1. Định nghĩa

Chỉ số Dow Jones trong tiếng Anh là Dow Jones Index. Chỉ số Dow Jones là các chỉ số bình quân được xác lập hàng ngày, thể hiện sự diễn biến của giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán New York.

Đây là chỉ số được sử dụng rộng rãi nhất và được ra đời sớm nhất. Các chỉ số này do hai nhà kinh tế Mỹ là Charles Henry Dow và Edward David Jones lập ra vào năm 1884.

2. Lịch sử ra đời của chỉ số Dow Jones

Trước khi tìm hiểu Dow Jones là gì thì chúng ta sẽ cùng điểm sơ lại lịch sử ra đời của chỉ số chứng khoán nói chung và Dow Jones nói riêng.

Trước đây, nhà đầu tư chỉ quan tâm đến những cổ phiếu mà mình đang nắm giữ và không mấy mặn mà với những cổ phiếu khác. Người ta chỉ biết mỗi cổ phiếu tăng hay giảm trong hôm nay chứ không thể biết được thị trường chung đang tăng hay giảm vì có đến hàng trăm thậm chí hàng nghìn cổ phiếu được niêm yết trên một sàn, không thể nhìn sơ qua là biết ngay được mà phải có một cái gì đó để đại diện cho toàn thị trường. Chính Charles Dow, người đã tạo ra lý thuyết Dow nổi tiếng và cũng là cha đẻ của trường phái phân tích kỹ thuật, ông đã sớm nhận ra được điều này, ông cho rằng hầu hết các cổ phiếu đều chịu ảnh hưởng bởi thị trường và nền kinh tế chung vì thế ông đã cố gắng để tìm ra một đại lượng kinh tế phản ánh được xu hướng chung của toàn thị trường. Đại lượng đó ngày nay gọi là chỉ số chứng khoán.

Ngày 3/7/1884, Charles Dow đưa ra một khái niệm về mức trung bình của 11 công ty vận tải, trong đó bao gồm 9 công ty vận tải đường sắt của Mỹ trong tờ báo Wall Street Journal. Khái niệm này cũng chính là tiền thân của chỉ số chứng khoán.

Chỉ số này được tính toán lần đầu tiên vào ngày 26/5/1896, Dow Jones đã lấy giá đóng cửa của 12 công ty lớn nhất thuộc nhóm ngành công nghiệp Mỹ và tính trung bình của các mức giá đó. Và mức giá đầu tiên được công bố trên The Wall Street Journal là 40.94$, đây cũng chính là giá trị đầu tiên của chỉ số Dow Jones này.

Đây là 12 cổ phiếu ban đầu của Chỉ số Dow Jones:

  • American Cotton Oil
  • American Sugar
  • American Tobacco
  • Chicago Gas
  • Distilling & Cattle Feeding
  • General Electric
  • Laclede Gas
  • National Lead
  • North American
  • Tennessee Coal and Iron
  • U.S. Leather pfd.
  • U.S. Rubber

Sau đó vào năm 1916, ông tăng lên thành 20 cổ phiếu và năm 1928 là 30 cổ phiếu. Con số 30 cổ phiếu được duy trì cho đến ngày nay và chiếm hơn 25% giá trị thị trường của tất cả các cổ phiếu giao dịch trên Sàn giao dịch chứng khoán New York. Trong thế kỷ vừa qua, danh sách 30 cổ phiếu này luôn có sự thay đổi, duy chỉ có General Electric là trụ được từ lúc ban đầu cho đến nay. Các công ty lớn như General Motor, Coca-Cola, Microsoft cũng góp phần tạo nên chỉ số DJIA ngày nay.

3. Chỉ số bình quân Dow Jones được xác định theo phương pháp tính số bình quân giản đơn giá cổ phiếu của các công ty được lựa chọn.

Nhưng để loại trừ ảnh hưởng của các yếu tố có tính chất kĩ thuật về nghiệp vụ vốn đến giá trị của chỉ số như tách, gộp cổ phiếu, phát hành thêm cổ phiếu mới... người ta sử dụng một số chia (Divisor) và số chia này được thay đổi khi diễn ra sự thay đổi có tính chất kĩ thuật về nghiệp vụ vốn của công ty.

Do vậy, chỉ số Dow Jones được xác lập theo công thức tổng quát sau:Screenshot (43)

3. Các chỉ số khác trong bộ chỉ số Dow Jones

Ngoài Chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones (DJIA) thì còn 3 chỉ số khác nữa cũng được phát triển bởi Charles Dow, đó là Chỉ số trung bình vận tải Dow Jones, Dow Jones dịch vụ công cộng và Dow Jones hỗn hợp.

  • Dow Jones Vận tải (Dow Jones Transportation Average – DJTA): đây chính là chỉ số chứng khoán đầu tiên đã được chúng tôi nhắc đến ở phần lịch sử của chỉ số chứng khoán. Ngày nay, chỉ số này bao gồm 20 cổ phiếu của các công ty đại diện cho ngành đường sắt, đường thủy và hàng không, được niêm yết tại Sàn giao dịch chứng khoán New York. Mặc dù hiện tại chỉ số này đã được sáp nhập vào chỉ số Dow Jones (Dow Jones hỗn hợp) và không còn xuất hiện trên thị trường chứng khoán Mỹ nhưng các công ty đường sắt của Mỹ vẫn tính toán chỉ số này để đánh giá thực trạng nội bộ của ngành. Tuy nhiên, các trader muốn đầu tư vào chỉ số này không khó, DJTA vẫn được các sàn forex đưa vào danh mục các chỉ số được giao dịch trên thị trường.
  • Dow Jones dịch vụ công cộng (Dow Jones Utility Average – DJUA): chỉ số này bao gồm 15 công ty lớn nhất ngành khí đốt và điện ở Mỹ. DJUA được công bố lần đầu tiên vào tháng 1/1929 trên tờ The Wall Street Journal.
  • Dow Jones hỗn hợp: là chỉ số chung của 65 cổ phiếu trong cả 3 chỉ số Dow Jones nói trên.

Trong cả 4 chỉ số Dow Jones kể trên thì DJIA là chỉ số được sử dụng phổ biến nhất và cũng chính là thước đo của thị trường chứng khoán Mỹ. Chính vì thế, khi nhắc đến chỉ số Dow Jones, người ta thường sẽ nói đến Chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones.

4. Phân loại

Chỉ số bình quân Dow Jones bao gồm 4 chỉ số:

- Chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones (DJIA): Là chỉ số giá chứng khoán của ngành công nghiệp. Đây là chỉ số được sử dụng phổ biến nhất, làm thước đo của thị trường chứng khoán và được xác định bằng cách: Lấy giá cổ phiếu của 30 công ty hàng đầu, xương sống của ngành công nghiệp Hoa Kỳ chia cho một số chia nhỏ nhất định. Ví dụ số chia D năm 1985 được xác định là 1,09; năm 1988 là 0,754; năm 1992 là 0,4627.

- Chỉ số bình dân Dow Jones vận tải: Là chỉ số giá chứng khoán của ngành giao thông vận tải. Được xác định trên cơ sở của 20 loại cổ phiếu của 20 công ty hàng đầu thuộc ngành giao thông vận tải Hoa Kỳ.

- Chỉ số giá bình quân Dow Jones dịch vụ công cộng: Là chỉ số giá chứng khoán của ngành dịch vụ công cộng được tính trên cơ sở giá của 15 loại cổ phiếu của các công ty hàng đầu trong ngành dịch vụ công cộng.

- Chỉ số hỗn hợp bình quân Dow Jones: là chỉ số chung của toàn bộ 65 cổ phiếu nói trên.

4. Kết luận

Như vậy, chỉ số Dow Jones có 4 loại: một cho ngành công nghiệp, một cho ngành giao thông vận tải, một cho ngành dịch vụ công cộng, một cho cả ba. Các chỉ số này thường xuyên được tính toán và công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng với tần suất 30 phút/ lần.

Trong các chỉ số trên, Chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones (DJIA) được sử dụng phổ biến nhất để làm thước đo của thị trường chứng khoán, thông thường nói đến chỉ số Dow Jones chủ yếu nói đến chỉ số bình quân công nghiệp Dow Jones (DJIA).

Theo dõi sự diễn biến của chỉ số, người ta có thể dự đoán chiều hướng vận động của nền kinh tế, thông thường chỉ số tăng lên đều đặn và vừa phải phản ánh tình trạng và chiều hướng tăng trường tốt của nền kinh tế và ngược lại.

5. Cách tính chỉ số Dow Jones

Phương pháp tính chỉ số Dow Jones chính là phương pháp trọng số giá, bằng tổng giá của 30 cổ phiếu chia cho một ước số, tuy nhiên, ước số này sẽ được thay đổi nếu có việc gộp, tách cổ phiếu, … để đảm bảo chỉ số không bị ảnh hưởng quá nhiều đến giá trị.

Chỉ số Dow jones= Tổng giá trị cổ phiếu của 30 công ty thành phần/ ước số

Ước số này còn gọi là số chia của Dow Jones.

6. Diễn biến giá chỉ số Dow Jones trong 5 năm trước đây

Diễn biến giá và hiệu suất trong 5 năm

của chỉ số Dow Jone

Năm

Giá trung

bình năm

Giá cao

nhất năm

Giá thấp

nhất năm

Hiệu suất

trong năm

2021 32.785,22 34.777,76 29.982,62 10,91%
2020 26.890,67 30.606,48 18.591,93 7,25%

2019

26.379,55

28.645,26

22.686,22

22,34%

2018

25.046,86

26.828,39

21.792,20

-5,63%

2017

21.750,20

24.837,51

19.732,40

25,08%

2016

17.927,11

19.974,62

15.660,18

13,42%

2015

17.587,03

18.312,39

15.666,44

-2,23%

 

Trong 7 năm trở lại đây, xu hướng chung của chỉ số Dow Jones là tăng điểm. Mặc dù giai đoạn 2015 và 2018 có giảm nhưng không đáng kể so với đà tăng sau đó của chỉ số.

Thời điểm thấp nhất chỉ số DowJones nhận được là 15666,44 trong khi mức cao nhất là 34.777,76 đạt được trong tháng 5 năm 2021.

7. Tầm quan trọng của Dow Jones

Cùng với NASDAQ Composite, S&P 500 và Russell 2000, chỉ số DJIA là một trong các chỉ số chuẩn được theo dõi chặt chẽ nhất để biết về các hoạt động tại thị trường chứng khoán Mỹ. Mặc dù DJIA ra đời nhằm đánh giá hiệu suất ngành công nghiệp Mỹ, nhưng chỉ số này không chỉ bị ảnh hưởng bởi các báo cáo kinh tế, mà còn bởi những sự kiện chính trị trong và ngoài nước Mỹ như chiến tranh, khủng bố…

Các biên tập viên của The Wall Street Journal – tờ báo được xuất bản bởi công ty Dow Jones – lựa chọn các công ty thành phần tạo nên chỉ số DJIA. Ngày nay, ý nghĩa của chỉ số đã được mở rộng hơn so với cái tên “công nghiệp” của nó. Về cơ bản, bất kỳ công ty nào không thuộc ngành giao thông vận tải hay dịch vụ đều có thể được định danh trong chỉ số.

Không có quy định cụ thể về tiêu chí lựa chọn các công ty thành phần, nhưng một cổ phiếu chỉ được định danh trong DJIA khi có danh tiếng tuyệt vời, thể hiện sự tăng trưởng bền vững và là mối quan tâm của một lượng lớn các nhà đầu tư.

Mỗi công ty trong số 30 công ty thành phần được chỉ định một tỷ lệ phần trăm đại diện cho trọng số của nó khi tính chỉ số. Ví dụ như 3M có trọng số là 5,3%, thì 5,3% biến chuyển của chỉ số DJIA có thể phụ thuộc vào biến chuyển của cổ phiếu 3M. Trong trường hợp các biên tập viên quyết định một công ty thành phần nên được thay đổi, thì toàn bộ danh sách sẽ được xem xét.

DJIA được tính theo phương pháp trọng số giá, bằng cách lấy tổng giá của 30 cổ phiếu chia cho một số gọi là ước số (DJIA divisor).

Ước số này liên tục được điều chỉnh trong trường hợp xảy ra các vụ gộp, tách cổ phiếu, các khoản thanh toán cổ tức hay những thay đổi cấu trúc tương tự nhằm đảm bảo những vụ việc này không ảnh hưởng đến giá trị của DJIA. Nếu không làm như vậy, chỉ số sẽ giảm bất cứ khi nào có một vụ chia tách cổ phiếu diễn ra. Ước số hiện nay sau nhiều điều chỉnh có giá trị ít hơn 1, nghĩa là chỉ số DJIA có giá trị cao hơn tổng giá các thành phần.

Tóm lại, chỉ số DJIA bạn nghe trong các bản tin kinh tế chính là trung bình trọng số giá của 30 cổ phiếu. Khi chỉ số DJIA tăng 20 điểm, có nghĩa là để mua các cổ phiếu này vào 4:00 giờ chiều hôm nay (thời gian đóng cửa thị trường), bạn sẽ phải tốn thêm 20 đô la so với cùng thời điểm một ngày trước.

Ưu điểm của chỉ số DJIA là nó tập trung vào các công ty có mức vốn hóa lớn, những cái tên nổi bật đối với các nhà đầu tư, khiếnDJIA trở thành chỉ số thường xuyên được cập nhật. Khi nhà đầu tư muốn biết thị trường hôm nay thế nào, họ thường xét đến DJIA.

Bởi vì DJIA chỉ giới hạn trong 30 công ty Mỹ, nhược điểm của chỉ số này là không có tính đa dạng. Mặc dù DJIA không chỉ tập trung vào các công ty công nghiệp như tên của nó (trước đây là như vậy), nhưng chỉ số này không phản ánh chính xác hiệu suất các khu vực quan trọng khác của thị trường Mỹ hay toàn cầu. Ngoài ra, nó là chỉ số theo giá, do đó không theo dõi hiệu suất thực tế của các công ty được niêm yết.