơ quan công an để trình báo hành vi này làm căn cứ để cơ quan công an tiếp nhận giải quyết.

Đối với hành vi sử dụng đất để trồng rau của gia đình chị, theo thông tin chị cung cấp, phần diện tích đất này đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi, hiện tại không còn thuộc quyền sử dụng của anh trai chị do đó nếu gia đình chị muốn sử dụng phần diện tích đất này phải được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền. Nếu gia đình chị tự ý sử dụng không xin phép thì đây được xác định là hành vi vi phạm, có căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xử phạt gia đình chị về hành vi lấn chiếm đất. Mức phạt căn cứ theo quy định tại Điều 14 Nghị định 91/2019/ND-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

>> Xem thêm:  Xông vào nhà dân để chém người thì bị truy tố về tội gì?

5. Hành hung không cố ý nhưng gây thương tích nghiêm trọng

Trường hợp của bạn nếu tỉ lệ thương tích dưới 11%, chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì về hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác sẽ bị xử lý vi phạm hành chính theo quy định tại điểm e khoản 3 Điều 5 của Nghị định 167/2013/NĐ-CP:

 

"3. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
e) Xâm hại hoặc thuê người khác xâm hại đến sức khỏe của người khác".

Trường hợp của bạn nếu tỉ lệ thương tích lớn hơn 11%, thì bán sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có yêu cầu của người bị hại căn cứ theo khoản 1, Điều 104 Bộ luật hình sự năm 2015, Luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017  có quy định về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, cụ thể là:

"1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ thương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

a) Dùng hung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người;

b) Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;

c) Phạm tội nhiều lần đối với cùng một người hoặc đối với nhiều người;

d) Đối với trẻ em, phụ nữ đang có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;

đ) Đối với ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình

e) Có tổ chức;

g) Trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục;

h) Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê;

I) Có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm;

k) Để cản trở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

Và căn cứ tại Điều 105 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 quy định về khởi tố cụ án hình sự theo yêu cầu người bị hại, như sau:

"1. Những vụ án về các tội phạm được quy định tại khoản 1 các điều 104, 105, 106, 108, 109, 111, 113, 121, 122, 131 và 171 của Bộ luật hình sự chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại hoặc của người đại diện hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất.

2. Trong trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án phải được đình chỉ.

Trong trường hợp có căn cứ để xác định người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn có thể tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án.

Người bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức".

Như vậy, tùy theo tỉ lệ thương tật và người bị hại có yêu cầu khởi tố để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với trường hợp này.

Trên đây là những tư vấn của chúng tôi về vấn đề của bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm và gửi câu hỏi về cho chúng tôi.

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN PHÁP LUẬT  - CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ

>> Xem thêm:  Dùng rựa chém người, nên xử lý thế nào ?