HỘI ĐỒNG CHÍNH PHỦ
******

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
*******

Số: 297-CP

Hà Nội, ngày 20 tháng 08 năm 1979

CHỈ THỊ

VỀVIỆC TỔ CHỨC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH 5 NĂM LẦN THỨ BA (1981 - 1985)

Việc xây dựng kế hoạch 5 năm lầnthứ ba (1981 - 1985) đang được trung ương Đảng và Chính phủ coi là một công táccấp bách nhằm chuẩn bị tốt một nội dung quan trọng của Đại hội Đảng lần thứ năm;đồng thời làm cơ sở cho việc hợp tác kinh tế với các nước và nhất là phối hợpkế hoạch và hợp tác với các nước trong Hội đồng tương trợ kinh tế.

Kế hoạch 5 năm lần thứ ba (1981 -1985) có một vị trí rất quan trọng, vì vừa phải tiếp tục hoàn thành những nhiệmvụ còn lại của kế hoạch 5 năm trước, vừa phải xúc tiến mạnh mẽ quá trình cảitạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta để đưa nền kinh tế phát triểnlên một bước mới.

Trong 5 năm lần thứ ba (1981 - 1985)cần quán triệt sâu sắc đường lối xây dựng và phát triển kinh tế của Đảng, tiếptục tập trung cao độ phát triển nông nghiệp, ra sức phát triển lâm nghiệp, ngưnghiệp và công nghiệp hàng tiêu dùng; đồng thời xây dựng có trọng điểm một sốngành công nghiệp nặng và cơ sở vật chất hạ tầng nhằm giải quyết một cách cơ bảnvà vững chắc vấn đề lương thực, thực phẩm, ổn định và cải thiện một bước đờisống của nhân dân, đáp ứng yêu cầu tăng cường quốc phòng, tăng nhanh xuất khẩu,tăng cường một bước cơ sở vật chất - kỹ thuật và chuẩn bị tốt điều kiện đểtriển khai xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội trên quy môlớn trong kế hoạch sau. Đó cũng là phương hướng cơ bản để xây dựng cơ cấu kinhtế hợp lý trong thời kỳ 1981 - 1985.

Đi đôi với việc từng bước xây dựngcơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, phải tiếp tục củng cố và hoànthiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa trong cả nước, không ngừng tăng cườngvà cải tiến công tác quản lý, bảo đảm hiệu quả cao trong mọi hoạt động sản xuấtvà kinh doanh.

Để thực hiện được những nhiệm vụnói trên, nội dung của kế hoạch 5 năm 1981 - 1985 phải quán triệt sâu sắc ý chítự lực tự cường, dựa hẳn vào việc khai thác mọi năng lực và tiềm lực trong nước(lao động, đất đai, tài nguyên và các cơ sở vật chất - kỹ thuật đã có và đang đượcxây dựng), đồng thời tranh thủ và sử dụng có hiệu quả nhất các khả năng việntrợ và hợp tác quốc tế, trước hết là của các nước trong Hội đồng tương trợ kinhtế.

Để bảo đảm cho kế hoạch 1981 - 1985có chất lượng tốt, vừa tích cực, vừa vững chắc, phải đổi mới phương pháp xâydựng kế hoạch, cụ thể là:

- Tiến hành tốt việc xây dựng kếhoạch từ cơ sở lên (từ liên hiệp các xí nghiệp, công ty, xí nghiệp liên hợp và xínghiệp độc lập, từ huyện…);

- Kế hoạch phải dựa trên cơ sở nghiêncứu, dự đoán nhu cầu và khả năng một cách khoa học và có căn cứ thực tế, tínhđến các nhân tố mới về kinh tế và về ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đồngthời bảo đảm điều kiện thực hiện xuất phát từ thực trạng của nền kinh tế;

- Phải gắn việc nghiên cứu các chủtrương phát triển kinh tế với việc nghiên cứu các chủ trương về biện pháp tổchức, quản lý và chính sách;

- Phải kết hợp tốt việc kế hoạchhóa theo ngành và theo địa phương, vùng lãnh thổ; bước đầu thực hiện việc kế hoạchhóa theo chương trình đồng bộ có mục tiêu.

Để bảo đảm yêu cầu, nội dung và phươngpháp xây dựng kế hoạch 5 năm (1981 - 1985), Thường vụ Hội đồng Chính phủ quyếtđịnh tiến hành những công tác chủ yếu dưới đây.

I. TỔNG KẾT TÌNH HÌNH THỰC HIỆNNHỮNG NHIỆM VỤ CƠ BẢN VÀ MỤC TIÊU CỦA KẾ HOẠCH 5 NĂM 1976 - 1980

Cần tổng kết việc thực hiện kế hoạchtrong hơn ba năm qua và đánh giá tình hình đến năm 1980 để làm rõ các vấn đề:

- Kết quả thực hiện những mục tiêuvà nhiệm vụ cơ bản do Đại hội Đảng lần thứ tư và nghị quyết đại hội Đảng bộ củacác địa phương đề ra;

- Đánh giá thực trạng nền kinh tếđến năm 1980 trên các lĩnh vực, ở từng ngành, từng địa phương;

- Trên cơ sở tình hình và kết quảthực tế, kiểm điểm việc vận dụng và chấp hành đường lối phát triển kinh tế củaĐảng trong kế hoạch và trong hoạt động thực tiễn của từng ngành, từng địa phươngvà đơn vị;

- Phân tích nguyên nhân của tìnhhình.

Việc tổng kết phải thiết thực, cụthể, sâu sắc, sát hợp với yêu cầu và giác độ của từng ngành, từng địa phương,từng cấp; cần vạch rõ những nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan;đồng thời chỉ ra được những khâu chính để có kiến nghị thiết thực nhằm làmchuyển biến tình hình.

Chính phủ thành lập Ban tổng kếttrung ương gồm đại diện Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, Tổng cục Thống kê, các Bộ quảnlý tổng hợp, các Ban của Đảng, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế; Ủy ban Kế hoạchNhà nước là cơ quan thường trực.

Nhiệm vụ của Ban tổng kết trung ươnglà giúp Chính phủ tổ chức chỉ đạo công tác tổng kết chung, tổng hợp báo cáo củacác ngành và địa phương và làm báo cáo trình Chính phủ.

Các ngành, các địa phương cũng phảicử ra Ban tổng kết của ngành hoặc địa phương do một đồng chí lãnh đạo ngành,địa phương phụ trách. Nhiệm vụ của Ban tổng kết ngành, địa phương là tổ chứctổng kết theo ngành hoặc địa phương mình phụ trách, báo cáo lên lãnh đạo củangành và địa phương; đồng thời, gửi báo cáo lên Ban tổng kết trung ương, saukhi đã được lãnh đạo thông qua.

Việc tổng kết sẽ làm song song vớiviệc nghiên cứu xây dựng kế hoạch 5 năm 1981 - 1985. Các ngành và địa phươngcần kết hợp tốt để quý II năm 1980 tổng kết xong và gửi báo cáo lên Ban tổngkết trung ương.

II. TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU XÂY DỰNGKẾ HOẠCH 5 NĂM LẦN THỨ BA (1981 - 1985)

Để bảo đảm các yêu cầu của việc nghiêncứu xây dựng kế hoạch 5 năm lần thứ ba (1981 - 1985), các ngành và địa phương cầnlàm tốt những việc dưới đây.

1. Ủy ban Kế hoạch Nhà nướcchịu trách nhiệm giúp Chính phủ tổ chức toàn bộ việc nghiên cứu, xây dựng và tổnghợp kế hoạch 5 năm 1981 - 1985, có nhiệm vụ:

- Khởi thảo phương hướng, nhiệm vụvà mục tiêu chủ yếu của kế hoạch 5 năm 1981 - 1985 với một cơ cấu kinh tế hợplý để trình Bộ Chính trị và Thường vụ Hội đồng Chính phủ;

- Trình Chính phủ ban hành hoặc nghiêncứu ban hành các quy định về đổi mới phương pháp làm kế hoạch;

- Cùng các ngành và các địa phươngxây dựng số kiểm tra kế hoạch 5 năm;

- Chỉ đạo việc xây dựng kế hoạchvà tổng hợp kế hoạch 5 năm 1981 - 1985;

- Phối hợp với các ngành có liênquan xây dựng hệ thống định mức giá, tỷ giá hối đoái… dùng cho việc tính toán kếhoạch 5 năm.

2. Các bộ, tổng cục và cơ quanngang bộ, tùy theo chức năng và phạm vi quản lý thống nhất toàn ngành, cótrách nhiệm tổ chức nghiên cứu, xây dựng từ cơ sở lên và tổng hợp kế hoạch 5 nămcủa các ngành kinh tế - kỹ thuật thuộc bộ, tổng cục mình phụ trách để trình Chínhphủ, đồng gửi Ủy ban Kế hoạch Nhà nước. Mỗi bộ, tổng cục đều có trách nhiệmcung cấp tài liệu và phối hợp nghiên cứu với các bộ, tổng cục, các địa phươngcó liên quan về những vấn đề cần thiết.

Trước hết cần tập trung vào nhữngcông tác sau đây:

- Xác định các đơn vị phải làm kếhoạch 5 năm lần thứ ba (1981 - 1985).

- Qua việc tổng kết tình hình thựchiện những nhiệm vụ cơ bản và mục tiêu của kế hoạch 5 năm 1976 - 1980, cần hệthống hóa số liệu đánh giá tình hình cơ bản của ngành, các số liệu lịch sử vàmột số mặt tình hình kinh tế, xã hội trong, ngoài nước có liên quan đến kế hoạchphát triển của ngành trong thời kỳ tới. Tổng cục Thống kê có nhiệm vụ hướng dẫnviệc hệ thống hóa số liệu của các ngành, các địa phương, đồng thời chỉnh lý vàhệ thống hóa số liệu thống kê chi tiết các năm qua, tổng hợp kịp thời kết quảcủa cuộc điều tra dân số năm 1979 để cung cấp cho Ủy ban Kế hoạch Nhà nước vàcác ngành làm căn cứ thống nhất trong việc nghiên cứu kế hoạch.

- Xây dựng các đề án kinh tế - kỹthuật cụ thể nhằm phát huy tốt nhất năng lực sản xuất hiện có; giải quyết đồngbộ những vấn đề cần thiết để sớm phát huy tốt công suất của các công trình sắpđi vào sản xuất; xây dựng các đề án đầu tư chiều sâu, các đề án sử dụng nguyênliệu, vật liệu trong nước thay thế nguyên liệu nhập khẩu, tổ chức thu hồi vàtận dụng các loại phế liệu, phế phẩm…

- Xúc tiến khẩn trương các công tácchuẩn bị đầu tư và xây dựng như điều tra, quy hoạch, báo cáo kinh tế - kỹ thuật,lập nhiệm vụ thiết kế, làm thiết kế kỹ thuật đối với những công trình đã có quyếtđịnh xây dựng hoặc đã có dự kiến ưu tiên xây dựng.

- Nghiên cứu xây dựng từng bước đềán kế hoạch 5 năm phát triển ngành, tham gia ý kiến với Ủy ban Kế hoạch Nhà nướcvề xây dựng số kiểm tra kế hoạch 5 năm.

Bộ Xây dựng có trách nhiệmlập đề án quy hoạch hoàn chỉnh các khu công nghiệp hiện có; cùng với Ủy banphân vùng kinh tế trung ương lập quy hoạch xây dựng những khu vực sẽ phát triểncông nghiệp tập trung trong những năm tới.

Tổng cục Thống kê chủ trìphối hợp với Ủy ban Vật giá Nhà nước và Ủy ban Kế hoạch Nhà nước xây dựng hệ thốnggiá cố định mới dùng cho thời kỳ kế hoạch 5 năm 1981 - 1985 để trình Hội đồngChính phủ ban hành vào cuối năm 1979.

Bộ Tài chính chủ trì cùngvới Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, Ủy ban Vật giá Nhà nước, Bộ Ngoạithương xác định lại tỷ giá hối đoái giữa tiền Việt Nam và các đồng tiền nướcngoài để dùng cho việc tính toán kế hoạch 5 năm 1981 - 1985.

Bộ Ngoại thương chủ trì cùngvới Ủy ban Vật giá Nhà nước xác định giá kế hoạch hàng xuất khẩu và hàng nhậpkhẩu dùng cho việc tính toán kế hoạch 5 năm 1981 - 1985, hoàn thành vào cuốinăm 1979.

Ủy ban Kế hoạch Nhà nước chủtrì cùng với Bộ Lao động và các Bộ, Tổng cục nghiên cứu sửa đổi, bổ sung hệ thốngđịnh mức lao động dùng để tính toán kế hoạch 5 năm 1981 - 1985.

Các Bộ, Tổng cục quản lýngành kinh tế - kỹ thuật, tùy theo chức năng và phạm vi quản lý của mình,tổ chức soát xét lại hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật hiện hành của toànngành, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung hệ thống định mức đó và trao đổi thống nhấtvới Ủy ban Kế hoạch Nhà nước để dùng cho việc tính toán kế hoạch 5 năm (1981 -1985). Ủy ban Kế hoạch Nhà nước có trách nhiệm tổng hợp trình Chính phủ banhành hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật chung của Nhà nước để thống nhất tínhtoán khi làm kế hoạch.

Ủy ban Khoa học và kỹ thuậtNhà nước có trách nhiệm phối hợp với các ngành nghiên cứu dự đoán nhữngtriển vọng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong và ngoài nước có thể đưa vào áp dụngtrong khoảng từ 5 đến 10 năm tới, nhằm phục vụ cho việc xây dựng kế hoạch 5 năm(1981 - 1985); đồng thời có trách nhiệm tổng hợp kế hoạch phát triển khoa học -kỹ thuật.

3. Các tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương có trách nhiệm tổ chức nghiên cứu xây dựng và tổng hợp kế hoạch5 năm của địa phương mình từ cơ sở và từ huyện lên theo sự hướng dẫn chung củaNhà nước. Trước mắt, các địa phương cần tập trung làm những việc sau:

- Kết hợp với việc tổng kết tìnhhình thực hiện những nhiệm vụ cơ bản của kế hoạch 5 năm 1976 - 1980, hệ thống hóasố liệu, đánh giá phân tích tình hình cơ bản của địa phương;

- Xây dựng quy hoạch phát triển kinhtế trên địa bàn tỉnh, huyện theo sự chỉ đạo của Ủy ban phân vùng kinh tế trungương;

- Nghiên cứu xây dựng những dự ánchuyên đề cụ thể, thiết thực, có thể bố trí từng phần vào kế hoạch 5 năm tới củađịa phương. Các đề án này nên xoay quanh những hướng lớn như giải quyết tốt nhấtvấn đề lương thực và các nhu cầu tại chỗ cho đời sống nhân dân như nhà ở, mạnglưới phục vụ đời sống vật chất và văn hóa, phương án khai thác và bồi dưỡng đấtđai, khai thác hợp lý các tiềm lực kinh tế sẵn có, các nguồn tài nguyên ở địaphương, tạo nguồn hàng hóa phục vụ xuất khẩu và tiêu dùng, tạo nguồn nguyênliệu cho công nghiệp, phân bố lại lực lượng sản xuất theo yêu cầu kinh tế, quốcphòng…

4. Áp dụng bước đầu phương phápchương trình đồng bộ có mục tiêu.

Xây dựng những chương trình đồngbộ có mục tiêu là một nội dung quan trọng trong việc đổi mới công tác kế hoạch hóavà là vấn đề mới đối với chúng ta. Do chưa có kinh nghiệm nên mỗi ngành hoặcđịa phương chỉ nên lựa chọn một vài vấn đề quan trọng nhất của ngành hoặc địaphương để nghiên cứu lập chương trình. Chính phủ sẽ lập một số chương trình nhằmgiải quyết mấy vấn đề lớn, quan trọng nhất của cả nước và đòi hỏi sự phối hợpnhiều ngành, nhiều địa phương như chương trình giải quyết vấn đề lương thực, chươngtrình giải quyết vấn đề mặc, chương trình phát triển một số sản phẩm xuất khẩuchủ lực, v.v… Trong quá trình xây dựng và thực hiện chương trình đồng bộ có mụctiêu, cần chú ý rút kinh nghiệm để áp dụng cho các chương trình sau.

Ủy ban Kế hoạch Nhà nước lập đề áncụ thể về lựa chọn vấn đề, xác định mục tiêu, về tổ chức nghiên cứu xây dựng vàthực hiện các chương trình mục tiêu chung của Chính phủ, trình Chính phủ quyếtđịnh; đồng thời hướng dẫn, theo dõi việc áp dụng phương pháp này ở các ngành,các địa phương, bảo đảm sự kết hợp chặt chẽ giữa việc xây dựng chương trìnhđồng bộ có mục tiêu với việc lập kế hoạch 1981 - 1985.

5. Chuẩn bị những kiến nghị vềmặt chính sách, chế độ quản lý. Các ngành có trách nhiệm nghiên cứu nhữngkiến nghị về bổ sung hoặc sửa đổi các chính sách, chế độ quản lý trình Chínhphủ để kịp áp dụng cho thời kỳ kế hoạch 5 năm lần thứ ba (1981 - 1985), nhằmbảo đảm thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của kế hoạch. Ví dụ: cácchính sách đẩy mạnh việc khai hoang và xây dựng vùng kinh tế mới, phát triểntrồng rừng, định canh, định cư; chính sách năng lượng; chính sách tiền lương,tiền thưởng; thuế, giá cả; chính sách tín dụng; chế độ quản lý của liên hiệpcác xí nghiệp, xí nghiệp liên hợp; chính sách và chế độ đầu tư xây dựng cơ bản,v.v… Viện nghiên cứu quản lý kinh tế làm việc với các bộ, tổng cục để lập thànhdanh mục những chính sách, chế độ quản lý cần giải quyết, thời hạn nghiên cứuvà ban hành. Thủ tướng Chính phủ sẽ duyệt danh mục này để chỉ đạo các cơ quancó trách nhiệm trong việc tổ chức nghiên cứu chính sách, chế độ quản lý.

6. Chuẩn bị về tổ chức. Cácbộ, tổng cục, các địa phương phải tổ chức bộ phận chuyên trách nghiên cứu kếhoạch 5 năm và dài hạn do một đồng chí lãnh đạo bộ, tổng cục phụ trách.

Đối với những vấn đề kinh tế - kỹthuật có tầm quan trọng lớn, hoặc có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều ngànhthì các bộ, tổng cục chủ quản cần tranh thủ sự tham gia góp ý rộng rãi của cáctổ chức có liên quan và chú ý mời thêm những cán bộ có kinh nghiệm của Ủy banKhoa học và kỹ thuật Nhà nước, Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, các viện nghiên cứu,các trường đại học và các xí nghiệp lớn tham gia.

III. CHƯƠNG TRÌNH VÀ TIẾN ĐỘ CÔNGVIỆC

1. Từ nay đến hết năm 1979:

- Ủy ban Kế hoạch Nhà nước trìnhThường vụ Hội đồng Chính phủ về phương hướng, nhiệm vụ, mục tiêu chủ yếu của kếhoạch 5 năm lần thứ ba (1981 - 1985) và những tư tưởng chỉ đạo về việc tổ chức xâydựng kế hoạch để Thường vụ Hội đồng Chính phủ xin ý kiến Bộ Chính trị;

- Các ngành, các địa phương tiếnhành tổng kết tình hình thực hiện những nhiệm vụ cơ bản và mục tiêu của kế hoạch5 năm lần thứ hai (1976 - 1980) và nghiên cứu số kiểm tra kế hoạch 5 năm lầnthứ ba (1981 - 1985) của ngành và địa phương;

- Hoàn thành các công việc chuẩnbị cho việc lập kế hoạch đã nêu trên.

2. Từ tháng 1 đến tháng 6 năm1980:

- Các ngành, các cấp gửi báo cáotổng kết tình hình thực hiện những nhiệm vụ cơ bản và mục tiêu của kế hoạch 5 nămlần thứ hai (1976 - 1980) lên Ban tổng kết trung ương. Ban tổng kết trung ươnglàm báo cáo trình Chính phủ;

- Ủy ban Kế hoạch Nhà nước trìnhBộ Chính trị và Thường vụ Hội đồng Chính phủ số kiểm tra kế hoạch 5 năm lần thứba;

- Thủ tướng Chính phủ giao số kiểmtra kế hoạch 5 năm lần thứ ba (1981 - 1985) cho các ngành, các cấp và các địaphương.

3. Từ tháng 7 năm 1980 đếntháng 6 năm 1981:

- Các ngành, các cấp và các địa phươngtổ chức xây dựng và tổng hợp kế hoạch 5 năm lần thứ ba (1981 - 1985) từ cơ sởlên gửi Thủ tướng Chính phủ, đồng gửi Ủy ban Kế hoạch Nhà nước vào quý I năm1981;

- Quý I năm 1981, một số ngành vàtỉnh, thành phố trực tiếp bảo vệ kế hoạch trước Thường vụ Hội đồng Chính phủ;

- Ủy ban Kế hoạch Nhà nước trìnhTrung ương và Chính phủ kế hoạch tổng hợp kinh tế quốc dân 5 năm lần thứ ba(1981 - 1985) trong quý II năm 1981.

Các ngành, các địa phương cần thườngxuyên trao đổi với Ủy ban Kế hoạch Nhà nước để giải quyết kịp thời các vấn đềnảy sinh trong quá trình xây dựng kế hoạch.

Xây dựng kế hoạch 5 năm lần thứ ba(1981 - 1985) là một công tác rất phức tạp và khẩn trương. Các ngành và các địaphương phải dành đủ cán bộ và chỉ đạo chặt chẽ để bảo đảm chất lượng của kế hoạchvà kịp thời gian quy định. Ủy ban Kế hoạch Nhà nước có trách nhiệm giúp trungương Đảng và Chính phủ hướng dẫn cụ thể và theo dõi, giúp đỡ các ngành, các địaphương thực hiện chỉ thị này.

TM. HỘI ĐỒNG CHÍNH PHỦ
KT. THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
PHÓ THỦ TƯỚNG




Lê Thanh Nghị