THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
-------

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

------------

Số: 23/2008/CT-TTg

Hà Nội, ngày 04 tháng 08 năm 2008

CHỈ THỊ

VỀVIỆC TIẾP TỤC ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC DÂN SỐ VÀ KẾ HOẠCH HÓA GIA ĐÌNH

Sau hơn ba năm thực hiện Nghịquyết số 47-NQ/TW ngày 22 tháng 3 năm 2005 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩymạnh thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình, dưới sự lãnh đạo,chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự phối hợp của các ngành, đoàn thể,công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình đã đạt được một số kết quả quan trọng:khắc phục được sự tăng nhanh dân số trở lại, khôi phục được tiến trình giảmsinh của cả nước; chất lượng dân số từng bước được nâng cao.

Tuy đạt được những kết quả nêu trên,nhưng công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình còn nhiều bất cập: vẫn tiềm ẩnnguy cơ tăng nhanh dân số, tỷ lệ sinh giảm chậm và không đạt được chỉ tiêu đềra, đặc biệt tỷ lệ sinh và tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên tăng đột biến từ đầunăm 2008 tới nay; mất cân bằng giới tính khi sinh; chất lượng dân số chưa cao.Nếu không khắc phục kịp thời tình hình này thì không những không đạt các chỉtiêu dân số đã đề ra cho năm 2010 mà còn có nguy cơ phá vỡ những thành quả vềdân số đã đạt được trong thời gian qua, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Nguyên nhân chủ yếu của tình hình trên là do chúng tachưa nhận thức, quán triệt đầy đủ, sâu sắc về tầm quan trọng, tính chất khókhăn, phức tạp và lâu dài của công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình trongbối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay; đặc biệt đã xuất hiện tư tưởng chủ quan,thỏa mãn với những kết quả bước đầu, dẫn đến buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo; chậmsửa đổi các văn bản pháp luật liên quan. Công tác tuyên truyền, vận động, giáodục thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình chưa đầy đủ. Một bộphận đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức thiếu gương mẫu trong việc thựchiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình đã tác động xấu đến công tácvận động nhân dân thực hiện chính sách này.

Để tiếp tục đẩy mạnh công tácdân số và kế hoạch hóa gia đình, Thủ tướng Chính phủ chỉ thị:

1. Các Bộ, ngành và Ủy ban nhândân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

a) Tập trung mọi nỗ lực thựchiện các mục tiêu sau đây:

- Đạt chỉ tiêu hàng năm về mứcgiảm tỷ lệ sinh do Quốc hội giao; đạt hoặc vượt mục tiêu vào năm 2010 về tỷ lệphát triển dân số khoảng 1,14% và quy mô dân số khoảng 88 đến 89 triệu ngườinhư đã nêu trong Nghị quyết Đại hội X của Đảng.

- Giảm nhanh tỷ lệ sinh, tỷ lệsinh con thứ ba trở lên và phấn đấu đạt mức sinh thay thế tại các tỉnh có mứcsinh cao; giảm tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên, giãn khoảng cách sinh tại cáctỉnh đông dân nhưng có mức sinh chưa ổn định; duy trì vững chắc mức sinh thaythế tại các tỉnh đã tiệm cận mức sinh thay thế.

- Đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chấtlượng việc thử nghiệm, nhân rộng các mô hình, giải pháp can thiệp về kỹ thuật,kinh tế và xã hội, góp phần kiểm soát tỷ số giới tính khi sinh và nâng cao chấtlượng dân số.

b) Để đạt được các mục tiêu trênđây, các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ươngtiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ và giải pháp về dân số và kế hoạch hóagia đình quy định tại Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyếtsố 47-NQ/TW ngày 22 tháng 3 năm 2005 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh thựchiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình và chương trình mục tiêu quốc giaDân số và Kế hoạch hóa gia đình giai đoạn 2006 – 2010; trong đó, cần tập trungchỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu sau đây:

- Tiếp tục tổ chức quán triệtsâu rộng chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công tác dân số và kếhoạch hóa gia đình trong các cấp chính quyền từ Trung ương đến cơ sở, nhằm nângcao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức và toàn dân về tầm quan trọng củacông tác dân số và kế hoạch hóa gia đình, là một trong những yếu tố cơ bản đểnâng cao chất lượng cuộc sống của từng người, từng gia đình và của toàn xã hội.

- Tăng cường chỉ đạo thực hiện côngtác dân số và kế hoạch hóa gia đình của chính quyền các cấp. Nghiêm túc kiểm điểmtrách nhiệm về sự giảm sút, yếu kém của công tác dân số và kế hoạch hóa giađình trong thời gian qua; khắc phục triệt để tư tưởng chủ quan, thỏa mãn, buônglỏng trong lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác này. Đưa công tác dân số và kếhoạch hóa gia đình thành một nội dung quan trọng trong chương trình công tác thườngkỳ; lấy kết quả thực hiện tốt mục tiêu chính sách dân số và kế hoạch hóa giađình là một trong những tiêu chuẩn để đánh giá mức độ hoàn thiện nhiệm vụ củacác tập thể và cá nhân. Cán bộ, công chức, viên chức phải gương mẫu thực hiệnchủ trương mỗi cặp vợ chồng có một hoặc hai con và tích cực vận động gia đìnhvà toàn dân thực hiện tốt chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình. Xử lýnghiêm những cán bộ, công chức, viên chức vi phạm chính sách dân số và kế hoạchhóa gia đình theo đúng quy định hiện hành.

- Trên cơ sở quy định của pháp luật,chính quyền các cấp có cơ chế và biện pháp mạnh mẽ nhằm huy động toàn xã hộitham gia công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình, coi đây là một nhiệm vụ quantrọng, vừa cấp bách, đồng thời mang tính chiến lược lâu dài. Các ngành, đoànthể, tổ chức kinh tế, xã hội và mỗi đơn vị có trách nhiệm tổ chức thực hiện cóhiệu quả chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình trong cơ quan, tổ chức.

- Đẩy mạnh hơn nữa công táctuyên truyền, vận động, giáo dục trong toàn xã hội về dân số và kế hoạch hóagia đình với những hình thức và nội dung phù hợp với từng nhóm đối tượng, tậptrung ở những vùng đông dân, vùng có mức sinh cao, vùng có tỷ lệ sinh con thứba trở lên cao, vùng có tỷ số giới tính khi sinh cao, vùng sâu, vùng xa và vùngđặc biệt khó khăn.

Cơ quan y tế các cấp chủ độnghướng dẫn về nội dung, hình thức và chủ đề tuyên truyền, vận động, giáo dục vềdân số và kế hoạch hóa gia đình; tổ chức chiến dịch truyền thông lồng ghép vớicung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình.

Các cấp, các ngành, các đoàn thểvà tổ chức xã hội đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thực hiện chính sách dân sốvà kế hoạch hóa gia đình trực tiếp đến các thành viên, hội viên và các tầng lớpnhân dân; thực hiện có hiệu quả hình thức tư vấn cá nhân và tư vấn cộng đồng vềkế hoạch hóa gia đình.

Các cơ quan thông tin đại chúng tăngcường thời lượng phát sóng, số lượng bài viết và nâng cao chất lượng nội dung,hình thức tuyên truyền về dân số, sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đìnhtrong các chương trình, chuyên trang, chuyên mục.

- Xây dựng và thực hiện tốt các chínhsách, chế độ sau đây: chính sách khuyến khích tập thể, cá nhân thực hiện tốtchính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình; chính sách, biện pháp đặc thù đốivới người dân tộc ít người, vùng dân tộc ít người trong việc thực hiện chínhsách dân số và kế hoạch hóa gia đình; chính sách, chế độ đối với cán bộ làmcông tác dân số và kế hoạch hóa gia đình ở xã, phường, thị trấn; khuyến khíchbằng vật chất và tinh thần đối với đội ngũ cộng tác viên dân số ở các tổ dânphố, cụm dân cư, thôn, ấp, phum, sóc, bản, làng; khuyến khích bằng vật chất vàtinh thần đối với tập thể và cá nhân tích cực tham gia tuyên truyền và cung cấpdịch vụ kế hoạch hóa gia đình.

- Tăng cường đầu tư cho công tácdân số và kế hoạch hóa gia đình.

Huy động các nguồn kinh phí từngân sách trong nước của trung ương và địa phương, vốn vay và viện trợ nước ngoài,đóng góp tự nguyện của các tổ chức và cá nhân, các nguồn thu hợp pháp khác nhằmđạt tổng mức đầu tư quy định tại Quyết định số 170/2007/QĐ-TTg ngày 08 tháng 11năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc giaDân số và Kế hoạch hóa gia đình giai đoạn 2006 – 2010. Tăng mức đầu tư từ ngânsách trong nước để bảo đảm phương tiện tránh thai.

Các địa phương không được cắt chuyểnkinh phí từ nguồn ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho công tác dân sốvà kế hoạch hóa gia đình sang làm việc khác; đồng thời, bổ sung ngân sách địaphương để thực hiện mục tiêu cao hơn về dân số và kế hoạch hóa gia đình, nângcao chất lượng hoạt động, thực hiện chính sách, chế độ của địa phương và đầu tưcơ sở vật chất, trang thiết bị.

2. Bộ Y tế:

- Chủ trì, phối hợp với Bộ Tưpháp, các Bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương rà soát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành thuộc lĩnh vực quảnlý để sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ, ban hành mới theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơquan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hủy bỏ, ban hành mới các văn bản quy phạmpháp luật phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành về dân số và kế hoạchhóa gia đình. Việc rà soát các văn bản quy phạm pháp luật phải được hoàn thànhchậm nhất vào cuối năm 2009.

- Chủ trì, phối hợp với Bộ Tưpháp và các cơ quan khác liên quan khẩn trương xây dựng dự án Pháp lệnh sửa đổiĐiều 10 Pháp lệnh Dân số năm 2003, trình Chính phủ cho ý kiến trong tháng 10năm 2008; chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Lao động – Thương binh và Xãhội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban Dân tộc và các cơ quan khác liên quan khẩntrương xây dựng dự án Luật Dân số, trình Chính phủ cho ý kiến. Phối hợp với BộTư pháp, Văn phòng Chính phủ và các cơ quan liên quan của Quốc hội đưa dự ánLuật Dân số vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội năm 2009trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

- Chủ trì, phối hợp với Bộ Giáodục và Đào tạo, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Dulịch, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tư pháp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các cơ quankhác liên quan xây dựng Đề án tổng thể nâng cao chất lượng dân số Việt Nam, trìnhThủ tướng Chính phủ trong tháng 12 năm 2008.

- Chủ trì, phối hợp với các cơquan liên quan xây dựng Chiến lược Dân số Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020 vàChương trình mục tiêu quốc gia Dân số và Kế hoạch hóa gia đình giai đoạn 2011 –2015, trình Thủ tướng Chính phủ trong quý II năm 2010.

- Chủ trì, phối hợp với Ủy banDân tộc và các cơ quan liên quan xây dựng chính sách, chế độ đặc thù cho ngườidân tộc ít người thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình; nghiêncứu, thử nghiệm việc tổ chức thực hiện công tác dân số và kế hoạch hóa gia đìnhtại các vùng dân tộc ít người.

- Tăng cường công tác kiểm tra, thanhtra việc thực hiện pháp luật, chính sách về dân số của các tổ chức và cá nhân;tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý nghiêm các hành vi lựa chọngiới tính thai nhi.

- Chủ trì, phối hợp với Bộ Nộivụ tổ chức hướng dẫn các tiêu chuẩn, chế độ, chuyên môn, nghiệp vụ đối với cánbộ làm công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình theo quy định của pháp luật.

3. Bộ Thông tin và Truyền thôngchủ trì, phối hợp với Bộ Y tế (Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình) hướngdẫn, chỉ đạo các cơ quan thông tin đại chúng từ Trung ương đến địa phương phốihợp với cơ quan làm công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình cùng cấp tổ chứccác đợt truyền thông sâu rộng về chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình;đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục thường xuyên, kịp thời nêu gương ngườitốt, việc tốt và phê phán những tập thể, cá nhân vi phạm chính sách dân số vàkế hoạch hóa gia đình.

4. Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khaicó hiệu quả hoạt động giáo dục dân số, sức khỏe sinh sản, giới và giới tínhtrong và ngoài nhà trường.

5. Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủtrì, phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Y tế tăng cường lồng ghép các nội dung,chỉ tiêu dân số và kế hoạch hóa gia đình vào các chương trình phát triển kinhtế - xã hội; tăng cường vận động nguồn lực quốc tế hỗ trợ thực hiện công tácdân số và kế hoạch hóa gia đình; đưa yêu cầu vay vốn, nhận viện trợ của nướcngoài về phương tiện tránh thai vào danh mục ưu tiên nhận ODA.

6. Bộ Tài chính chủ trì, thốngnhất với Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Y tế bố trí kinh phí để bảo đảm thực hiệntheo đúng tiến độ và có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia Dân số và Kếhoạch hóa gia đình giai đoạn 2006 – 2010 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

7. Ủy ban nhân dân các tỉnh,thành phố trực thuộc Trung ương:

- Sớm ổn định và kiện toàn tổchức bộ máy và cán bộ làm công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình ở địaphương; đảm bảo sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của các cấp ủy đảng và chínhquyền đối với công tác dân số và kế hoạch hóa gia đình, đồng thời đảm bảo sựchỉ đạo thống nhất của ngành Y tế về chuyên môn, nghiệp vụ.

- Tập trung chỉ đạo, tổ chứctriển khai có hiệu quả các nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia Dân sốvà Kế hoạch hóa gia đình giai đoạn 2006 – 2010 tại địa phương; lồng ghép cóhiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia Dân số và Kế hoạch hóa gia đình với cácChương trình mục tiêu quốc gia khác trên địa bàn (từ khâu xây dựng kế hoạchtriển khai đến khâu tổ chức thực hiện).

Những tỉnh có mức sinh cao vànhững tỉnh có mức sinh chưa ổn định, cần tập trung chỉ đạo để sớm đạt được mứcsinh thay thế.

- Thường xuyên kiểm tra việcthực hiện chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công tác dân số vàkế hoạch hóa gia đình tại địa phương.

8. Đề nghị Mặt trận Tổ quốc ViệtNam và các tổ chức thành viên, đặc biệt là Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Đoàn Thanhniên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Nông dân Việt Nam tăng cường tuyên truyền, vậnđộng hội viên và các tầng lớp nhân dân thực hiện tốt chính sách dân số và kếhoạch hóa gia đình; trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình, tham gia giámsát việc thực hiện pháp luật về dân số và kế hoạch hóa gia đình.

9. Bộ trưởng Bộ Y tế theo dõi,đôn đốc, kiểm tra và định kỳ hàng năm báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc thựchiện Chỉ thị này.

Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơquan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dântỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Chỉ thị này.

Chỉ thị này có hiệu lực thi hànhkể từ ngày ký./.

Nơi nhận:
- Ban Bí thư Trung ương Đảng;
- Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ;
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ;
- Văn phòng BCĐTW về phòng, chống tham nhũng;
- HĐND, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
- Văn phòng Trung ương và các Ban của Đảng;
- Văn phòng Chủ tịch nước;
- Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội;
- Văn phòng Quốc hội;
- Tòa án nhân dân tối cao;
- Viện Kiểm sát nhân dân tối cao;
- Kiểm toán Nhà nước;
- BQL KKTCKQT Bờ Y;
- Ngân hàng Chính sách Xã hội;
- Ngân hàng Phát triển Việt Nam;
- UBTW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
- Cơ quan Trung ương của các đoàn thể;
- VPCP: BTCN, các PCN; các Vụ, Cục, đơn vị trực thuộc, Công báo;
- Lưu Văn thư, KGVX (5b).

THỦ TƯỚNG




Nguyễn Tấn Dũng