CHỈ THỊ

CỦA CỦA TỔNG LIÊN ĐOÀNLAO ĐỘNG VIỆT NAM
SỐ 04 CT/TLĐ NGÀY 18 THÁNG 4 NĂM 1996 VỀ NHỮNG VIỆC
PHẢI LÀM ĐỂ THI HÀNH BỘ LUẬT LAO ĐỘNG

Qua hơn 1 năm Bộ Luật Lao động (BLLĐ) có hiệu lực thihành, các cấp công đoàn thực sự đã quan tâm và chủ động triển khai các mặt côngtác có liên quan đến việc thi hành BLLĐ ở ngành và địa phương mình.

Vai trò của nhiều Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) và Công đoànngành đã thể hiện rõ trách nhiệm và chủ động phối hợp với cơ quan quản lý Nhànước ở ngành và địa phương để triển khai thi hành BLLĐ. Có thể đánh giá là gần100% cán bộ công đoàn chuyên trách ở các cấp đã được tập huấn về BLLĐ. Đối vớiCông nhân lao động (CNLĐ) nói chung, BLLĐ mới được tuyên truyền giới thiệu chokhoảng 70-80% số CNLĐ trong các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) và một số ít CNLĐtrong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Còn lại chỉ mới dừng lại ở một số cánbộ lãnh đạo và quản lý của doanh nghiệp.

Vì vậy, gần đây những hiện tượng vi phạm pháp luật laođộng vẫn có chiều hướng tăng lên và dẫn đến những vụ phản ứng tập thể của CNLĐmà nguyên nhân chính là do chủ doanh nghiệp hoặc do một số người quản lý củadoanh nghiệp không chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật lao động, vi phạm quyền lợivà lợi ích hợp pháp của người lao động. Chỉ trong 3 tháng đầu năm 1996 đã cótới 18 cuộc đình công. So với cùng kỳ tăng 20% và bằng 39% cả năm 1995. Về phíangười lao động do chưa nắm được những điều cơ bản của BLLĐ quy định về quyền vàtrách nhiệm của các bên. Do đó ở một bộ phận cơ sở doanh nghiệp, ở khu vựcngoài quốc doanh, đặc biệt trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, khôngdám đấu tranh vì không nắm được luật pháp hoặc không có chỗ dựa vì chưa thànhlập được Công đoàn. Ngược lại nơi dám đấu tranh thì chưa nắm được trình tự vàthủ tục khi sử dụng quyền đình công.

Để BLLĐ sớm đi vào đời sống, phát huy tác dụng đối vớicác đối tượng được điều chỉnh. Đoàn Chủ tịch TLĐ yêu cầu các cấp công đoàn,khẩn trương tổ chức thực hiện một số biện pháp cụ thể sau đây:

1. LĐLĐ ở tỉnh, thành phố và các Công đoàn ngành nghề toànquốc phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TBXH) và các Bộ ngànhhữu quan tiếp tục phổ biến, quán triệt BLLĐ và các văn bản hướng dẫn thi hànhBLLĐ (các Nghị định và Thông tư): trong đó, cần hướng dẫn kỹ về thủ tục giảiquyết các vụ tranh chấp lao động cho các doanh nghiệp.

Phấn đấu, để cuối năm 1996, khi kiểm tra tất cả các doanhnghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đều đã được phổ biến BLLĐ đến mọi cán bộquản lý và người lao động.

2. LĐLĐ tỉnh, thành phố và các Công đoàn ngành nghề toànquốc phối hợp với Sở LĐ-TBXH và các Bộ ngành hữu quan có kế hoạch kiểm tra vàyêu cầu các doanh nghiệp phải chấp hành đầy đủ pháp luật lao động. Trước hếtphải đạt được 100% doanh nghiệp đã thực hiện việc giao kết hợp đồng lao động,theo đúng quy định của Nghị định 198/CP ngày 31/12/1994.

LĐLĐ tỉnh, thành phố cùng với Công đoàn ngành chỉ đạo, hướngdẫn Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở xúc tiến việc ký thoả ước lao động tập thể.Tại các DNNN vẫn tổ chức tốt Đại hội công nhân viên chức để CNLĐ thực hiệnquyền tham gia quản lý doanh nghiệp. (TLĐLĐ VN đã có văn bản số 147/CP ngày3/2/1996 hướng dẫn về Đại hội CNVC trong DNNN).

3. Tiếp tục xúc tiến việc thành lập Công đoàn và Công đoànLâm thời trong các doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn theo Quyết định số 81/QĐ-TLĐ ngày 17/1/1996 của Đoàn Chủ tịch TLĐ. Phấn đấu để đạt 100% các doanhnghiệp ngoài quốc doanh đã đi vào hoạt động phải thành lập được Công đoàn trongnăm 1996. Nơi nào thiếu cán bộ thì đưa cán bộ ngoài vào có thể làm Chủ tịchhoặc Phó Chủ tịch trực cho đến khi hoạt động được bình thường.

4. LĐLĐ tỉnh, thành phố và các Công đoàn ngành nghề toànquốc phối hợp với Sở LĐ-TBXH tổ chức thành lập các Hội đồng giải quyết các vụtranh chấp lao động, cụ thể như sau:

a. Cử đại diện Công đoàn cơ sở tham gia Hội đồng hoà giảilao động (HĐHGLĐ) cơ sở: LĐLĐ tỉnh, thành phố và các Công đoàn ngành nghề toànquốc hướng dẫn đôn đốc và giúp đỡ Ban CHCĐ cơ sở cùng với người sử dụng laođộng thảo luận, xúc tiến việc thành lập HĐHGLĐ cơ sở. Thành phần, nhiệm vụ củaHội đồng theo Điều 163 và Điều 164 của BLLĐ. Số lượng thành viên, tuỳ theo quymô và số lượng CNLĐ của doanh nghiệp để thoả thuận có số thành viên ngang nhautrong Hội đồng (nhưng nên ít nhất là 4 người).

Nơi đã có tổ chức Công đoàn hoặc Công đoàn Lâm thời, địadiện cho CNLĐ tham gia vào HĐHGLĐ cơ sở là Công đoàn và do ban CHCĐ cơ sở cử rahoặc được bầu theo nhiệm kỳ Đại hội Công đoàn cơ sở.

b) Cử đại diện của LĐLĐ tỉnh, thành phố tham gia Hội đồngtrọng tài lao động cấp tỉnh.

Ban Chấp hành LĐLĐ tỉnh, thành phố có trách nhiệm cử đạidiện tham gia HĐTTLĐ cấp tỉnh, được tiến hành bằng việc đề cử theo quy định tạiĐiều 169 của BLLĐ và Nghị định của Chính phủ sẽ được ban hành hướng dẫn về tổchức và hoạt động của HĐTTLĐ cấp tỉnh.

Việc cử đại diện của LĐLĐ tham gia HĐTTLĐ cấp tỉnh, đượctiến hành bằng việc đề cử, bỏ phiếu trong Hội nghị Ban Chấp hành LĐLĐ tỉnh,thành phố.

5. Đại diện công đoàn trong việc giải quyết tranh chấp laođộng tập thể. Để có thể kịp thời giải quyết các vụ tranh chấp lao động, đặcbiệt đối với tranh chấp lao động tập thể dẫn đến đình công, khi xảy ra tranh chấpvề quyền và lợi ích của tập thể trước hết Công đoàn cơ sở phải chịu trách nhiệmvà làm theo các quy định về thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động (Uỷ banThường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh về vấn đề này).

Tổng Liên đoàn yêu cầu các cấp công đoàn, phải nhận rõ tráchnhiệm như sau:

a) Đối với Công đoàn cấp trên cơ sở (Công đoàn Quận, huyện,Công đoàn Ngành địa phương, Công đoàn Tổng Công ty...) cần bố trí cán bộ cónăng lực và am hiểu pháp luật lao động, chuyên trách theo dõi và làm nhiệm vụ cùngvới Công đoàn cơ sở giải quyết khi có tranh chấp lao động hoặc đình công xảy ratheo đúng trình tự pháp luật quy định.

b) Đối với LĐLĐ tỉnh, thành phố trực thuộc TW, công đoànngành nghề toàn quốc, khi nhận được báo cáo chính thức của Công đoàn cơ sở vềtranh chấp lao động thì tuỳ theo tính chất, mức độ, phạm vi tranh chấp xảy rađể cử cán bộ chuyên trách theo dõi, cùng với Công đoàn cấp trên trực tiếp củacơ sở xem xét vấn đề tranh chấp, giúp cơ sở giải pháp bảo vệ quyền, lợi ích củacác bên và tuân thủ đúng luật pháp. Từ nay những trường hợp người nước ngoàiđánh đập, làm nhục người Việt Nam đều phải truy tố ra Toà án, không để họ bỏchạy về nước dễ dàng như trước nay.

Đoàn Chủ tịch TLĐ yêu cầu ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh, thành phốtrực thuộc TW và Công đoàn ngành, nghề toàn quốc trực tiếp chỉ đạo triển khai;xây dựng kế hoạch phối hợp cùng với cơ quan hữu quan (trong đó có Sở LĐ-TBXH,theo Thông báo số 330/TB ngày 31/1/1996 đã gửi và Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh,thành phố, theo Thông báo số 23/TB-TLĐ ngày 2/4/1996 đã gửi cho LĐLĐ và cácCông đoàn ngành nghề toàn quốc) để xúc tiến việc kiểm tra, giám sát việc thihành luật pháp lao động trong các doanh nghiệp trên địa bàn và chuẩn bị tiếnhành đánh giá, sơ kết sau 2 năm thi hành BLLĐ vào cuối năm 1996 (TLĐ sẽ có vănbản hướng dẫn vào quý II/1996).