THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
****

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
*****

Số: 430-TTg

Hà Nội, ngày 22 tháng 11 năm 1977

CHỈ THỊ

VỀPHÁT TRIỂN SẢN XUẤT GẠCH NGÓI Ở CẤP HUYỆN PHỤC VỤ NÔNG NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG NÔNGTHÔN.

Trong những năm tới, để thựchiện nghị quyết IV của Đại hội Đảng và nghị quyết 2 của trung ương về pháttriển nông nghiệp, nhu cầu gạch ngói phục vụ nông nghiệp và xây dựng nông thônrất lớn. Theo số liệu điều tra ở các huyện thí điểm và dự kiến của Bộ Nôngnghiệp, trong 3 năm từ 1978 đến 1980, mỗi huyện sẽ đầu tư từ 5 đến 8 triệu đồngđể xây dựng các cơ sở vật chất kỹ thuật, các công trình công cộng và phúc lợi.Ngoài ra, chúng ta còn phải phấn đấu đến hết năm 1980 có khoảng 50% nhà ở nôngthôn nhà ở nông thôn được lợp ngói (miền Bắc 60% và miền Nam 40%), đểdành rơm rạ vùi làm phân cho ruộng. Nếu tính cả nhiệm vụ giao nộp gạch ngói chotỉnh và trung ương, thì bình quân hàng năm mỗi huyện phải có trên 3 triệu viênngói và 10 triệu viên gạch.

Để các huyện nhanh chóng pháttriển sản xuất gạch ngói nung và không nung, với chất lượng ngày càng tốt, mặthàng sản phẩm ngày càng phong phú đa dạng, giá thành sản phẩm ngày cànghạ và thông qua việc quản lý chặt chẽ đất, than và phương thức gia công, thumua để nắm toàn bộ gạch ngói trong huyện,nhằm phục vụ nông nghiệp và xây dựngnông thôn trên địa bàn huyện, làm đầy đủ nghĩa vụ giao nộp gạch ngói cho tỉnhvà trung ương, ngày càng có nhiều gạch ngói bán cho dân thu mua nông sản, cânđối được gạch ngói cho từng huyện để tránh vận chuyển tốn kém. Thủ tướng Chínhphủ yêu cầu các Bộ, các địa phương quán triệt các phương hướng và biện pháp lớnsau đây:

1. Phải tích cực chỉ đạo và giúpđỡ các huyện làm tốt quy hoạch mạng lưới và kế hoạch sản xuất gạch ngói trênđịa bàn huyện. Cần căn cứ đặc điểm từng loại huyện (đồng bằng, trung du, miềnnúi, miền biển) mà xác định chính sách phát triển sản xuất, nguồn nguyên liệuvà chất đốt, số lượng và chủng loại sản phẩm gạch ngói, đồng thời quy hoạchthành một số cụm để thuận tiện cho việc quản lý sản xuất, thu mua phân phối vàvận chuyển sản phẩm.

2. Phát triển mạnh gạch ngóiquốc doanh do huyện trực tiếp quản lý, nhất là ở các tỉnh phía Nam, quy mô nóichung là vừa và nhỏ, xây dựng nhanh, đầu tư ít, thiết bị sản xuất trong nước,dùng điện lưới hoặc máy phát độc lập, tận dụng động lực của máy nông nghiệp ởđịa phương, công suất cỡ 1 – 3 – 5 7 triệu viên/năm, trang bị bán cơ giới hoặcthủ công, lấy nhỏ nuôi lớn, về sau sẽ trang bị dần cơ giới và từng bước pháttriển lên quy mô lớn hơn.

Bên cạnh việc phát triển mạnhgạch ngói quốc doanh, huyện cần tăng cường quản lý, chỉ đạo chặt chẽ để củng cốcác hợp tác xã chuyên nghiệp sản xuất gạch ngói, phát triển ở mức cần thiết,chú ý đầu tư chiều sâu để mở rộng công suất hiện có và thông qua phương thứcgia công thu mua mà nắm toàn bộ sản phẩm, không được để các hợp tác xã chuyênnghiệp bán gạch ngói ra thị trường tự do.

Đối với các hợp tác xã nôngnghiệp có sản xuất gạch ngói, nếu xét thấy có điều kiện sản xuất thuận tiện(như có đất, không phải phá ruộng, có chất đốt, có kỹ thuật sản xuất bảo đảm,quản lý khá, kinh doanh và làm nghĩa vụ giao nộp đúng đắn v.v….) thì cần giúpđỡ và cho phép sản xuất. Các huyện cần áp dụng phương thức gia công, thu mua70% sản phẩm gạch ngói của hợp tác xã nông nghiệp để cung ứng cho nhu cầuchung, còn để lại 30% cho hợp tác xã xây dựng các công trình kỹ thuật, côngtrình công cộng và công trình phúc lợi của mình.

Đối với các hợp tác xã nôngnghiệp không có điều kiện sản xuất hoặc kinh doanh không đúng đắn, phá đất ruộng,mua than phi pháp, làm nghĩa vụ giao nộp không đầy đủ, đem gạch ngói bán ra thịtrường tự do với giá cao, chất lượng sản phẩm xấu, khó quản lý, thì cầnxét tình hình cụ thể mà hạn chế dần hoặc đình chỉ sản xuất.

Đối với các tư nhân sản xuấtgạch ngói ở các tỉnh miền Nam, cần nhanh chóng tiến hành cải tạo theo chínhsách của Nhà nước và triển khai hình thức gia công thu mua sản phẩm theo quyđịnh chung.

3. Việc giải quyết nguyên liệu,chất đốt và thiết bị phụ tùng cho sản xuất gạch ngói trên địa bàn huyện phảirất linh hoạt. Về nguyên liệu, phải tận dụng các loại đất đồi, đất bãi sông vàbãi hoang, đất lòng sông và ao hồ, đất thủy lợi và đất cải tạo đồng ruộng.Không được dùng đất ruộng. Trường hợp thật cần thiết (như để sản xuất ngói hoặcgạch trang trí) phải được cấp thẩm quyền cho phép và lấy đất xong phảicải tạo trả lại để cày cấy.

Ngoài đất xét để sản xuất gạchngói nung, cần tận dụng các nguồn đá chẻ, đá ong, đá sò và các loại xỉ vôi, xỉthan v.v…. để sản xuất gạch ngói không nung.

Về chất đốt, ngoài việc dùngthan cấp thấp nung ngói, gạch phải tận dụng các nguồn củi, bối, trấu, than bùnở địa phương để tiết kiệm việc cung cấp than của Nhà nước.

Về thiết bị, phụ tùng Bộ Xâydựng cùng Bộ Cơ khí có kế hoạch trang bị thiết bị sản xuất gạch cho các huyện,nhưng không ỷ lại vào sự cung cấp của Nhà nước mà các địa phương phải tích cựchuy động lực lượng cơ khí của mình tự sản xuất lấy một phần thiết bị theothiết kế mẫu của Bộ xây dựng và với sự giúp đỡ của Bộ Cơ khí và luyện kim.Ngoài ra, cần kết hợp tận dụng công suất các máy nông nghiệp của địa phương đểsản xuất gạch ngói.

4. Về vốn, cần tích cực huy độngvốn tự có của hợp tác xã và huyện để sản xuất gạch ngói. Trường hợp thiếu vốn,sẽ được Ngân hành Nhà nước cho vay theo quy định chung, nhưng với lãi suấtkhuyến khích.

Để nhanh chóng giải quyết cácthủ tục, Bộ Xây dựng cần ban hành ngay một số thiết kế và nhiệm vụ thiết kế mẫuđể làm cơ sở cho các Ty, Sở xây dựng hướng dẫn các huyện làm nhiệm vụ thiếtkế cụ thể các xí nghiệp và trình Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt.

Đối với những xí nghiệp cỡ nhỏ 1– 2 triệu viên/năm, Ủy ban nhân dân tỉnh có thể ủy nhiệm cho Ty xây dựng hoặcỦy ban nhân dân huyện xét duyệt nhiệm vụ thiết kế.

5. Nhanh chóng thống nhất quảnlý sản xuất, gia công thu mua, phân phối gạch ngói và than sản xuất gạch ngóivào ngành xây dựng, có phân công phân cấp giữa trung ương và địa phương, nhằmđảm bảo ưu tiên cung cấp đủ gạch ngói tốt cho các công trình trọng điểm của Nhànước, bảo đảm yêu cầu xây dựng trên địa bàn huyện và tăng dần khả năng cung cấpcho nhân dân, nhất là ngói lợp nhà nông thôn. Những huyện nào có phong trào xâydựng mạnh, có thể thành lập xí nghiệp hoặc công ty vật liệu cấp huyện để giúphuyện quản lý sản xuất, gia công thu mua và phân phối gạch ngói.

6. Cần tiếp tục nghiên cứu bổsung các chính sách về giá cả gạch ngói phù hợp cho từng khu vực và các chế độđối với người lao động sản xuất gạch ngói. Cần chú trọng việc đúc rút vàphổ biến các kinh nghiệm sản xuất và quản lý tốt cho các cơ sở sản xuấtgạch ngói, nhằm nâng cao dần chất lượng sản phẩm, hạ chỉ tiêu sử dụng chất đốtvà hạ giá thành sản xuất.

7. Về tổ chức thực hiện, Thủtướng Chính phủ giao nhiệm vụ cho các Bộ, các địa phương như sau;

Bộ xây dựng, với chứcnăng quản lý toàn ngành vật liệu xây dựng có nhiệm vụ chỉ đạo và giúp đỡ cáctỉnh làm tốt quy hoạch và kế hoạch phát triển sản xuất gạch ngói trên địa bànhuyện; bàn bạc với Ủy ban Kế hoạch Nhà nước và Bộ Cơ khí và luyện kim tổ chứcviệc sản xuất thiết bị, phụ tùng cho gạch ngói; ban hành các thiết kế và nhiệmvụ thiết kế mẫu ứng với các loại công suất; ban hành các tiêu chuẩn, quy phạmkỹ thuật về sản xuất gạch ngói; phối hợp với Bộ Nông nghiệp hướng dẫn việc sửdụng đất làm gạch ngói; chỉ đạo các Ty, Sở và phòng xây dựng huyện về nghiệp vụquản lý các mặt và trong việc đào tạo cán bộ, công nhân sản xuất gạch ngói;cùng Ủy ban Kế hoạch Nhà nước tính toán để cân đối vào kế hoạch các chỉ tiêu vềthan, điện, thiết bị phụ tùng v.v… cho sản xuất gạch, ngói.

Ủy ban Kế hoạch Nhà nước cónhiệm vụ kết hợp với Bộ Xây dựng tính toán và cân đối vào kế hoạch hàng năm củaNhà nước các chỉ tiêu về than, điện, vốn, thiết bị, vật tư, phụ tùng v.v… choviệc phát triển sản xuất gạch, ngói phục vụ nông nghiệp và xây dựng nông thôn.

Bộ Cơ khí và luyện kim cótrách nhiệm chỉ đạo và phân công chế tạo thiết bị, phụ tùng cho sản xuất gạchngói và giúp đỡ các địa phương trong việc tự chế tạo lấy một phần thiết bị, phụtùng cho địa phương mình và hỗ trợ cho địa phương bạn.

Bộ Điện và than có nhiệmvụ phân phối điện và than hợp lý cho các địa phương sản xuất gạch ngói, tạođiều kiện cho các cơ sở được nhận đủ và kịp thời than tại các bến gầnnhất.

Ủy ban Vật giá Nhà nước kếthợp với Bộ Xây dựng nghiên cứu bổ sung và ban hành các loại giá bán và giá giacông gạch ngói, khẩn trương xây dựng giá gạch ngói cho các tỉnh miền Nam.

Bộ Lao động phối hợp cùngBộ Xây dựng, Bộ Lương thực và thực phẩm, Bộ Nội thương nghiên cứu các chế độđãi ngộ đối với người lao động sản xuất gạch ngói, phù hợp cho từng khu vực.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cótrách nhiệm tạo mọi điều kiện thuận tiện trong việc cho các xí nghiệp sản xuấtgạch ngói được vay vốn để sản xuất; nghiên cứu lãi suất khuyến khích việc sảnxuất gạch ngói.

Ủy ban nhân dân các tỉnh vàthành phố cần chỉ đạo chặt chẽ các Sở, Ty xây dựng giúp các huyện quy hoạchtốt mạng lưới sản xuất gạch ngói trên địa bàn huyện phù hợp với từng loạihuyện; phát động phong trào sản xuất gạch ngói trên địa bàn huyện; giải quyếtnhanh chóng các thủ tục xét duyệt và những khó khăn cho các huyện để đẩy mạnhsản xuất gạch ngói.

K.T. THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
PHÓ THỦ TƯỚNG



Đỗ Mười