BỘ TÀI CHÍNH
--------

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------

Số: 18898/BTC-TCHQ
V/v kiểm tra thực tế đối với dầu thô xuất khẩu, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu để phục vụ hoạt động dầu khí

Hà Nội, ngày 25 tháng 12 năm 2014

Kính gửi: Thủ tướng Chính phủ.

Trongquá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với dầu thô xuất khẩu, hàng hóa xuấtkhẩu, nhập khẩu để phục vụ hoạt động dầu khí đi, đến cảng dầu khí ngoài khơi,cơ quan Hải quan đã gặp khó khăn vướng mắc trong việc thực hiện kiểm tra thựctế hàng hóa, Bộ Tài chính xin báo cáo Thủ tướng Chính phủ cụ thể như sau:

1.Về đặc thù của hoạt động dầu khí:

Dohoạt động xuất khẩu dầu thô có tính chất đặc thù hàng hóa chủ yếu không đến đấtliền / đi từ đất liền mà đến / đi ngay tại các cảng dầu khí ngoài khơi ( hiệncó 10 cảng dầu khí ngoài khơi tương đương với 10 mỏ dầu thô đang hoạt động khaithác), ví dụ như hoạt động của mỏ dầu thô Tê giác trắng do Tổng công ty DầuViệt Nam (PVOil) khai thác.

Từđất liền ra mỏ dầu thô Tê giác trắng sử dụng tàu bay trực trăng hoặc tàu biểnnhỏ; nếu dùng tàu bay trực thăng mất khoảng 45 phút (giá thuê tàu bay cả đi lẫnvề khoảng 10.312 USD đến 150.000 USD); nếu dùng tàu biển mất 7 giờ (giá thuêtàu biển cả đi lẫn về khoảng 3.400 USD); đối với mỏ dầu thô xa nhất đi tàu baymất 2,5 giờ.

HiệnTổng công ty Dầu Việt Nam (PVOil) là doanh nghiệp duy nhất tại Việt Nam đượcthực hiện thủ tục xuất khẩu dầu thô theo ủy quyền của Tập đoàn dầu khí ViệtNam. Theo báo cáo của Tổng cục Hải quan và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOil):

- Từkhi có hoạt động khai thác mỏ dầu thô (bao gồm xuất khẩu dầu thô) đến nay chưacó tranh chấp giữa PVOil (bên bán) và bên mua; việc mua bán và quy trình giaohàng phù hợp với thông lệ quốc tế và pháp luật Việt Nam; thủ tục hải quan thuậnlợi, đúng quy định hiện hành, được bên mua, bên bán đánh giá cao; cụ thể là:PVOil là doanh nghiệp ưu tiên đặc biệt, thủ tục xuất khẩu dầu thô, xuất nhậpkhẩu hàng hóa phục vụ hoạt động dầu khí được thực hiện thủ tục hải quan điệntử, theo đó các lô hàng xuất nhập khẩu thuộc luồng xanh và được miễn kiểm trathực tế hàng hóa.

- Thựctế quy trình xuất khẩu dầu thô chặt chẽ, phù hợp với thông lệ quốc tế. Mặtkhác, các lô hàng xuất khẩu thuộc luồng xanh, được miễn kiểm tra thực tế, trongkhi đó để thực hiện giám sát trực tiếp thì cơ quan Hải quan phải có kinh phí đểđi từ đất liền ra mỏ dầu thô và trở về đất liền (có 10 mỏ, 250 chuyến xuấtkhẩu/tháng), ăn ở sinh hoạt trên tàu. Hiện tại 10 mỏ dầu ở ngoài khơi xa đấtliền, cơ quan Hải quan chưa có phương tiện kỹ thuật để thực hiện giám sát hảiquan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu nêu trên.

Ngoàira, để phục vụ hoạt động dầu khí (hoạt động tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ vàkhai thác dầu khí, kể cả các hoạt động phục vụ trực tiếp cho các hoạt độngnày), các nhà thầu phải nhập khẩu hàng hóa để phục vụ hoạt động này. Hàng hóađược các nhà thầu đưa từ nước ngoài đến thẳng cảng dầu khí ngoài khơi hoặc đưatừ cảng dầu khí ngoài khơi ra nước ngoài. Thực tế hiện nay công tác giám sáthải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu phục vụ hoạt động dầu khí được vậnchuyển đi / đến các cảng dầu khí ngoài khơi (được thực hiện ngay tại giàn khoanbao gồm cả việc tháo / lắp ngay các thiết bị trên giàn khoan) được các bên liênquan (mua, bán) quản lý rất chặt chẽ. Mặt khác, vị trí để thực hiện giám sátcủa công chức hải quan rất khó khăn, ví dụ như không thể đứng hoặc treo người ởgiàn khoan hoặc đứng trên boong tàu (tàu chứa sản phẩm dầu thô được khai tháctừ mỏ) thì khoảng cách từ tàu đến giàn khoan xa, không thể giám sát được (nhấtlà khi thời tiết xấu).

2.Về quy định của pháp luật liên quan kiểm tra hải quan đối với hàng hóa xuấtkhẩu, nhập khẩu:

Khoản1, Điều 33 Luật Hải quan số 12/2014/L-CTN ngày 30/6/2014 (có hiệu lực thi hànhtừ ngày 01/01/2015) quy định về kiểm tra thực tế hàng hóa:

"1.Hàng hóa thuộc một trong các trường hợp sau đây được miễn kiểm tra thực tế:

a)Hàng hóa phục vụ yêu cầu khẩn cấp;

b)Hàng hóa chuyên dùng phục vụ quốc phòng, an ninh;

c)Hàng hóa thuộc các trường hợp đặc biệt khác theo quyết định của Thủ tướng Chínhphủ "

Hiệntại, điểm a, khoản 2, Điều 11 Nghị định số 154/2005/NĐ-CP ngày 15/12/2005 củaChính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Hải quan về thủ tục hải quan,kiểm tra, giám sát hải quan quy định về kiểm tra thực tế hàng hóa:

"a)Miễn kiểm tra thực tế hàng hóa đối với:

a.1)Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của chủ hàng chấp hành tốt pháp luật về hải quan;

a.2)Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu sau đây của các chủ hàng khác:

-Hàng hóa xuất khẩu (trừ hàng hóa xuất khẩu được sản xuất từ các nguyên liệunhập khẩu và hàng hóa xuất khẩu có điều kiện theo quy định về chính sách quảnlý xuất khẩu hàng hóa);

-Máy móc thiết bị tạo tài sản cố định thuộc diện miễn thuế của dự án đầu tư nướcngoài và đầu tư trong nước;

-Hàng hóa từ nước ngoài đưa vào khu thương mại tự do, cảng trung chuyển, khongoại quan; hàng hóa quá cảnh; hàng hóa cứu trợ khẩn cấp...

-Hàng hóa thuộc các trường hợp đặc biệt khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định;"

3.Thực hiện quy định của Luật Hải quan (hiện là Nghị định số 154/2005/NĐ-CP ) dođặc thù hoạt động dầu khí nêu tại điểm 1 nêu trên, cơ quan hải quan gặp khókhăn trong việc kiểm tra, giám sát hải quan; cụ thể đối với trường hợp hàng hóaxuất khẩu, nhập khẩu thuộc đối tượng phải kiểm tra thực tế hàng hóa tại cáccảng dầu khí ngoài khơi (gồm dầu thô xuất khẩu, hàng hóa để phục vụ hoạt độngdầu khí), căn cứ quy định tại điểm c, khoản 1, Điều 33 Luật Hải quan, Bộ Tàichính đề xuất báo cáo Thủ tướng Chính phủ hướng xử lý đối với vướng mắc nêutrên, cụ thể như sau:

Nếulô hàng xuất khẩu, nhập khẩu phục vụ hoạt động dầu khí; lô hàng dầu thô xuấtkhẩu tại cảng dầu khí ngoài khơi phải kiểm tra thực tế hàng hóa, Chi cục trưởngChi cục Hải quan (nơi làm thủ tục nhập khẩu) trên cơ sở văn bản đề nghị cam kếthoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật của doanh nghiệp để xem xét quyếtđịnh không kiểm tra thực tế hàng hóa. Trường hợp có dấu hiệu nghi vấn thì Chicục trưởng Hải quan tỉnh, thành phố quyết định thực hiện giám sát trực tiếp bởicông chức hải quan theo quy định.

Nếuđược Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, Bộ Tài chính sẽ quy định nội dung trên vàodự thảo Thông tư hướng dẫn thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan đốivới hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phục vụ hoạt động dầu khí; dầu thô xuất khẩu,nhập khẩu.

BộTài chính báo cáo Thủ tướng nội dung trên.

KT. BỘ TRƯỞNG
THỨ TRƯỞNG




Đỗ Hoàng Anh Tuấn