BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
-------

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------

Số: 1949/BGTVT-KHĐT
V/v: Báo cáo của Ban Chỉ đạo thực hiện quy hoạch di dời các cảng trên Sông Sài Gòn và NMĐT Ba Son

Hà Nội, ngày 01 tháng 4 năm 2009

Kính gửi: Thủ tướng Chính phủ

Thực hiện Quyết định số 458/QĐ-TTg ngày 28/4/2008 củaThủ tướng Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo thực hiện quy hoạch di dời các cảngtrên sông Sài Gòn và Nhà máy đóng tàu Ba Son do Bộ trưởng Bộ GTVT làm trưởngban, sau một năm hoạt động, thay mặt Ban chỉ đạo, Bộ GTVT xin báo cáo nội dung hoạtđộng của Ban chỉ đạo thời gian qua và tình hình thực hiện di dời các cảng trênSông Sài Gòn và NMĐT Ba Son như sau:

1. Nội dung thực hiện của Ban chỉ đạo:

(1) Tổ chức họp Ban chỉ đạo

Đã tổ chức họp Ban chỉ đạo 02 lần vào ngày 12/5/2008tại Hà Nội và ngày 13/02/2009 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tại các cuộc họp đãtriển khai công tác tổ chức hoạt động của Ban chỉ đạo; kiểm điểm tiến độ thựchiện di dời của các cảng; xác định phạm vi trách nhiệm của các địa phương, Bộ,ngành liên quan để đôn đốc, thúc đẩy tiến độ thực hiện quy hoạch di dời;

(2) Ban hành Quy chế hoạt động của Ban chỉ đạo tạiQuyết định số 1453/QĐ-BGTVT ngày 23/5/2008 của Bộ GTVT;

(3) Thành lập 03 tổ công tác:

- Tổ công tác di dời kết cấu hạ tầng do Thứ trưởng BộGTVT phụ trách (Quyết định số 1851/QĐ-BGTVT ngày 25/6/2008 của Bộ GTVT), thựchiện việc đôn đốc, giám sát tiến độ thực hiện dự án di dời và phục vụ di dời;hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án di dời của các cảng, nhà máythuộc diện di dời.;

- Tổ công tác cơ chế, chính sách di dời do Thứ trưởngBộ Tài chính phụ trách (Quyết định số 2843/QĐ-BGTVT ngày 18/9/2008), thực hiệndự thảo cơ chế, chính sách phục vụ công tác di dời, trong đó chú trọng cơ chếđền bù, hỗ trợ di dời cho các cảng, nhà máy thuộc diện di dời. Ban chỉ đạo đãxác định đây là nguồn kinh phí quan trọng hỗ trợ cho các đơn vị trong quá trìnhdi dời;

- Tổ công tác qui hoạch chuyển đổi công năng do Phó Chủtịch UBND Tp. Hồ Chí Minh phụ trách (Quyết định số 3726/QĐ-BGTVT ngày09/12/2008), thực hiện việc tổ chức lập, phê duyệt quy hoạch chi tiết các khuđất chuyển đổi công năng của các cảng và Nhà máy thuộc diện di dời, làm cơ sởđể các nhà đầu tư triển khai thủ tục đầu tư khu vực này;

(4) Về các hoạt động cụ thể, từ ngay sau khi được thànhlập, Ban Chỉ đạo và các Tổ công tác đã chủ động triển khai thực hiện theo chứcnăng, nhiệm vụ được giao, cụ thể hóa những nội dung cần thiết, cấp bách để đônđốc triển khai, góp phần nhất định trong việc thúc đẩy tiến độ thực hiện quyhoạch di dời.

2. Tiến độ thực hiện quy hoạch di dời và những khókhăn

Các Bộ, ngành và địa phương liên quan trong Ban chỉđạo đã có cố gắng tạo điều kiện thuận lợi và đôn đốc các doanh nghiệp cảng di dời.Tuy nhiên, do nhiều lý do chủ quan, khách quan, cho đến nay tiến độ thực hiệnquy hoạch di dời các cảng trên Sông Sài Gòn và NMĐT Ba Son vẫn chưa đáp ứngđược tiến độ yêu cầu do Ban chỉ đạo đề ra. Đến nay, mới có duy nhất Tân cảng SàiGòn cơ bản hoàn tất việc di dời và ổn định sản xuất tại vị trí mới ở Cát Lái. Bốnđơn vị còn lại đang trong giai đoạn xử lý các thủ tục về đất đai, lập dự án đầutư xây dựng cảng, huy động các nguồn vốn triển khai, ...

Nội dung và tình hình thực hiện cụ thể của các doanhnghiệp như sau:

2.1. Cảng Sài Gòn

a) Dự án cảng Hiệp Phước (phục vụ di dời cảng NhàRồng – Khánh Hội)

- Quy mô Dự án: Cảng có tổng diện tích 100ha, chiềudài bến 1.800m, tiếp nhận tàu trọng tải đến 50.000DWT. Công suất thông quakhoảng 18 triệu T/năm, tổng vốn đầu tư 6.700 tỷ đồng. Bao gồm 2 giai đoạn:

+ Giai đoạn 1: diện tích 54,66 ha, chiều dài đường bờ800m, gồm 3 bến tàu trọng tải 50.000DWT và 02 bến nhỏ cho tàu 1.000DWT dài240m, công suất dự kiến 8,5 triệu Tấn/năm, đáp ứng cơ bản việc di dời cảng NhàRồng – Khánh Hội.

+ Giai đoạn 2: diện tích 44 ha, chiều dài đường bờ1.000m, công suất thông qua khoảng 10 triệu Tấn/năm, đáp ứng nhu cầu tăngtrưởng hàng hóa tại khu vực.

- Khối lượng và tiến độ thực hiện:

+ Giai đoạn 1 đã góp vốn được 250 tỷ; Đã hoàn thành:lập, phê duyệt dự án, đền bù GPMB, rà phá bom mìn, khảo sát. Khởi công san lấpngày 05/01/2009. Hạng mục cầu tầu đã hoàn thành hồ sơ thiết kế, đang tiến hànhthẩm tra và lập hồ sơ mời thầu. Dự kiến: khởi công thi công cầu cảng trong quýII năm 2009; quý IV năm 2010 đưa một phần dự án vào khai thác và cuối năm 2011sẽ đưa toàn bộ dự án cảng Sài Gòn Hiệp Phước giai đoạn I vào khai thác. Khudịch vụ hậu cần đang thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư và triển khai các bướctiếp theo để năm 2011 sẽ đưa vào khai thác;

+ Giai đoạn 2: Đang làm việc với Công ty PTCN TânThuận về thủ tục giao nhận đất. Dự kiến năm 2009 hoàn thành thủ tục giao đất,đền bù giải tỏa và trình duyệt dự án. Năm 2010-2012 triển khai thi công cáchạng mục công trình. Quý IV/2012 bắt đầu đưa dự án giai đoạn II vào khai thác.

- Khó khăn: chưa có đường vào khu đất của cảng vàđiện công nghiệp, nước phục vụ thi công. (Theo thông báo của Thành phố Hồ ChíMinh: dự án nước đang triển khai, hoàn thành vào giữa năm 2009); Hiện chưa cóquy hoạch 1/2000 (dự kiến giữa năm 2009 mới có).

b) Dự án chuyển đổi công năng khu Nhà Rồng – KhánhHội

- Cảng Sài Gòn đã xây dựng đề án chuyển đổi công năngkhu vực Nhà Rồng – Khánh Hội với diện tích 32,1 ha thành bến tàu khách, trungtâm hàng hải, thương mại – dịch vụ. Hiện đang chờ TP. HCM phê duyệt QHCT 1/2.000để triển khai các bước tiếp theo, đồng thời, cảng Sài Gòn đang liên hệ tìm đốitác có uy tín và năng lực tài chính mạnh để triển khai thực hiện.

- Cảng đề nghị UBND Thành phố HCM sớm có chủ trươngvề tĩnh không cầu Thủ Thiêm 4, với mục tiêu cho tàu khách vào các cầu cảng khuvực Nhà Rồng, tĩnh không tối thiểu cần đạt là 45m (bằng với cầu Phú Mỹ hiệnđang xây dựng).

2.2. Cảng Tân Thuận Đông

- Quy mô dự án: Đang tiến hành các thủ tục thuê đấttại KCN Hiệp Phước với chiều dài đường bờ sông là 300m, diện tích khoảng20,25ha, đáp ứng cho tàu đến 50.000DWT, tổng mức đầu tư là 890 tỷ đồng.

- Tiến độ thực hiện: Dự kiến khoảng 2008 đến 2012năm.

2.3. Cảng Rau Quả

- Quy mô dự án: Hiện tại cảng vẫn chưa được bố tríđất để xây dựng cảng mới để phục vụ di dời theo kế hoạch. Tổng số vốn phục vụdi dời dự kiến khoảng 1.000 tỷ đồng. Do nằm hạ lưu cầu Phú Mỹ, cảng đang đềnghị được chuyển sang nhóm di dời sau 2010 và được thực hiện chuyển đổi côngnăng tại chỗ (theo quy hoạch vị trí cầu ban đầu, cảng nằm ở thượng lưu cầu nênphải di dời trước 2010).

2.4. Cảng Tân cảng Sài Gòn

- Quy mô dự án: Dự án cảng Cát Lái Mở rộng gồm 2 khu.Khu 21,37ha có tổng mức đầu tư là 553,04 tỷ đồng đã hoàn thành năm 2005. Khu22ha có tổng vốn đầu tư 252,29 tỷ đồng đã hoàn thành cuối năm 2007. Khu Tâncảng hiện hữu được sử dụng tiếp nhận, vận chuyển hàng quân sự, trung chuyểnhàng hóa. Hiện đang xây dựng cảng container Cái Mép Thượng với TMĐT trên 4.000tỷ đồng, tiếp nhận tầu từ 60.000-80.000DWT với công nghệ xếp dỡ và quản lý khaithác hiện đại. Giai đoạn I gồm 300m cầu cho tầu và 20ha bãi container, giaiđoạn II gồm 590m cầu tầu và 33ha bãi container.

- Tiến độ thực hiện: Công ty đã hoàn thành di dời rakhu Tân cảng Cát Lái – quận 2. Cảng Cái Mép Thượng dự kiến đưa vào khai thácgiai đoạn I trong Quý I/2009 và hoàn thành giai đoạn II trong quý IV năm 2010.

2.5. Nhà máy đóng tàu Ba Son

- Quy mô dự án: Nhà máy tại vị trí mới có diện tích94,5ha tại xã Phú Mỹ, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Xây dựng bến vàỤ tàu đóng mới tàu có trọng tải đến 70.000DWT, sửa chữa tầu có trọng tải đến150.000DWT. Dự án gồm 2 dự án thành phần: (1) Giải phóng và san lấp mặt bằng và(2) Đầu tư xây dựng nhà máy Ba Son mới.

- Khối lượng và tiến độ thực hiện

(i) Dự án thành phần 1: đã hoàn thành đền bù giảiphóng mặt bằng, rà phá bom mìn, thỏa thuận vị trí đổ đất (có đánh giá ĐTM),khảo sát địa hình. Đang trình duyệt dự án đầu tư. Do chưa có kinh phí thực hiệnnên chưa được các cấp có thẩm quyền phê duyệt. Dự kiến năm 2009-2010 di dời ụtàu 68 để tiến hành sửa chữa tầu tại vị trí mới.

(ii) Dự án thành phần 2: Nhà máy đã ký hợp đồng vớiđối tác nước ngoài từ 9/2007 và đã hoàn thành báo cáo giữa kỳ trong tháng5/2008.

(iii) Khu đất hiện hữu: Nhà máy đã ký hợp đồng quyhoạch để chuyển đổi mục đích sử dụng và đã trình UBND thành phố HCM nhưng hiệnnay chưa được phê duyệt.

2.6. Trên cơ sở theo dõi, đánh giá tình hình thựchiện di dời các cảng trên sông Sài Gòn và NMĐT Ba Son, có thể nhận thấy tiếntrình thực hiện quy hoạch di dời còn chậm, khó đáp ứng được tiến độ. Nguyên nhânchủ yếu bao gồm:

- Khu đô thị - cảng biển Hiệp Phước - khu vực trọngtâm của quy hoạch di dời hiện chưa giải phóng xong mặt bằng, cơ sở hạ tầng đườngbộ, cấp điện, cấp nước, thông tin liên lạc đến khu vực xây dựng cảng mới cònchưa hoàn thành, rất khó khăn cho các dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cảng.

- Việc triển khai các dự án chuyển mục đích sử dụng đấttại khu vực vị trí cũ chưa có cơ sở thực hiện do quy hoạch khu chuyển đổi côngnăng còn quá chậm, dẫn đến khó khăn về kinh phí và điều kiện triển khai cụ thểcho các doanh nghiệp di dời.

- Vốn cho di dời: các doanh nghiệp đều phải chờ đợi chuyểnđổi quy hoạch để có nguồn kinh phí từ nguồn hỗ trợ chuyển đổi công năng khu đấthiện hữu. Chưa có hướng dẫn cụ thể và cơ chế hỗ trợ kịp thời.

- Khó khăn trong phương án giải quyết công ăn, việclàm và chế độ cho người lao động trong quá trình di dời.

3. Đề xuất của Ban Chỉ đạo thực hiện quy hoạch di dờicác cảng trên Sông Sài Gòn và NMĐT Ba Son:

Để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp di dời, thúcđẩy mạnh mẽ tiến độ thực hiện quy hoạch di dời, Ban chỉ đạo thực hiện quy hoạchdi dời kiến nghị một số giải pháp như sau:

a. Để sớm tạo nguồn vốn phục vụ di dời và giải quyếtviệc làm tại chỗ cho người lao động, đề nghị TTCP chỉ đạo UBND Tp. Hồ Chí Minh sớmphê duyệt quy hoạch chuyển đổi công năng của các doanh nghiệp: Cảng Sài Gòn(tại vị trí Nhà Rồng Khánh Hội), Nhà máy đóng tàu Ba Son; sớm thống nhất tĩnhkhông cầu Thủ Thiêm 4 theo hướng đảm bảo cho tàu khách ra vào cảng theo quyhoạch tại khu vực Nhà Rồng - Khánh Hội (Quyết định số 791/QĐ-TTg ngày 12/8/2005của TTCP phê duyệt QHCT nhóm cảng biển khu vực TP. HCM - Đồng Nai - Bà Rịa -Vũng Tàu đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020).

b. Về vấn đề giao đất đầu tư cảng phục vụ di dời, đềnghị cho phép các doanh nghiệp di dời được thuê đất trực tiếp từ Nhà nước đểxây dựng cơ sở mới.

c. Đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép cảng Rau quảchuyển đổi công năng tại chỗ một phần đất của cảng; tiếp tục được kinh doanh,khai thác tại cơ sở hiện hữu đến năm 2020 với quy mô thu hẹp đảm bảo hành langan toàn cho cầu Phú Mỹ; giải quyết thoả đáng đối với phần đất thu hồi để xâydựng cầu Phú Mỹ và hành lang an toàn của cầu Phú Mỹ.

d. Để đảm bảo khai thác đồng bộ, giải phóng nhanhhàng hoá, giảm thiểu ùn tắc tại các cảng khu vực Cát Lái, Cái Mép - Thị Vải, UBNDTp. Hồ Chí Minh cần sớm triển khai: dự án đầu tư mở rộng đường 25B, đường nốitừ KCN Hiệp Phước đến vị trí xây dựng Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước; Bộ Giao thôngvận tải đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ xây dựng đường 965 và luồng vào cảng Cái Mép- Thị Vải; UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tầu sớm triển khai đường liên cảng Cái Mép -Thị Vải. Đối với dự án đường liên cảng Cái Mép - Thị Vải và dự án đường 25B, đềnghị TTCP cho phép bổ sung các dự án vào danh mục trái phiếu Chính phủ đợt 2.

e. Đề nghị TTCP cho phép thiết lập một nguồn vốn chocác doanh nghiệp được vay để thực hiện các dự án di dời khoảng 10.000 tỷ đồng vàsẽ hoàn trả bằng kinh phí chuyển đổi công năng các cơ sở hiện hữu; Bộ Tài chínhcần sớm hoàn thành Thông tư hướng dẫn về cơ chế tài chính riêng hỗ trợ cácdoanh nghiệp di dời, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ di dời.

g. Ngoài ra, đối với các đề nghị cụ thể của các doanhnghiệp về khu đất phát triển logistic, khu đất tái định cư, tàu vào cảng banđêm..., Bộ GTVT và các Bộ, ngành, địa phương trong Ban Chỉ đạo sẽ tiếp tục giảiquyết kịp thời, đồng thời tiếp tục đôn đốc, hướng dẫn các doanh nghiệp khẩntrương, chủ động triển khai công tác di dời theo tiến độ.

Trên đây là nội dung báo cáo tình hình thực hiện quyhoạch di dời các cảng trên sông Sài Gòn và NMĐT Ba Son, những khó khăn và đềxuất phương án giải quyết. Ban chỉ đạo thực hiện quy hoạch di dời các cảng trênSông Sài Gòn và NMĐT Ba Son kính báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyếtđịnh./.

Nơi nhận:
- Như trên;
- Văn phòng Chính phủ;
- Các thành viên Ban chỉ đạo;
- Lưu VT, KHĐT (05).

BỘ TRƯỞNG
TRƯỞNG BAN CHỈ ĐẠO




Hồ Nghĩa Dũng