1. Tìm hiểu về khái niệm cô đơn

Cô đơn hay sự cô đơn (Loneliness) là một trạng thái cảm xúc phức tạp và thường gây khó chịu nhằm đáp ứng lại với sự cách ly xã hội. Cô đơn thường bao gồm cảm giác lo lắng về sự thiếu kết nối hay giao tiếp với những cá nhân khác, cả trong hiện tại cũng như tiếp tục kéo dài đến tương lai. Như vậy, sự cô đơn có thể cảm nhận ngay cả khi con người được bao quanh bởi mọi người. Nguyên nhân của sự cô đơn rất đa dạng, bao gồm các vấn đề về xã hội, tâm thần, tình cảm và các yếu tố thể chất.

Nghiên cứu chỉ ra thấy rằng sự cô đơn phổ biến trong xã hội loài người, bao gồm những người đã kết hôn, những người trong các mối quan hệ, gia đình, các cựu chiến binh, và ngay cả những người đã thành công trong sự nghiệp. Nó đã trở thành một chủ đề văn chương được khám phá trong suốt chiều dài lịch sử con người từ thời cổ đại. Sự cô đơn cũng được miêu tả như một nỗi đau tâm lý - và đây là cơ chế thúc đẩy một cá nhân tìm kiếm sự kết nối xã hội. Sự cô đơn thường được định nghĩa trong mối liên hệ của một người với người khác, cụ thể hơn là " một trải nghiệm khó chịu xảy đến khi mạng lưới quan hệ xã hội của một người bị khiếm khuyết một số phương diện quan trọng".

Cô đơn không phải là không có ai ở bên cạnh. Cô đơn không phụ thuộc vào số lượng bạn bè hay mối quan hệ mà bạn có, mà nó phụ thuộc vào cảm xúc của bạn với những mối quan hệ. Đó là cảm giác bạn bị lạc lõng và cô lập với những người xung quanh. Có bao giờ bạn cảm thấy mình trở lên lạc lõng với thế giới, cảm thấy giường như mọi người đều không hiểu mình? Nếu có, thì chắc hẳn bạn đang cô đơn lắm.

Ngay cả khi đã kết hôn, vẫn có hơn 60% con người rơi vào trạng thái cô đơn, không thể chia sẻ những suy nghĩ, những tình cảm thầm kín nhất với nửa kia của mình. Cô đơn nguy hiểm như béo phì hoặc ảnh hưởng tương đương với một người hút 15 điếu thuốc mỗi ngày. Đặc biệt, bất kể bạn có bao nhiêu tiền, bạn cũng chẳng thể chống lại sự cô đơn. Bạn có thể có tiền thuê cả tỷ người cùng ngồi với bạn, nghe bạn nói, nhưng bạn sẽ không thể tránh được cảm giác không ai hiểu mình. Cô đơn không phải là việc ở một mình, mà nó đến từ các yếu tố tâm lý cá nhân đang tồn tại trong mỗi con người

Cô đơn là một phần trong những khoảnh khắc của đời sống, đôi khi chúng ta cảm thấy cô đơn là điều hoàn toàn bình thường. Nó chỉ trở thành vấn đề khi cảm giác này hiện diện thường xuyên, lặp đi lặp lại và nó khiến bạn đau khổ.

Một số người thích nghi tốt với tình trạng cô đơn và không có nhu cầu đặc biệt để tìm kiếm người đồng hành. Một số khác thì ngược lại, không thể chịu đựng được sự đơn độc và thậm chí không có ý tưởng về việc ở một mình. Họ thậm chí còn thấy cô đơn ngay cả khi có sự hiện diện của bạn bè và các thành viên trong gia đình. Trên thực tế, chúng ta có thể có hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm bạn bè nhưng cảm giác cô đơn vẫn thường trực.

Cô đơn là một cảm giác tồi tệ có thể dẫn đến nỗi buồn sâu sắc và cảm giác bị bỏ rơi. Nó thường xảy ra khi một người bị cô lập về thể chất và tâm lý khỏi các quan hệ xã hội, nhưng cũng có thể xảy ra ngay cả khi ta tích cực trong các hoạt động xã hội. Cảm giác này càng nhiều, chúng ta càng khó để thoát khỏi nó và có thể dẫn đến những tình trạng nặng nề hơn như lo lắng, trầm cảm, kiệt sức,...

2. Vì sao chúng ta cảm thấy cô đơn?

Cô đơn có thể xảy đến vì rất nhiều lý do nhưng chúng ta cần hiểu rằng: cảm giác cô đơn không chỉ xuất phát từ việc bị cô lập. Khi bản thân cảm thấy không đủ tự tin, bạn thường giữ khoảng cách với những người xung quanh. Lâu dần, khoảng cách này trở thành rào cản, ngăn cách bạn và thế giới xung quanh và cảm giác cô đơn sẽ xuất hiện.

Ngoài ra, xu hướng sống nội tâm cũng là một nguyên nhân khiến một người mang nỗi cô đơn. Đối với những người sống nội tâm, họ thường giữ những suy nghĩ và cảm xúc cho riêng mình. Chính vì vậy, họ có thể là những người cảm thấy cô đơn nhiều nhất.

Hơn nữa, dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội cũng khiến một người cảm thấy cô đơn. Khi cô đơn, người ta thường tìm đến mạng xã hội. Càng dành nhiều thời gian cho mạng xã hội, người ta càng cảm thấy cô đơn. Đặc biệt, sau đổ vỡ của một mối quan hệ, giới trẻ thường tìm đến mạng xã hội nhiều hơn, có thể để nhìn lại những kỷ niệm hoặc đơn giản để vơi đi nỗi buồn. Từ đó, cảm giác cô đơn có thể xuất hiện và ngự trị tinh thần họ.

Một cuộc khảo sát do YouGov (một công ty phân tích dữ liệu và nghiên cứu thị trường dựa trên Internet quốc tế, có trụ sở tại Anh) thực hiện vào năm 2019 cho thấy, không muốn tạo gánh nặng cho người khác là lý do phổ biến nhất khiến những người mang cảm giác cô đơn không chia sẻ cảm xúc hoặc tâm sự với bất kỳ ai. 75% trong số những người được khảo sát cho biết họ chưa từng kể với ai về cảm giác của mình.

3. Ảnh hưởng của cô đơn đối với sức khỏe tinh thần

Cô đơn không phải là một bệnh lý về tâm thần, nhưng nó ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe tinh thần của chúng ta. Nếu một người đang trong quá trình điều trị bệnh lý về tâm thần, cảm giác cô đơn sẽ khiến các triệu chứng bệnh trở nên trầm trọng hơn. Cảm giác cô đơn thường dễ dẫn đến các tình trạng khác như trầm cảm, lo lắng hoặc stress. Chính những tình trạng này gây ra ảnh hưởng xấu đến tâm sinh lý và cả thể chất của người mang nó.

Ngoài ra, khả năng giải quyết vấn đề hoặc ghi nhớ có thể bị ảnh hưởng xấu nếu bạn mang cảm giác cô đơn trong thời gian dài. Cô đơn tạo ra những phiền não, từ đó khiến họ thờ ơ với những điều xảy ra hàng ngày trong cuộc sống. Từ đó, càng tạo ra khoảng cách giữa bản thân họ và thế giới xung quanh.

Theo nghiên cứu, nếu một người có cảm giác cô đơn trong thời gian dài, họ có khả năng xuất hiện bệnh lý về tâm thần mà họ chưa từng mắc. Những người cô đơn có nguy cơ xuất hiện cảm giác không an toàn và những rối loạn về tâm thần như trầm cảm hoặc lo lắng cao hơn rất nhiều so với những người bình thường.

4. Ảnh hưởng của cô đơn đối với sức khỏe thể chất

Cảm giác cô đơn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, nó còn tác động xấu đến sức khỏe thể chất. Theo Tiến sĩ White, một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra, cô đơn liên quan đến tỷ lệ tử vong của con người. Cụ thể, những người mang cảm giác cô đơn có nguy cơ tử vong cao hơn so với những người bình thường.

Ngoài ra, những người có cảm giác cô đơn trong thời gian dài thường dẫn đến tình trạng căng thẳng. Theo Tiến sĩ White, căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng xấu đến hệ thống miễn dịch vì làm suy giảm một số hormone nhất định, từ đó làm dễ mắc các bệnh nhiễm trùng. Hơn nữa, cô đơn làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh nguy hiểm như huyết áp cao, ung thư, tiểu đường, đột quỵ và các bệnh về tim.

Nhiều người trong lúc cô đơn, căng thẳng hoặc lo lắng có xu hướng sử dụng các chất kích thích như bia, rươu hoặc thuốc lá. Hơn nữa, số lần sử dụng trong một ngày sẽ nhiều hơn mức bình thường. Chính điều này gây tác hại không nhỏ đối với sức khỏe của họ. Đặc biệt, hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, bệnh tim, bệnh phổi và ảnh hưởng đến hầu hết mọi cơ quan trong cơ thể.

5. Làm thế nào để vượt qua sự cô đơn?

Chấp nhận cô đơn tạm thời

Trong cuộc sống không thể tránh khỏi những thời khắc chúng ta phải một mình: khi chuyển chỗ ở, trong một cuộc du lịch, các chuyến đi,…Chúng ta cần học cách chấp nhận cô đơn bởi vì nó là "bình thường"! Điều này có thể được học từ thời thơ ấu, trẻ phải ý thức về sự độc lập của trẻ và học cách tin vào bản thân. Ngược lại, một đứa trẻ quá được nuông chiều và bao bọc, hoặc một đứa trẻ chưa bao giờ được trấn an về nỗi sợ hãi và và những ham muốn của trẻ, có thể sẽ phát triển một cảm giác cô đơn và bị bỏ rơi khủng khiếp khi trưởng thành.

Do đó, cần thiết phải quản lí sự cân bằng trong thời thơ ấu: tiếp xúc với tình trạng cô đơn quá sớm, quá thường xuyên, hoặc ngược lại, nếu trẻ chưa từng biết đến điều này, sẽ dẫn đến việc khi trưởng thành họ cố gắng bằng mọi cách để thoát khỏi cô đơn.

Như vậy, vấn đề không phải là cô đơn mà là những trải nghiệm đau khổ gây ra bởi cảm giác cô đơn. Một số người sẽ cảm thấy rất khó chịu, một số khác vẫn thấy ổn khi chỉ có một mình. Do đó, cách nhìn của chúng ta về sự cô đơn là điều quan trọng.

Tìm hiểu vấn đề của bạn

Chúng ta sẽ giải quyết  được 70% của vấn đề của mình khi chúng ta hiểu nó. Điều gì là nguyên nhân quyết định khiến bạn cảm thấy cô đơn? Khi nào bạn cảm thấy tồi tệ nhất ? Liệu có một số người làm bạn càng cảm thấy cô đơn khi có sự hiện diện của họ ? Bạn có cảm giác này từ bao giờ ? Câu trả lời cho những câu hỏi này có thể giúp bạn hiểu cảm giác khó chịu của bạn từ đâu đến. Thậm chí bạn có thể giữ một cuốn nhật kí để ghi lại những khoảnh khắc bạn cảm thấy cô đơn nhất, với ai, và tại sao?

Trong cuộc sống hiện đại, đôi khi chúng ta quên điều gì là thực sự quan trọng với chúng ta. Vì vậy, sẽ tốt hơn để hiểu mình thông qua việc tự hỏi những nỗi sợ, những mong muốn, những nhu cầu,…của mình là gì.

Tham gia vào các mối quan hệ

Có thể bạn biết rất nhiều người nhưng không cảm thấy tình bạn thực sự giữa bạn và họ. Bạn cần biết rằng tình bạn cũng giống như tình yêu đều xứng đáng để cố gắng. Cần thiết để đem lại ý nghĩa và giá trị cho các quan hệ xã hội của bạn: tạo những điều mới mẻ, dành thời gian của bạn, tạo ra những kỉ niệm cho bạn. Khi tham gia nhiều hơn vào các mối quan hệ của bạn, bạn cũng sẽ sớm cảm thấy sự có đi có lại và tạo ra một tình bạn thực sự.

Chia sẻ sở thích của bạn

Vòng tròn luẩn quẩn của sự cô đơn càng khiến bạn muốn ở một mình và không muốn gặp gỡ người khác. Bạn có một niềm đam mê? Hãy tìm những người chia sẻ niềm đam mê này với bạn. Nếu bạn có thói quen chơi thể thao với bạn bè, đừng ngần ngại tham gia cùng họ. Hơn nữa, thể thao cũng tốt cho việc giảm căng thẳng. Các mối liên hệ sẽ được tạo ra dễ dàng hơn nhờ vào những điểm chung.

Tìm lại sự tự tin vào chính mình

Hãy yêu bản thân bạn. Bạn không thích bản thân mình? Vậy thì, hãy bắt đầu bằng cách chăm sóc bản thân, cơ thể và tâm trí của bạn. Hãy làm những gì bạn thích, thực hiện các hoạt động mà bạn vượt trội. Hãy để ý đến mọi thành công của bạn ngay cả khi nó là nhỏ nhất. Thay đổi phong cách ăn mặc nếu bạn không thích vẻ ngoài của bạn. Điều cần thiết là bạn cảm thấy thoải mái nhất với chính bạn. Cũng đừng quên khoan dung với chính bạn. Mọi thứ đều cần thời gian.

Nghĩ về những điều bạn yêu thích 

Những khoảnh khắc thực sự một mình là những khoảnh khắc đặc quyền. Xa gia đình, công việc, bạn bè và những ồn ào bạn có một vài giờ tự do với người mà bạn biết rất rõ: chính bạn! Hãy lập danh sách những gì bạn thích hoặc thích làm một mình (đọc sách, nghe nhạc, nấu ăn, viết, vẽ, xem phim, ngủ nướng,…) và dành thời gian để thực hiện từng việc.

Bạn đã hiểu rằng, tình trạng cô đơn không phải là vấn đề thực sự nghiêm trọng. Chúng ta có thể nhìn sự cô đơn theo những cách khác nhau, thậm chí tận hưởng nó.

Cuối cùng, những cách trên không phải lúc nào cũng đủ để thay đổi cuộc sống của ai đó hoặc cách nhìn về tình trạng cô đơn hay cách nhìn về chính bạn thân họ. Vì vậy, sẽ hữu ích để nói chuyện với một nhà tâm lí để nhà tâm lí có thể tìm thấy vấn đề thực sự làm bạn đau khổ. Với sự lắng nghe tích cực không đánh giá, phán xét, họ cũng có thể giúp bạn lấy lại sự tự tin của bạn.