BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
CỤC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG NÔNG LÂM SẢN VÀ THỦY SẢN
-------

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------

Số: 140/QLCL-CL1
V/v: VPSS đình chỉ nhập khẩu cá tra của Việt Nam từ tháng 31/01/2013

Hà Nội, ngày 23 tháng 01 năm 2014

Kínhgửi: Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

Thông qua các phương tiện thông tinđại chúng và website của Cục Kiểm dịch động thực vật Liên Bang Nga (VPSS), CụcQuản lý Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản (NAFIQAD) được biết ngày17/01/2014, VPSS đã có văn bản số ФC-HB-8/668 thông báo đến các Cơ quan kiểmsoát cửa khẩu của VPSS về việc đình chỉ 05 doanh nghiệp chế biến, xuất khẩuthủy sản đã được Đoàn VPSS thanh tra tháng 12/2013 và đình chỉ nhập khẩu sảnphẩm cá tra vào LB Nga của tất cả các doanh nghiệp Việt Nam kể từ ngày31/01/2014 với lý do "liên quan đến tính chất nghiêm trọng của những viphạm trong hệ thống của Việt Nam về đảm bảo an toàn thực phẩm trong toàn bộchuỗi sản xuất từ nuôi trồng đến xuất khẩu bị phát hiện trong quá trình thanhtra", (chi tiết xin xem tại Phụ lục gửi kèm). Về vấn đề này, CụcQuản lý Chất lượng NLS&TS báo cáo Bộ trưởng như sau:

1. Về việc tạm đình chỉ 05doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản được thanh tra tháng 12/2013 và đìnhchỉ nhập khẩu sản phẩm cá tra vào LB Nga của tất cả các doanh nghiệp Việt Nam:

- Ngay sau chuyến thanh tra củaVPSS tại Việt Nam, ngày 10/12/2013, Cục Quản lý Chất lượng NLS&TS đã cócông thư số 2325/QLCL-CL1 gửi VPSS trao đổi một số vấn đề bất cập, chưa phù hợpvới thông lệ quốc tế và hướng dẫn của Ủy ban Codex đối với Đoàn thanh tra VPSStại Việt Nam trong tháng 12/2013. Ngoài ra, căn cứ Biên bản Hội đàm giữaNAFIQAD và VPSS tại Mátxcơva ngày 16/10/2013 và nội dung đã thống nhất tại cuộchọp kết thúc thanh tra giữa NAFIQAD với Đoàn thanh tra, NAFIQAD đã đề nghị VPSSsớm gửi cho NAFIQAD dự thảo báo cáo kết quả chuyến thanh tra để NAFIQAD có ýkiến góp ý trước khi VPSS thông báo chính thức. Tuy nhiên, đến nay Cục vẫn chưanhận được bất cứ văn bản nào của VPSS về kết quả chuyến thanh tra nêu trên.Việc VPSS đơn phương đình chỉ 05 doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản đượcthanh tra và đình chỉ nhập khẩu sản phẩm cá tra vào LB Nga của tất cả các doanhnghiệp Việt Nam kể từ ngày 31/01/2014 khi chưa có thông báo chính thức về kếtquả thanh tra là chưa phù hợp với nội dung Biên bản hội đàm giữa NAFIQAD vàVPSS ngày 16/10/2013 cũng như thông lệ quốc tế.

- Ngoài ra, việc thông báo quyếtđịnh đình chỉ nói trên của VPSS cũng không phù hợp với thông lệ quốc tế và Tiêuchuẩn Codex số CAC/GL 26-1997 (phiên bản 5) về hướng dẫn cho việc thiết lập,vận hành, đánh giá và công nhận hệ thống kiểm tra và chứng nhận xuất nhập khẩuthực phẩm. Theo đó, để tránh gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, xuất nhậpkhẩu thực phẩm của các doanh nghiệp, Cơ quan thẩm quyền nước nhập khẩu có tráchnhiệm thông báo kết quả đánh giá chính thức đến Cơ quan thẩm quyền nước xuấtkhẩu trước khi cung cấp thông tin đến các cơ quan thông tấn, báo chí.

2. Về Đoàn thanh tra của VPSSsang làm việc tại Việt Nam tháng 12/2013:

a. Một số khuyến cáo của Đoànthanh tra:

- Đoàn thanh tra cho rằng các doanhnghiệp chế biến thủy sản của Việt Nam chưa được cập nhật, phổ biến các quy địnhcủa Liên minh Hải quan; sản phẩm chưa được kiểm tra, chứng nhận theo yêu cầucủa Liên minh Hải quan mà chỉ thực hiện theo quy định của LB Nga (VD: quy địnhvề mạ băng, giới hạn ô nhiễm vi sinh vật,…). Về vấn đề này, sau nhiều lần Cụccó văn bản đề nghị VPSS cung cấp các quy định của Liên minh Hải quan, đến ngày13/11/2013 VPSS mới có văn bản số FS-NV-7/15577 cung cấp địa chỉ website đăngtải các quy định này (khối lượng tài liệu lớn, bằng tiếng Nga) nên Cục mới kịpcập nhật, thông báo trên website của Cục.

- Về tình hình kiểm soát an toànmôi trường, dịch bệnh cá tra, Đoàn thanh tra cho rằng hoạt động kiểm soát chưađáp ứng yêu cầu (chưa rõ thủ tục cấp phép cơ sở nuôi; chưa có giấy chứng nhậndịch bệnh kèm theo lô nguyên liệu; vận chuyển nguyên liệu bằng thuyền thôngthủy không kiểm soát được chất lượng nước;…). Việc kiểm soát kinh doanh, sửdụng hóa chất, kháng sinh trong quá trình nuôi trồng thủy sản chưa đáp ứng yêucầu.

- Về vấn đề phiên dịch, Đoàn thanhtra cho rằng phiên dịch không có hiểu biết về chuyên môn, gây nhiều khó khăntrong quá trình làm việc. Mặc dù trước thời điểm thanh tra, Cục đã có văn bảngửi VPSS đề nghị Đoàn thanh tra tự bố trí phiên dịch để bảo đảm tính khách quantrong quá trình làm việc. Tuy nhiên, Đoàn khi đến Việt Nam, Đoàn vẫn yêu cầuCục bố trí phiên dịch và chịu hoàn toàn chi phí có liên quan. Để không ảnhhưởng đến kết quả thanh tra, Cục đã kịp thời bố trí phiên dịch cho các Đoànthanh tra. Sau chuyến thanh tra, Cục cũng đã có văn bản gửi VPSS nêu rõ việcnày là chưa phù hợp với thông lệ quốc tế và các hướng dẫn của Ủy ban CODEX;đồng thời đề nghị VPSS tự bố trí phiên dịch trong các đợt thanh tra trong thờigian tới để bảo đảm tính khách quan trong quá trình thanh tra.

b. Nhận xét về cách thức làmviệc của Đoàn thanh tra:

- Về cách thức lựa chọn doanhnghiệp có nhu cầu xuất khẩu vào danh sách được thanh tra, Đoàn thanh tra chưathực hiện đúng nội dung Biên bản tọa đàm đã được hai bên thống nhất và ký kếttại Mátxcơva tháng 10/2013.

- Tại buổi họp kết thúc chuyếnthanh tra và tại từng đơn vị/cơ sở, Đoàn không thông báo sơ bộ kết quả kiểm tracũng như sai lỗi được phát hiện. Đoàn thông báo chỉ thu thập thông tin, bằngchứng và sẽ xử lý báo cáo Lãnh đạo VPSS khi Đoàn trở về Mátxcơva.

Mặc dù hệ thống kiểm soát ATTP củaViệt Nam còn một số sai lỗi, đặc biệt là trong quản lý nuôi trồng thủy sản. Tuynhiên, tại cùng thời điểm (tháng 12/2013), Đoàn thanh tra của Cơ quan nhà nướcvề an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật Ucraina (SVPS) sang đánh giá hệthống kiểm soát ATTP thủy sản của Việt Nam là phù hợp với quy định của Ucraina.Kết quả, SVPS đã dỡ bỏ lệnh đình chỉ nhập khẩu đối với thủy sản Việt Nam và chophép 10 doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu ca tra và Ucraina. Vì vậy, việc VPSSkết luận "phát hiện những vi phạm nghiêm trọng trong hệ thống kiểm soátcủa Việt Nam" là chưa hoàn toàn phù hợp.

3. Về đề xuất, kiến nghị:

- Cục đã có văn bản đề nghị Đại sứquán, Thương vụ Việt Nam tại LB Nga bố trí làm việc trực tiếp với VPSS vàchuyển tiếp văn bản của Cục đề nghị VPSS thông báo chính thức kết quả đánh giácủa Đoàn thanh tra hệ thống kiểm soát của Việt Nam, giải thích rõ "nhữnghành vi nghiêm trọng trong hệ thống của Việt Nam bị phát hiện trong quá trìnhthanh tra"; cung cấp kết quả thanh tra chi tiết tại từng doanh nghiệp đểcó căn cứ hướng dẫn các doanh nghiệp áp dụng các biện pháp khắc phục. Đồng thời,để giảm bớt thiệt hại cho hoạt động thương mại, xuất nhập khẩu thủy sản giữahai nước, đề nghị VPSS tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng cácyêu cầu vệ sinh thú y của Liên minh Hải quan được tiếp tục xuất khẩu thủy sảnnói chung và sản phẩm cá tra nói riêng vào Liên minh Hải quan.

- Cục kính đề nghị Bộ trưởng xemxét, chỉ đạo để Bộ NN&PTNT đề nghị các Bộ: Ngoại giao, Công Thương có ýkiến, yêu cầu phía LB Nga có giải thích chính thức, phù hợp với thông lệ quốctế về vấn đề Cục đã trình bày nêu trên.

Kính trình Bộ trưởng xem xét, chỉđạo.

Nơi nhận:
- Như trên;
- TT Nguyễn Thị Xuân Thu (để b/c);
- TT Vũ Văn Tám (để b/c);
- Cục trưởng (để b/c);
- Lưu: VT, CL1.
- VASEP

KT. CỤC TRƯỞNG
PHÓ CỤC TRƯỞNG




Trần Bích Nga