THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
*******

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
*******

Số: 276-TTg

Hà Nội, ngày 07 tháng 07 năm 1977

CHỈ THỊ

VỀVIỆC TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ GIÁ CẢ

Trong nhiều năm qua, nhiều ngành,nhiều địa phương đã tích cực vận động nhân dân ra sức sản xuất, đẩy mạnh thumua, chấp hành đúng đắn giá chỉ đạo của Nhà nước. Các tỉnh, thành phố đều đãvận động nhân dân bán thóc theo kế hoạch và đúng giá chỉ đạo của Nhà nước.Nhiều tỉnh đã vận động nhân dân bán nông sản, thực phẩm theo giá chỉ đạo đạtkết quả tốt, như Hà Bắc, Nghệ Tĩnh, Tây Ninh, Đồng Nai trong việc mua lạc (đậuphọng); Cao Lạng, Đồng Nai trong việc mua đậu nành; Minh Hải trong việc mua cáđồng cung cấp cho thành phố Hồ Chí Minh; Quảng Ninh, Hải Phòng, Kiên Giang,Thuận Hải trong việc mua cá biển; nhiều xí nghiệp của ngành công nghiệp (cơ khíluyện kim, hóa chất, công nghiệp nhẹ, v.v…) đã chấp hành giá chỉ đạo của Nhànước… Việc chấp hành đúng đắn giá chỉ đạo thu mua, bán buôn, bán lẻ như trên cótác dụng tốt về nhiều mặt: giáo dục được công nhân, nông dân và các tầng lớpnhân dân khác làm nghĩa vụ đối với Nhà nước để xây dựng cuộc sống ấm no và hạnhphúc, giải quyết được đúng đắn mối quan hệ giữa công nghiệp và nông nghiệp, ổnđịnh được các ngành sản xuất, góp phần ổn định kinh tế và đời sống, có tác dụngtích cực đối với việc quản lý thị trường.

Nhưng trong thời gian gần đây, dota có thêm những khó khăn về lương thực, thực phẩm và một số hàng tiêu dùng khác,cung cầu bị mất cân đối lớn, giá thị trường tự do lên quá cao, một số cơ sở,một số ngành và địa phương thiếu cân nhắc kỹ và xem xét toàn diện, đã tự ý thayđổi giá chỉ đạo, hoặc nâng thêm và đặt thêm những khoản thuế, khoản thu, nânggiá mua, nâng giá bán những mặt hàng không thuộc thẩm quyền quyết định của mìnhnhư giá mua nông sản, lâm sản, hải sản, súc sản, giá bán tư liệu sản xuất cungcấp cho nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, giá cước vận tải, giá bán lẻ hàngtiêu dùng, giá hàng tư doanh của hợp tác xã mua bán…

Tình hình trên đây cho thấy, nhữnggiá mà một số ngành và một số địa phương tự định thưởng không đúng với chínhsách giá của Đảng và Nhà nước. Về mặt nhận thức, không nắm vững quy luật giácủa nền kinh tế có kế hoạch theo quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa, phục vụ sảnxuất và đời sống, chứ không phải một nền kinh tế chạy theo lợi nhuận, tự docạnh tranh, mua cao, bán cao v.v… Về mặt quản lý giá thì không theo nguyên tắcquản lý giá cả tập trung thống nhất của Đảng và Nhà nước. Tình hình ấy đã gâynhiều tác động tiêu cực như:

- Tuy chỉ sửa đổi giá một số loạihàng ở một số địa phương, nhưng vẫn tác động dây chuyền đến các loại hàng khácở các địa phương khác, cuối cùng là tác động và gây áp lực đến tính thống nhấtcủa hệ thống giá chỉ đạo hiện hành, và có trường hợp Nhà nước phải giải quyếtbị động, chắp vá.

- Do không cưỡng chế thị trường tựdo, để thị trường tự do thúc đẩy nên càng chạy theo mua cao càng bán phải báncao để khỏi lỗ. Kết quả là cả giá mua và giá bán đều bị đẩy lên cao, làm chothị trường và giá cả càng không ổn định, càng tăng cao hơn, ảnh hưởng đến sảnxuất, đời sống, tài chính, tiền tệ, cân đối tiền hàng; bọn đầu cơ được dịp làmgiàu phi pháp, rất có hại cho việc cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với công thươngnghiệp tư bản tư nhân ở phía Nam và hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủnghĩa ở phía Bắc.

Tình hình trên có nhiều nguyênnhân, có mặt khách quan do tình hình mất cân đối trong nền kinh tế từ sản xuấtnhỏ đi lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, lại bị chiến tranh tàn phá nặng nề,nhưng chủ yếu là nguyên nhân chủ quan trong việc quản lý kinh tế tài chính nóichung và quản lý giá cả nói riêng.

Chúng ta đều biết tình hình kinh tếchung có những thuận lợi rất lớn, rất cơ bản, nhưng còn rất nhiều khó khăn, cầncó những chủ trương, chính sách cụ thể, cần có những sửa đổi cho phù hợp vớitình hình và nhiệm vụ mới. Nhưng những vấn đề lớn đã quy định thuộc thẩm quyềntrung ương quản lý, thường là những vấn đề có liên quan đến nhiều ngành, nhiềuđịa phương, nhiều mặt của nền kinh tế, cho nên đòi hỏi các ngành và các địaphương phải phục tùng và chấp hành nghiêm chỉnh, tập trung và thống nhất theonhững quy định của trung ương mới có kết quả tốt. Nếu mỗi ngành, mỗi cấp tự sửađổi theo sự tính toán chủ quan của mình, chưa bàn bạc và chưa được trung ươngchấp thuận, thì tất nhiên sẽ gây rối trong việc quản lý kinh tế tài chính vàđời sống của nhân dân, trong đó có vấn đề quản lý giá cả. Đặc biệt trong lĩnhvực giá cả là nơi diễn ra nhiều mối quan hệ chằng chịt của các vấn đề lớn củanền kinh tế, lại càng đòi hỏi phải có sự thống nhất giữa trung ương, các ngànhvà các địa phương.

Hiện nay, ổn định tình hình thịtrường và giá cả là yêu cầu cấp bách để ổn định sản xuất, tài chính, tiền tệ vàđời sống, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu mua và phân phối theo giá chỉđạo (mà Nhà nước phải có sự điều chỉnh kịp thời và hợp lý), cho việc cải tạo xãhội chủ nghĩa đối với các thành phần kinh tế tư nhân ở phía Nam và hoàn thiệnquan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa ở phía Bắc.

Ta hoàn toàn có khả năng ổn địnhtình hình. Các ngành, các địa phương cần nhận rõ tác hại của việc quản lý lỏnglẻo hiện nay, nhận thức vấn đề cho đúng với đường lối chính sách của Đảng, cósự phối hợp, kết hợp chặt chẽ với nhau để phát huy mạnh mẽ tinh thần cách mạngvà quyền làm chủ tập thể của quần chúng, đẩy mạnh sản xuất, tổ chức phân phốicho tốt, đi đôi với quản lý chặt chẽ thị trường và giá cả, kiên quyết đấu tranhvà trừng trị thích đáng bọn đầu cơ phá rối thị trường, kiên quyết bài trừ thamô, móc ngoặc, ăn cắp của công.

Rõ ràng là tình hình trước mắt đặtcho các ngành, các cấp từ trung ương đến tận cơ sở hai vấn đề cấp bách:

Một là để cho thị trường tự do pháttriển, giá cả tiếp tục ngày càng vọt lên cao, đời sống thêm khó khăn, quan hệsản xuất xã hội chủ nghĩa bị kìm hãm lại, tác động tiêu cực đến các mặt chínhtrị, kinh tế và an ninh trật tự xã hội;

Hai là phải chặn đứng ngay sự pháttriển của thị trường tự do, kiên quyết bài trừ và trừng trị thích đáng bọn đầucơ buôn lậu, tăng cường quản lý thị trường và giá cả, cải tạo, củng cố và hoànthiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, ổn định đời sống và an ninh trật tự xãhội…

Nhiệm vụ cách mạng xã hội chủ nghĩatrong cả nước đòi hỏi tất cả các ngành, các cấp và các tầng lớp nhân dân nhấtđịnh phải lựa chọn cách giải quyết thứ hai.

Trước mắt, trong khi chờ có sự điềuchỉnh căn bản về giá cả chung của trung ương, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu cácBộ, Tổng cục, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố làm những việc cấp bách sauđây:

1. Lãnh đạo các ngành, các cấp, cácđơn vị sản xuất và kinh doanh (quốc doanh và tập thể) nhận rõ tác hại của thịtrường tự do hiện nay, nắm vững sự cần thiết phải chấp hành nghiêm chỉnh giácủa Nhà nước quy định, chấm dứt tình hình các cơ sở quốc doanh và tập thể chạytheo giá cả thị trường tự do.

Vận động, giáo dục nhân dân thấy rõtác hại của thị trường tự do đối với việc xây dựng đất nước và xây dựng cuộcsống ấm no, hạnh phúc của toàn dân để tích cực bảo vệ giá cả của Nhà nước quyđịnh, kiên quyết tham gia cuộc đấu tranh bài trừ triệt để và trừng trị thíchđáng bọn đầu cơ, buôn lậu, phá rối thị trường, đưa thành phong trào mạnh mẽ củanhân dân. Đây cũng là một cuộc phát động xây dựng quyền làm chủ tập thể của cácngành, các cấp, các đơn vị sản xuất và kinh doanh, quyền làm chủ tập thể củanhân dân.

2. Phải nắm vững việc đẩy mạnh sảnxuất là căn bản, việc tổ chức phân phối công bằng hợp lý đến tay người tiêudùng là vấn đề rất quan trọng, quyết định việc ổn định đời sống, ổn định thịtrường và giá cả; phải bằng vận động chính trị và hợp đồng hai chiều thì việcthu mua nông sản mới có kết quả tốt.

3. Các ngành và các đơn vị sản xuấtphải chấp hành đúng chế độ và thời gian lao động, các tiêu chuẩn và định mứckinh tế kỹ thuật đã định, tính toán chính xác giá thành sản phẩm, không ngừngcải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất, tăng năng suất, hạ giá thành, nâng caochất lượng sản phẩm.

Các ngành và các đơn vị sản xuấtkhông được tùy tiện định giá thành và giá bán sản phẩm không căn cứ vào các chếđộ và tiêu chuẩn đã quy định, không có sự chấp thuận của Bộ, của Tổng cục chủquản trực tiếp và những ngành có liên quan như Bộ Tài chính, Bộ Lao động, Ủyban Vật giá Nhà nước và Tổng công đoàn.

4. Các ngành thuộc khu vực lưuthông phân phối (nội thương, ngoại thương, tài chính, ngân hàng, vật tư, giácả, v.v…) phải phối hợp chặt chẽ dưới sự lãnh đạo của cấp ủy và chính quyền đểtổ chức việc ký kết hợp đồng hai chiều với các cơ sở sản xuất, để thống nhất,cung cấp tư liệu sản xuất, hàng tiêu dùng và thu mua sản phẩm theo giá cả thốngnhất của Nhà nước quy định. Cần chấm dứt tình hình đặt nhiều cấp trung giankhông hợp lý, tăng giá hàng hóa và “phết phẩy” tùy ý, chấm dứt việc sử dụng bọntư thương làm trung gian đi thu mua nông sản ở nông thôn.

Mọi việc thu mua của các cơ quan vàđơn vị sản xuất của Nhà nước phải trực tiếp bàn bạc với Ủy ban nhân dân tỉnh,thành phố và cơ quan chuyên trách của tỉnh, thành phố để tỉnh, thành phố giúpđỡ và quản lý việc mua và bán nông sản, không để kẽ hở cho bọn tư thương và đầucơ lợi dụng nâng giá, phá rối thị trường nông thôn.

5. Phải tổ chức quản lý chặt chẽthị trường và giá cả. Phải phát động cho được quần chúng đấu tranh đòi mua theogiá Nhà nước quy định, không mua giá cao đối với những hàng hóa đã có giá quyđịnh của Nhà nước thành phong trào của nhân dân để ổn định thị trường, ổn địnhgiá cả, bài trừ nạn đầu cơ, buôn lậu, phá rối thị trường. Việc này Ban bí thưvà Thường vụ Hội đồng Chính phủ đã nhắc nhở nhiều lần, nhưng các ngành và cácđịa phương chưa kiên quyết thi hành.

6. Giá mua các loại nông sản, lâmsản, thủy sản, súc sản (bao gồm cả những hàng mua để xuất khẩu), giá bán cácloại tư liệu sản xuất, các loại vật liệu xây dựng, cước vận tải, giá bán lẻ cáchàng tiêu dùng thiết yếu cho đời sống nhân dân đều do trung ương thống nhất quyđịnh.

Nếu thấy có những hàng nào chưa cógiá, hoặc có giá chưa hợp lý thì cơ sở phản ánh lên Bộ, Tổng cục hoặc Ủy bannhân dân tỉnh, thành phố xem xét và có ý kiến gửi về Ủy ban Vật giá Nhà nước vàVăn phòng Thủ tướng Chính phủ giải quyết. Thủ tướng Chính phủ sẽ theo dõi, đônđốc, cố gắng nhanh chóng trả lời kịp thời.

Đối với các loại mặt hàng đã đượcNhà nước phân công cho các Bộ, Tổng cục và Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố quyđịnh giá cả thì các Bộ, Tổng cục và Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố cần có sựtham gia của các ngành có liên quan cung cấp trước khi quyết định và đặt kếhoạch thi hành, đồng thời gửi một bản về Ủy ban Vật giá Nhà nước biết.

7. Để tránh làm tăng giá thành vàgiá thu mua, đồng thời để thực hiện thống nhất quản lý tài chính, nhất thiếtcác ngành và các địa phương không được tùy tiện đặt ra những khoản thu hoặcthuế ngoài các khoản thu và thuế của Nhà nước quy định. Những khoản thu hoặcthuế tùy tiện đặt ra trước đây phải bãi bỏ.

8. Chỉ thị này được phổ biến đếncấp huyện. Bộ Quốc phòng đặt kế hoạch phổ biến trong quân đội.

Ủy ban Vật giá Nhà nước có tráchnhiệm giúp Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Vật giá các tỉnh, thành phố giúp Ủy bannhân dân tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện, tổng hợp tình hình và thường xuyênbáo cáo cho Thủ tướng Chính phủ kết quả việc thi hành chỉ thị này.

Yêu cầu Ủy ban nhân dân tỉnh, thànhphố trình bày với cấp ủy nội dung chỉ thị này xin ý kiến để lãnh đạo thực hiệncho tốt.

KT. THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
PHÓ THỦ TƯỚNG




Phạm Hùng