BỘ TÀI CHÍNH
TỔNG CỤC HẢI QUAN--------

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
--------------------

Số: 1717/TCHQ-ĐT

Hà Nội, ngày 02 tháng 5 năm 2001

ĐỀ ÁN

TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰCPHÁT HIỆN, NGĂN CHẶN MA TUÝ QUA CỬA KHẨU CỦA TCHQ

Căn cứ ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủPhạm Gia Khiêm tại cuộc họp về quy chế phối hợp giữa các lực lượng thuộc Bộ Côngan, Bộ Quốc phòng và Tổng cục Hải quan trong đấu tranh phòng, chống tội phạm matuý ngày 29/12/2000. Tổng cục Hải quan xin báo cáo Chính phủ một số nội dung cơbản về Đề án kiện toàn tổ chức, cơ chế chính sách phòng, chống ma tuý tại cửakhẩu của lực lượng Hải quan như sau:

I. Đặc điểm tình hình và tổ chức phòng chống matuý qua cửa khẩu của lực lượng hải quan

1. Đặc điểm tình hình liên quan:

Trong những năm qua, với đường lối đổi mới của Đảngvà chính sách mở cửa trong hoạt động kinh tế đối ngoại, nền kinh tế đất nước đãcó những bước phát triển vượt bậc. Việt Nam đã có quan hệ kinh tế với hàng trămnước trên thế giới, hàng năm có hàng chục triệu lượt hành khách, hàng triệu tấnhàng hoá xuất nhập khẩu, cùng nhiều loại phương tiện xuất nhập cảnh vào ViệtNam. Bên cạnh đó đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại và đặc biệt là buônbán vận chuyển trái phép chất ma tuý cũng lợi dụng hoạt động, có chiều hướnggia tăng và diễn biến phức tạp.

- Ở tuyến cửa khẩu biên giới đường bộ (Tuyến đườngbiên giới Việt Nam - Lào - Trung Quốc, Việt Nam - Campuchia) các đối tượng lợidụng quan hệ dòng tộc giữa dân cư biên giới 2 nước và hàng nghìn đường mòn tiểungạch để qua lại biên giới buôn bán, vận chuyển ma tuý trái phép, mặt khác 1 sốđối tượng lợi dụng điều kiện vật chất, phương tiện kỹ thuật kiểm tra trình độcủa lực lượng chức năng còn hạn chế, nên đã dùng thủ đoạn gia cố phương tiện,cất giấu trong hàng hoá cồng kềnh và lôi kéo mua chuộc 1 số cán bộ thoái hóa,biến chất để buôn bán vận chuyển ma tuý qua cửa khẩu vào nước ta...

- Ở tuyến cửa khẩu quốc tế cảng biển: các đối tượnglợi dụng các phương tiện vận tải biển, Container hàng hoá và điều kiện kiểm trakiểm soát của lực lượng chức năng còn khó khăn để buôn bán, vận chuyển ma tuý.Điển hình có vụ: Hải quan cảng Sài gòn bắt giữ 6.666kg cần sa được vận chuyểntrên tàu Makapou ngày 12/11/1996.

- Ở cửa khẩu hàng không quốc tế và bưu cục ngoạidịch các đối tượng thường dùng thủ đoạn cất dấu ma tuý trong hành lý, quần áo, giàydép, tranh sơn mài, hoà tan trong dung dịch (kể cả rượu); cất dấu trong bưukiện, bưu phẩm, vali 2 đáy; cất giấu trong cơ thể, nuốt vào bụng... để buôn bánvận chuyển ma tuý qua cửa khẩu. Theo số liệu của văn phòng Interpol Việt Namcung cấp thì năm 1992 đến năm 1998 có 52 vụ buôn bán, vận chuyển ma tuý qua đườnghàng không, bưu điện bị các lực lượng Hải quan Việt Nam và các nước bắt giữ.Điển hình như vụ 18,1 kg Hêroin bị bắt tại sân bay Tân sơn nhất, vụ 5,45 kgHêroin bị bắt tại sân bay Nội bài, và vụ 516 gam bột Methamphetamin bị bắt tạibưu điện TPHCM...

2- Công tác tổ chức phòng chống và kiểm soát chấtma tuý qua cửa khẩu của lực lượng hải quan

Trên cơ sở nhiệm vụ được phân công cho lực lượngHải quan tại NQ 06/CP của Chính phủ ngày 29/11/1993 về tăng cường công tác chỉ đạophòng chống và kiểm soát ma tuý, QĐ 743/TTg ngày 14/11/1995 của Thủ tướng Chínhphủ về phê duyệt kế hoạch tổng thể phòng chống và kiểm soát ma tuý, và quyếtđịnh 139/1998/QĐ-TTg ngày 31/7/1998 của thủ tướng chính phủ phê duyệt chươngtrình hành động phòng chống ma tuý giai đoạn 1998-2000. Tổng cục Hải quan đãtriển khai thực hiện nhiệm vụ phòng chống và kiểm soát ma tuý qua cửa khẩu và khuvực kiểm soát Hải quan trong toàn ngành như sau:

- Về công tác chỉ đạo: Tổng cục Hải quan đã ban hànhcác văn bản chỉ đạo, hướng dẫn Hải quan các tỉnh, thành phố và đơn vị cơ sởthực hiện công tác phòng chống và kiểm soát ma tuý qua cửa khẩu, biên giới. Xácđịnh đấu tranh, phát hiện ngăn chặn ma tuý qua cửa khẩu, khu vực kiểm soát hảiquan là 1 nhiệm vụ quan trọng của cán bộ, công chức hải quan. Các văn bản chỉđạo của Tổng cục Hải quan đã được Hải quan Tỉnh, thành phố, Hải quan cửa khẩunghiên cứu quán triệt đến từng cán bộ, công chức và từng bước tổ chức thực hiệncác biện pháp phòng chống và kiểm soát ma tuý tại từng địa bàn, cửa khẩu cụ thể.

- Về tổ chức: Lực lượng Hải quan đã triển khai cácbiện pháp phòng ngừa và kiểm soát ma tuý qua cửa khẩu, khu vực kiểm soát Hảiquan. Tổng cục Hải quan đã thành lập Ban chỉ đạo phòng chống ma tuý của toànngành, do một đồng chí phó Tổng cục Trưởng. Thành viên Uỷ ban quốc gia phòngchống AIDS, phòng chống tệ nạn ma tuý làm trưởng ban. Đồng thời tổ chức lựclượng chuyên trách làm công tác chống ma tuý theo 3 tuyến địa bàn (Tuyến phíaBắc, Miền trung, Phía Nam). Các đơn vị chuyên trách chống ma tuý thuộc Cục ĐTCBLdo 1 đồng chí Phó cục trưởng phụ trách theo từng địa bàn được phân công cónhiệm vụ điều tra cơ bản, nắm tình hình , thực hiện các biện pháp nghiệp vụ trinhsát như: sưu tra, xây dựng cơ bản bí mật, trinh sát xác minh... để trực tiếpđấu tranh các chuyên án ma tuý, tiến hành bắt giữ tại cửa khẩu hoặc phối hợpvới các lực lượng công an, Biên phòng bắt giữ trong khu vực kiểm soát Hải quan.Đồng thời thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, hướng dẫn và phối hợp với Hải quan cáccửa khẩu, đơn vị nghiệp vụ cấp cơ sở trong công tác phòng chống và kiểm soát matuý qua cửa khẩu.

Hải quan các tỉnh, thành phố có ban chỉ đạo phòngchống tệ nạn ma tuý, do đồng chí Phó Cục trưởng làm trưởng ban. Ban này dophòng hoặc đội điều tra chống buôn lậu làm thường trực có nhiệm vụ tham mưu giúplãnh đạo chỉ đạo công tác phòng chống ma tuý đối với hải quan cửa khẩu và cácđịa điểm thông quan.

Đối với những địa bàn được xác định là trọng điểmvề buôn bán vận chuyển ma tuý qua biên giới, Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo Hảiquan các tỉnh, thành phố thành lập đội kiểm soát chống ma tuý thuộc phòng điềutra chống buôn lậu hoặc đội kiểm soát chống ma tuý thuộc Cục hải quan các tỉnh,thành phố, các đơn vị này có nhiệm vụ điều tra nắm tình hình buôn bán vận chuyểnma tuý trong khu vực kiểm soát Hải quan và các cửa khẩu để phối hợp hoặc lựclượng Công an, Biên phòng tổ chức bắt giữ khi có nguồn tin về đối tượng buônbán vận chuyển ma tuý qua địa bàn.

Đối với lực lượng hải quan cửa khẩu và lực lượngkiểm hóa: đây được xác định là lực lượng chính, trực tiếp trong hoạt động kiểm tra,kiểm soát công khai về hàng hoá hành lý phương tiện hàng hoá xuất nhập khẩu,xuất nhập cảnh, để ngăn chặn và phát hiện ma tuý. Do vậy, Tổng cục Hải quanngoài việc củng cố và tăng cường lực lượng hải quan tại cửa khẩu như: trang bịkiến thức, 1 số phương tiện phát hiện ma tuý như máy soi, máy ngửi và chónghiệp vụ.

Tuy nhiên, thực tế hoạt động của lực lượng này còngặp nhiều khó khăn như: Biên chế, trình độ nghiệp vụ, trang bị phương tiện kỹthuật kiểm tra, ý thức nghiệp vụ... chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ phòng chốngma tuý qua biên giới trong tình hình hiện nay.

3- Về đào tạo nghiệp vụ và phương tiện kỹ thuật pháthiện ma tuý:

- Trước yêu cầu, nhiệm vụ phòng chống và kiểm soátma tuý của lực lượng hải quan. Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo ĐTCBL phối hợp vớitrường cao đẳng Hải quan nghiên cứu, xây dựng chương trình đào tạo, huấn luyệnnghiệp vụ kiểm soát cho cán bộ, công chức Hải quan. Từ năm 1994 đến nay CụcĐTCBL và Trường Cao đẳng Hải quan đã tổ chức đào tạo huấn luyện cho trên 1000lượt cán bộ, công chức về nghiệp vụ kiểm soát ma tuý với nhiều hình thức và nộidung đào tạo phù hợp theo các tuyến cửa khẩu (Hàng không, Bưu điện, đường bộ,cảng biển)

Bên cạnh việc tổ chức đào tạo huấn luyện trong nước,Tổng cục Hải quan đã chủ động quan hệ với hải quan các nước như: Pháp, Anh,Nhật Bản đề nghị cử các chuyên gia chống ma tuý sang Việt Nam mở lớp huấn luyệnnghiệp vụ cho hải quan Việt Nam. Đồng thời tổ chức các đoàn cán bộ, đi học tậpkinh nghiệm phòng chống ma tuý của các nước.

Thông qua các hình thức đào tạo, huấn luyện, trìnhđộ nhận thức về công tác chống ma tuý của cán bộ, nhân viên Hải quan đã đượcnâng lên và phát huy tính hiệu quả. Tuy nhiên, công tác đào tạo, huấn luyệntrong thời gian quan của ngành Hải quan chỉ dừng lại ở mức độ phổ cập kiến thứcchung, còn các biện pháp kỹ thuật điều tra, phát hiện đang còn nhiều hạn chế.

- Trang bị phương tiện kỹ thuật phục vụ kiểm tra,phát hiện ma tuý: đi đôi với công tác đào tạo huấn luyện, ngành Hải quan đãtừng bước nghiên cứu, trang bị bước đầu các phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ, kiểmtra, phát hiện ma tuý tại 1 số cửa khẩu quốc tế trọng điểm như: sân bay Tân SơnNhất, sân bay Nội Bài, và các đơn vị chống ma tuý chuyên trách của Cục ĐTCBL.Thông qua việc sử dụng phương tiện kiểm tra tại các sân bay quốc tế đã pháthiện một số vụ. Điển hình là vụ: Phát hiện 18,1 kg Hêroin tại sân bay Tân SơnNhất qua máy soi X.quang và vụ 5,14 kg Hêroin tại sân bay Nội Bài được cất giấutrong tranh sơn mài...

Tuy nhiên, trang bị phương tiện kỹ thuật nghiệp vụphục vụ ngăn chặn, phát hiện ma tuý tại các cửa khẩu quốc gia, quốc tế, hiện nay,còn hết sức hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu ngăn chặn và kiểm soát ma tuýqua cửa khẩu hiện nay. Đặc biệt, là các tuyến cửa khẩu đường bộ, cảng biển vàbưu cục ngoại dịch.

4- Kết quả bắt giữ ma tuý của ngành Hải quan:

Thực hiện nhiệm vụ được phân công theo tinh thầnNghị quyết của Chính phủ và các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, trong nhữngnăm qua (1992 - 2000) ngành Hải quan đã tổ chức điều tra, phát hiện và bắt giữ trên200 vụ án ma tuý, gồm 180 đối tượng và thu giữ các chất gồm:

- 44,940 kg heroin

- 5,42 kg moophin

- 516 gam Methamphetamin

- 477,21 kg thuốc phiện

- 6683 kg cần sa

- 120,22 g ống và 139,593 viên tân dược gây nghiện

- 6504 viên ma tuý kích thích thần kinh, nghiện...

Kết quả bắt giữ các vụ buôn bán, vận chuyển ma tuýqua các cửa khẩu và khu vực kiểm soát Hải quan, của ngành Hải quan, trong thờigian qua đã góp phần tích cực vào công tác phòng chống tội phạm buôn bán, vậnchuyển ma tuý qua biên giới. Tuy nhiên, so với thực trạng tệ nạn ma tuý ở nướcta trong thời gian qua, ngành Hải quan phải có nhiều cố gắng hơn nữa để thựchiện tốt nhiệm vụ Chính phủ giao. Ngành Hải quan xác định việc ngăn chặn, pháthiện hoạt động buôn lậu, vận chuyển ma tuý qua biên giới, cửa khẩu là một trongnhững nhiệm vụ quan trọng công tác hải quan giai đoạn 2001 - 2005 của quốc gia.

II- Đánh giá, nhận xét tình hình phòng chống vàkiểm soát ma tuý qua cửa khẩu của lực lượng hải quan trong thời gian 1993-2000:

Trong 8 năm thực hiện nghị quyết 06/CP ngày 19/01/1993của Chính phủ về tăng cường công tác chỉ đạo phòng chống ma tuý, Tổng cục Hảiquan đã tổ chức chỉ đạo toàn ngành thực hiện nhiệm vụ, đạt được những kết quảtích cực, góp phần ngăn chặn tình hình buôn bán, vận chuyển ma tuý từ nướcngoài vào Việt Nam. Công tác tổ chức đấu tranh đã từng bước hướng vào các khâunghiệp vụ cơ bản, tập trung các biện pháp kiểm tra, kiểm soát tại cửa khẩu vàkhu vực kiểm soát Hải quan, đã tạo ra được những tiền đề cơ bản cho công tácphòng chống và kiểm soát ma tuý của ngành Hải quan trong những năm tiếp theo.

Tuy nhiên, tình hình buôn bán vận chuyển ma tuý quabiên giới vào Việt Nam vẫn diễn biến phức tạp, có chiều hướng gia tăng, đặc biệtlà các chất ma tuý tổng hợp Methamphetamin, estasy... từ các nước khu vực tamgiác vàng đang có xu hướng xâm nhập nhiều vào Việt Nam. Phương thức thủ đoạn hoạtđộng của các đối tượng ngày càng tinh vi. Mặt khác, công tác tổ chức phòngchống và kiểm soát ma tuý qua biên giới nói chung và cửa khẩu nói riêng còn bộclộ một số tồn tại và thiếu sót như:

- Về nhận thức: Một số cán bộ, chưa nhận thức đầyđủ chức năng, nhiệm vụ của ngành Hải quan trong công tác đấu tranh chống tội phạmbuôn bán vận chuyển trái phép chất ma tuý, tiền chất qua biên giới, nên chưanêu cao ý thức, trách nhiệm trong công tác kiểm tra, kiểm soát và giám sát hànghoá xuất nhập khẩu để ngăn chặn, phát hiện ma tuý. Trong một số tỉnh biên giớiphía Bắc tình hình thuốc tân dược gây nghiện thâm nhập vào nhiều nhưng khôngphát hiện hoặc phát hiện ít.

- Về lực lượng: phần lớn cán bộ, nhân viên làm nhiệmvụ kiểm soát, kiểm tra hàng hoá, phương tiện tại cửa khẩu đến từ quân đội hoặccác trường đại học tuyển vào. Một số chưa được đào tạo, huấn luyện cơ bản vềcác nghiệp vụ phòng chống ma tuý nên công tác kiểm tra, kiểm soát hàng hoá, phươngtiện trọng điểm về ma tuý để ngăn chặn phát hiện tại cửa khẩu còn nhiều hạnchế, chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ PCMT trong tình hình mới.

- Về trang thiết bị phương tiện, chính sách: hiệnnay ngành Hải quan đang thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về Hải quan tại 124cửa khẩu quốc gia, quốc tế và điểm thông quan trên các tuyến đường không, đườngbộ cảng biển và bưu cục ngoại dịch, nhưng hoạt động kiểm tra, kiểm soát hànghoá, phương tiện qua cửa khẩu chủ yếu là kiểm tra thủ công, đặc biệt là các cửakhẩu cảng biển, bưu điện, và 1 số cửa khẩu quốc tế đường bộ lưu lưu lượng hànghoá, hành lý, phương tiện xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu hàng ngày rất lớn,hàng hoá cồng kềnh nhưng chưa được trang bị 1 loại phương tiện kiểm tra nào đểhỗ trợ cho lực lượng kiểm tra, kiểm soát tại các cửa khẩu. Mặt khác, lực lượnglàm nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát tại các cửa khẩu chủ yếu làm việc theo chế độcông chức, không có chế độ nào khác hỗ trợ đảm bảo cho lực lượng này thực hiệnnhiệm vụ phòng chống ma tuý.

Công tác phối hợp PCMT qua biên giới của các lựclượng Công an, Biên phòng, Hải quan tại các cửa khẩu, khu vực kiểm soát Hải quancòn nhiều hạn chế, nhất là tại các đơn vị cơ sở, Sự trao đổi, phối hợp thôngtin, chưa thường xuyên.

III. Nhiệm vụ và giải pháp phòng chống ma tuýqua cửa khẩu của lực lượng hải quan:

- Căn cứ vào chức năng nhiệm vụ của Tổng cục Hảiquan trong lĩnh vực quản lý nhà nước về hải quan.

- Căn cứ chỉ thị 19/2000/CT-TTg ngày 28/9/2000 củaThủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậuvà gian lận thương mại tại cửa khẩu.

Trên cơ sở nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan Hải quan,Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển, quy định tại điều 44 Luật phòng chống matuý: Tổng cục Hải quan xây dựng đề án phòng chống và kiểm soát ma tuý qua cửakhẩu theo những nội dung sau:

1- Mục tiêu tổng quát:

- Kiểm soát ngăn chặn và phát hiện có hiệu quả hoạtđộng buôn bán, vận chuyển các chất ma tuý, tiền chất qua cửa khẩu thông qua cáchoạt động kiểm tra, kiểm soát hàng hoá, hành lý xuất nhập khẩu, phương tiệnxuất nhập cảnh của lực lượng Hải quan Việt Nam.

2- Các nhiệm vụ và giải pháp thực hiện mục tiêutổng quát:

2.1 Củng cố và tăng cường xây dựng tổ chức và lựclượng phòng chống ma tuý của hải quan từ trung ương cơ sở.

a. Tại Tổng cục Hải quan (Cục ĐTCBL): Thành lập cácđơn vị chống ma tuý chuyên trách theo dõi các địa bàn và các tuyến cửu khẩu:

+ 1 phòng kiểm soát ma tuý khu vực các tỉnh phíaBắc, theo dõi các cửa khẩu từ Quảng Bình trở ra.

+ 01 phòng kiểm soát ma tuý khu vực các tỉnh Miềntrung-Tây nguyên theo dõi các hoạt động của cửa khẩu từ Quảng trị đến Bình Thuận.

+ 1 phòng kiểm soát ma tuý khu vực các tỉnh miềnNam, theo dõi các cửa khẩu các tỉnh Miền Đông và Miền Tây nam bộ.

Các phòng có nhiệm vụ giúp lãnh đạo Cục ĐTCBL vàlãnh đạo Tổng cục kiểm tra, hướng dẫn và tổ chức điều tra cơ bản nắm tình hình vàphối hợp với Hải quan các tỉnh, thành phố trong việc kiểm soát và ngăn chặn, pháthiện ma tuý qua cửa khẩu, khu vực kiểm soát Hải quan thuộc địa bàn phụ trách.Là đầu mối phối hợp với các lực lượng trong đấu tranh PCMT qua biên giới. Cácphòng khu vực do 1 đồng chí phó Cục trưởng phụ trách, biên chế từ 8-12 người.

+ 01 tổ thường trực ban chỉ đạo PCMT Tổng cục Hảiquan thuộc Cục ĐTCBL có nhiệm vụ tham mưu tổng hợp giúp lãnh đạo Cục và lãnhđạo Tổng cụ chỉ đạo công tác PCMT trong toàn ngành tham gia và hoạt động tạivăn phòng UBQGPCMT.

b. Tại các Cục Hải quan tỉnh, thành phố

+ Đối với các đơn vị được xác định là địa bàn, tuyếntrọng điểm về tình hình buôn bán vận chuyển chất ma tuý qua biên giới. Thànhlập 1 đơn vị chống ma tuý chuyên trách, giúp ban chỉ đạo PCMT tỉnh, thành phốhướng dẫn chỉ đạo với các đơn vị cơ sở. Đồng thời tổ chức điều tra cơ bản, thuthập thông tin để phối hợp với hải quan cửa khẩu, phòng kiểm soát ma tuý khuvực - Cục ĐTCBL và lực lượng chức năng Công an, Biên phòng trong công tác ngănchặn và phát hiện ma tuý qua cửa khẩu và khu vực kiểm soát hải quan.

+ Đối với các địa phương khác, thành lập 1 đội hoặctổ kiểm soát ma tuý thuộc phòng điều tra chống buôn lậu thực hiện các nhiệm vụnhư các đơn vị kiểm soát ma tuý chuyên trách thuộc Cục Hải quan tỉnh, thành phố.

c. Đối với Hải quan cửa khẩu

Đây là 1 lực lượng thường xuyên, trực tiếp làm nhiệmvụ công khai kiểm tra, kiểm soát và giám sát hàng hoá, hành lý xuất nhập khẩu,phương tiện xuất nhập cảnh. Đồng thời làm nhiệm vụ kiểm soát ngăn chặn và pháthiện ma tuý, tiền chất trái phép qua cửa khẩu.

+ Đối với cửa khẩu trọng điểm: (sân bay Tân sơn nhất,Nội bài, sân bay Đà nẵng, Điên biên phủ, các cửa khẩu quốc tế tuyến biên giớiViệt lào và các biên giới cửa khẩu Việt Nam - Campuchia) thành lập 1 đơn vịkiểm soát chất ma tuý thuộc cửa khẩu do trưởng hoặc phó cửa khẩu phụ trách, cónhiệm vụ tham mưu giúp lãnh đạo chỉ đạo công tác kiểm soát ngăn chặn và phát hiệnma tuý qua cửa khẩu đồng thời làm nhiệm vụ điều tra cơ bản, thu thập thông tinxác định các đối tượng, hàng hoá, phương tiện phục vụ trong công tác kiểm tra,kiểm soát công khai và phối hợp với lực lượng chức năng có yêu cầu.

+ Đối với các cửa khẩu khác: Bố trí từ 1-3 cán bộlàm nhiệm vụ như các đội ma tuý chuyên trách thuộc cửa khẩu.

d. Tiêu chuẩn tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện cánbộ, nhân viên làm công tác kiểm soát ma tuý của lực lượng Hải quan.

- Có phẩm chất chính trị tốt, có năng lực hoàn thànhnhiệm vụ.

- Đã được đào tạo, huấn luyện nghiệp vụ kiểm soátma tuý (trong nước hoặc quốc tế) và sử dụng vũ khí quân dụng, công cụ hỗ trợ,có kiên thức pháp luật và nghiệp vụ điều tra.

- Tuổi đời dưới 45 tuổi, có sức khoẻ tốt, biết sửdụng các phương tiện kỹ thuật hỗ trợ và ngoại ngữ.

2.2. Tổ chức nghiên cứu, quán triệt và triển khainhiệm vụ phòng chống ma tuý theo tinh thần và quy định của Luật phòng chống matuý, Quy chế phối hợp phòng chống ma tuý giữa Công an - Biên phòng - Hải quan -Cảnh sát biển cho toàn thể cán bộ và công chức trong toàn ngành theo các nộidung:

+ Tổ chức chỉ đạo và thực hiện công tác kiểm tra,kiểm soát giám sát hàng hoá, hành lý xuất nhập khẩu và phương tiện xuất nhậpcảnh để chủ động ngăn chặn và phát hiện ma tuý xâm nhập qua cửa khẩu và khu vựckiểm soát hải quan, trước tiên thuộc lực lượng Hải quan cửa khẩu và kiểm hoá.

+ Thường xuyên tuyên truyền, giáo dục các đối tượngqua lại cửa khẩu về ý thức và trách nhiệm trước pháp luật đối với hoạt độngbuôn bán, vận chuyển và tiếp tay cho tội phạm ma tuý.

2.3. Tăng cương công tác kiểm tra và giám sát hànghoá, hành lý xuất nhập khẩu, phương tiện xuất nhập cảnh qua cửa khẩu. Trên cơsở vừa tạo thông thoáng trong hoạt động xuất nhập khẩu vừa đảm bảo ngăn chặn,phát hiện ma tuý xâm nhập qua cửa khẩu bằng các biện pháp cụ thể:

+ Tăng cường trang bị các phương tiện kỹ thuật như:Máy soi X. quang, máy phân tích ma tuý, chó nghiệp vụ phát hiện ma tuý và cácphương tiện thông tin, vi tính,... cho hải quan các cửa khẩu trọng điểm và cáccửa khẩu khác.

+ Điều tra nghiên cứu, phân tích và xử lý thuthập thông tin qua các công tác quản lý công khai tại cửa khẩu về hàng hoá,hành lý, phương tiện và hành khách... để xác định luồng hàng, tuyến vận chuyển,phương tiện trọng điểm phục vụ cho công tác kiểm tra, kiểm soát và giám sáttrọng điểm.

+ Phối hợp với các lực lượng trong ngành và các lựclượng chức năng ngoài ngành trong công tác trao đổi, thu thập thông tin về hoạtđộng buôn bán, vận chuyển ma tuý qua cửa khẩu để kịp thời tổ chức lực lượng vàchủ trì phối hợp với các lực lượng trong việc phát hiện, ngăn chặn ma tuý quacửa khẩu và bắt giữ theo thẩm quyền.

2.4. Công tác tuần tra, kiểm soát khu vực cửa khẩuvà địa bàn kiểm soát Hải quan.

Để đảm bảo cho các hoạt động xuất nhập khẩu, xuấtnhập cảnh đều được thực hiện tại cửa khẩu theo quy định của pháp luật, lực lượnghải quan đã tổ chức triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm soát khu vực cánhgà cửa khẩu và địa bàn hoạt động hải quan, nhằm phát hiện bắt giữ các hoạt độngbuôn bán lén lút trong việc mua bán, trao đổi, tập kết hàng hoá nói chung và matuý nói riêng trước khi qua cửa khẩu hoặc vượt biên giới trái phép.

Biện pháp tuần tra được thực hiện theo các hình thức:

- Tuần tra, kiểm soát công khai để răn đe, ngăn chặncác biểu hiện hoạt động bất hợp pháp về hàng hoá và ma tuý tại khu vực cửa khẩu.

- Tổ chức phục kích khu vực 2 bên cánh gà cửa khẩuvà khu vực kiểm soát Hải quan để ngăn chăn, bắt giữ các đối tượng buôn bán vậnchuyển trái phép ma tuý qua biên giới hoặc khu vực kiểm soát hải quan trên biển.

2.5. Công tác điều tra thu thập thông tin tình báo.Trên cơ sở thông tin thu thập được qua các nguồn hoạt động công khai như kiểmtra, kiểm soát, giám sát tại cửa khẩu, tuần tr kiểm soát trong khu vực kiểmsoát hải quan... và các nguồn thông qua trinh sát như: xây dựng mạng lưới cơ sởbí mật, công tác viên và các biện pháp kỹ thuật, thông tin quốc tế... về mộtđối tượng , 1 lô hàng, 1 phương tiện nghi vấn để phân tích, xử lý thông tin phụcvụ cho công tác ngăn chặn và phát hiện tại cửa khẩu 1 cách chủ động và chínhxác.

Các hoạt động cụ thể của công tác này được thể hiện:

- Nghiên cứu, phân tích thông tin qua các hồ sơ hànghoá, hành lý, phương tiện trọng điểm như: tên, địa chỉ người gửi, người nhận,xuất xứ hàng hoá... có đi qua khu vực, biên giới quốc gia sản xuất, xuất khẩuma tuý hay không...

- Nghiên cứu, phân tích các thông tin về tờ khai,hộ chiếu, vé máy bay... của đối tượng xuất nhập khẩu để phát hiện nghi vấn.

- Nghiên cứu, phân tích các kết quả điều tra cơ bảnvề đối tượng nghi vấn của lực lượng kiểm soát ma tuý.

- Nghiên cứu phân tích tình hình và phương thức thủđoạn hoạt động của các đối tượng buôn lậu ma tuý ở các nước khu vực và trên thếgiới. Đặc biệt là các thủ đoạn cất giấu mới và tuyến đường vận chuyển ma tuý.

- Nghiên cứu, phân tích các thông tin thu thập đượcthông qua mạng lưới cơ sở, công tác viên bí mật của lực lượng chống ma tuý củaHải quan.

Trên cơ sở những kết quả phân tích, xử lý thông tintình báo để hệ thống hoá theo nhóm đối tượng, tuyến hoạt động các mặt hàng, phươngtiện bị lợi dụng để tổ chức ngăn chặn và phát hiện tại cửa khẩu một cách chủđộng.

2.6. Hoạt động phối hợp quốc tế:

Xuất phát từ tính chất đặc điểm hoạt động của tộiphạm ma tuý và hậu quả tác hại của loại tội phạm này, không chỉ dừng lại ở từngquốc gia mà mang tính chất quốc tế. Mặt khác, công tác đấu tranh, ngăn chặn tộiphạm ma tuý phải đầu tư sức người, sức của hết sức tốn kém. Chính vì vậy, ngoàisự nỗ lực của từng quốc gia, từng ngành chúng ta phải tranh thủ sự giúp đỡ hợptác của các tổ chức quốc tế, và các quốc gia khác nhau về kinh nghiệm và cơ sởvật chất. Đặc biệt là việc trang bị các phương tiện kỹ thuật trong hoạt độngphòng chống ma tuý. Thực tiễn, trong thời gian chúng ta đã và đang hợp tác cóhiệu qủa trong lĩnh vực phòng chống ma tuý với các nước và tổ chức quốc tế.

Đối với Tổng cục Hải quan, hợp tác quốc tế được thểhiện trong các nội dung sau:

- Hợp tác với nước trong lĩnh vực đào tạo, huấn luyệnvà trao đổi kinh nghiệm kiểm soát ma tuý và tiền chất bất hợp pháp qua cửakhâu, biên giới.

- Tham gia các dự án kiểm soát ma tuý, kiểm soáttiền chất của các nước khu vực theo thoả thuận gồm 7 nước tiểu vùng (TháiLan-Myanma-Lào-Campuchia-Việt Nam-Trung Quốc-do Chính phủ Nhật bản và UNDCP tàitrợ)

- Trao đổi thông tin phòng chống tội phạm ma tuývới văn phòng tình báo hải quan thế giới tại khu vực Châu á - Thái bình dương(RILO-TOKYO).

IV. Đề xuất và kiến nghị:

Để triển khai thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụvà hệ thống các giải pháp về kiểm soát ma tuý qua cửa khẩu của lực lượng hải quannêu tại phần II. Tổng cục Hải quan xin trình Chính phủ phê duyệt 1 số nội dungđề xuất và kiến nghị như sau:

1. Nhiệm vụ phòng chống ma tuý của lực lượng Hảiquan

- Tổ chức, chỉ đạo lực lượng Hải quan trong toànquốc, thực hiện các biện pháp công tác nghiệp vụ về phòng chống và kiểm soát matuý tại các cửa khẩu Quốc gia. Quốc tế và khu vực kiểm soát Hải quan.

- Chủ trì phối hợp với các lực lượng của Bộ Côngan, Bộ quốc phòng về công tác phòng chống ma tuý tại các cửa khẩu.

2. Về tổ chức lực lượng phòng chống ma tuý của Hảiquan:

2.1. Thành lập lực lượng chuyên trách

- Tổng cục Hải quan thành lập 3 đơn vị kiểm soátma tuý hoạt động cơ động tại 3 khu vực (Phía Bắc, Miền Trung và Phía Nam) thuộcCục Điều tra chống buôn lậu.

- Tại Hải quan các Tỉnh, Thành phố trọng điểm vềtình hình buôn bán, vận chuyển trái phép các chất ma tuý qua biên giới, thành lập1 đơn vị kiểm soát chống ma tuý.

- Tại Hải quan các cửa khẩu đường không, đường bộ,cảng biển, Hải quan bưu điện thành lập 1 đội hoặc 1 tổ đổi công tác kiểm soátchống ma tuý.

- Ngoài các lực lượng kiểm soát ma tuý chuyên trách,toàn thể cán bộ, công chức Hải quan có trách nhiệm phòng chống ma tuý trong quátrình thực hiện công tác kiểm tra, kiểm soát, và giám sát hàng hoá, hành lýXuất nhập khẩu và phương tiện Xuất nhập cảnh.

2.2. Tiêu chuẩn chọn cán bộ công chức Hải quan làmnhiệm vụ kiểm soát chống ma tuý

- Có phẩm chất đạo đức tốt, trung thành và đảm bảonăng lực hoàn thành nhiệm vụ kiểm soát chống ma tuý

- Đã được đào tạo, huấn luyện nghiệp vụ, pháp luậtvà có kiến thức, hiểu biết về lĩnh vực phòng chống ma tuý, biết sử dụng thànhthạo vũ khí quân dụng, công cụ hỗ trợ và các kiến thức khoa học kỹ thuật khác.

- Tuổi đời dưới 45 tuổi, sức khoẻ tốt, biết sử dụngphương tiện kỹ thuật và ngoại ngữ

- Đối với lực lượng Hải quan làm công tác kiểm soátma tuý phải được tổ chức gửi đi đào tạo, huấn luyện Quân sự nghiệp vụ tại cáctrường của Bộ Công an.

3. Cơ sở pháp lý phục vụ nhiệm vụ phòng chống matuý của lực lượng Hải quan

Ngoài thẩm quyền của lực lượng Hải quan được quyđịnh tại Bộ luật tố tụng Hình sự và pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự, các cơ quanHải quan (Cục Điều tra chống buôn lậu , cục Hải quan các Tỉnh, Thành phố và Hảiquan cửa khẩu) cần bổ sung và cụ thể hoá một số thẩm quyền sau:

3.1. Quyền tiến hành khởi tố các vụ án hình sự vềtội: Tàng trữ, vận chuyển hoặc chiếm đoạt ma tuý trái phép.

3.2. Quyền kiểm tra, sao chép các tài liệu, hoá đơnchứng từ trong hoạt động Xuất nhập khẩu của các Doanh nghiệp, các Ngân hàng vàcác Tổ chức tín dụng có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến hoạt động chống buôn lậuma tuý.

3.3. Trong khu vực cửa khẩu và khu vực kiểm soátHải quan, lực lượng Hải quan có các quyền sau:

Quyền khám xét người, phương tiện vận chuyển, hànghoá, vật phẩm và địa điểm có dấu hiệu nghi vấn tàng trữ ma tuý; Quyền bắt giữngười, phương tiện vận tải, hàng hoá vật phẩm có nghi vấn tàng trữ ma tuý.

3.4. Các đơn vị Hải quan làm nhiệm vụ kiểm soát chốngma tuý được quyến tiến hành các biện pháp nghiệp vụ điều tra thu thập thông tinnhư: Xây dựng và sử dụng mạng lưới cơ sở, cộng tác viên bí mật, tự nguyện cộngtác với Hải quan trong công tác phòng chống ma tuý; Các biện pháp kỹ thuậtnghiệp vụ để thu thập thông tin về tội phạm ma tuý; Được trang bị và sử dụng vũkhí, công cụ hỗ trợ trong khi thi hành nhiệm vụ.

3.5. Chế độ chính sách đối với cán bộ, công chứcHải quan làm công tác kiểm soát chống ma tuý được hưởng các chế độ như lực lượngCông an nhân dân làm công tác chống tội phạm ma tuý và được công nhận thươngbinh hoặc liệt sỹ trong khi làm nhiệm vụ bị thương hoặc hi sinh.

4. Về trang bị cơ sở vật chất, phương tiện các kỹthuật nghiệp vụ

- Tăng cường trang bị các kiểm tra phát hiện matuý tại các cửa khẩu. Từ nay đến năm 2005 cần trang bị cho một số cửa khẩutrọng điểm như sau:

+ Máy X.quang phát hiện ma tuý cất giấu trong cơthể hoặc nuốt vào bụng, trang bị cho 4 sân bay Quốc tế: Nội Bài, Tân Sơn Nhất, ĐàNẵng, Điện Biên: 4 chiếc

+ Máy ngửi phát hiện ma tuý, trang bị cho các cửakhẩu Quốc gia, Quốc tế: 40 chiếc.

- Tuyến cửa khẩu biên giới Việt Nam - Trung Quốc:6 chiếc.

- Tuyến cửa khẩu biên giới Việt Nam - Lào: 8 chiếc.

- Tuyến cửa khẩu biên giới Việt Nam - Camphuchia:4 chiếc.

- Các tuyến cửa khẩu bưu điện: 6 chiếc.

- Các tuyến cửa khẩu hàng không: 8 chiếc.

- Các tuyến cửa khẩu Cảng biển: 8 chiếc

Cục Điều tra chống buôn lậu chịu trách nhiệm tìmhiểu tính năng tác dụng của các loại máy phát hiện ra ma tuý hiện có trên thị trường,phối hợp Hải quan cửa khẩu kiểm nghiệm máy tại các địa bàn trọng điểm để xácđịnh hiệu quả sử dụng máy trước khi trình Tổng Cục kế hoạch mua trang bị.

- Đào tạo huấn luyện và sử dụng chó nghiệp vụ pháthiện ma tuý tại các cửa khẩu trọng điểm từ 2001-2005: 50 con.

(Riêng năm 2001 Cục Điều tra chống buôn lậu đã lậpkế hoạch đào tạo huấn luyện chuyển Vụ tổ chức cán bộ trình lãnh đạo Tổng Cục từtháng 3 năm 2001).

Trang bị phương tiện (ô tô, xe máy), thiết bị thôngtin liên lạc, vũ khí, công cụ hỗ trợ cho lực lượng kiểm soát chống ma tuý chuyêntrách của Cục Điều tra chống buôn lậu tại 3 khu vực (Bắc, Trung, Nam) và Hảiquan các cửa khẩu. Về phương tiện này, Cục Điều tra chống buôn lậu sẽ làm việcvới Hải quan các địa phương, và Vụ Kế hoạch Tài vụ để có số liệu trình lãnh đạoTổng cục Hải quan phê duyệt

Trên đây là một số nội dung cơ bản đề xuất, kiếnnghị của Tổng cục Hải quan trình Chính phủ phê duyệt./.

K/T TỔNG CỤC TRƯỞNG TỔNG CỤC HẢI QUAN
PHÓ TỔNG CỤC




Nguyễn Ngọc Túc