BỘ Y TẾ
--------

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------

Số: 5686/BYT-MT
V/v hướng dẫn công tác vệ sinh MT, quản lý chất thải trong chăm sóc, điều trị người nhiễm vi rút Ê-bô-la

Hà Ni, ngày 25 tháng 8 năm 2014

Kính gi: ...................................................................................................

...................................................................................................................

Bệnh do vi rút Ê-bô-la (sốt xuất huyết do vi rút Ê-bô-la) một bệnh truyền nhiễmcấp tính nguy hiểm (bệnh truyền nhiễm nhóm A) khả năng lây lan nhanh và t lệ tử vong cao(có th tới 90%). Bệnh lây từ người sang người quatiếp xúc trc tiếpvới máu, dịch tiết, quan, tổ chc cơ thể của người mắc bệnh, động vật bị bnh hoặctiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm bởi dịch tiết của người, động vật mắc bệnh.

Để hạn chế đến mc thấp nhất sự lây lan dịch bệnh, đm bảo sc khe cho nhân viêny tế cộng đồng, Bộ Y tế yêu cầu đng chí Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thànhphố trc thuộc Trung ương; Giám đốccác bệnh viện, Thủ trưởng các đơn vị sự nghipliên quan trc thuộc B Y tế chỉ đạo thc hin các biện pháp về côngtác vệ sinh môi trường,quản chtthải trong chăm c,điều trị người nhiễm hoặc nghi ngờnhiễm vi rút Ê-bô-la như sau:

I. Tại các cơ sở y tế

1. Vệ sinh môi trường

Tại các phòng cách li để chăm sóc, điều trị người nhiễm hoc nghi ngờ nhiễm virút Ê-bô-la cần phải được làm vệ sinh khử khuẩn thường xuyên để hạn chế đếnmc ti đa nguy lây nhiễm sang cán b y tế, người chăm sóc và người bệnh khác. Cụ thể:

- Thường xuyên lau các bề mặt trong phòng (sàn nhà, các đồ đạc,…) bằng các dungdịch hóa chất dit khuẩn thuộc danh mc các hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng diệt khuẩndùngtrong y tế gia dụng đã được đăng lưu hành (sau đây gọi tắt là hóa chất diệt khun).Nếu dùng hóa chất diệt khuẩn các hóachất có clo thì sử dụng dungdịch có nồng độ 0,5% clo hot tính.

- Trường hợp các bề mặt bị nhiễm bn do các chất như máu, dịchtiết, chất nôn của bệnh nhân cần làm sạch ngay b mặt bị nhiễm bẩn (có thể sử dng giẻ lau tm hóa chất diệt khuẩn), sau đó lau sạch lại nhiều lần bằng dung dịchhóa chất diệt khuẩn. Phm vi lau tối thiểu 1m tính từ mép ngoài nơi bị bẩn theo trình tự lau từ chu vi vàotrung tâm. Nếu dùng hóa chất dit khuẩn các hóa chất cha clo thì sử dụng dung dịch nồng độ 0,5% clo hoạt nh.

2. Quản lýchất thải

- Các chất thải phát sinh từ các buồng cách li chăm sóc, điu trị bệnh nhân nhiễm vi rút Ê-bô-la (bao gm chất thải sinh hoạt của bnh nhân, các trang bị bảo hộcá nhân của cán bộ y tế sau khi sử dụng) cần được quản như chất thải nguy cơlâynhiễm cao theo quy định tại Quy chế quản chất thải y tế ban hành kèm theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BYT ngày 30/11/2007. Đặc biệt chú ý:

- Tất cả các chất thải phải được xử ban đầu trước khi đưa ra khỏi khu vccách li bằng cách nm trong dung dịch hóa chất diệt khuẩn. Nếu dùng hóa chất diệtkhuẩn là các hóa cht cha clo thì sử dụng dung dịch nồng độ 0,5% clo hoạt nh trongthời gian ít nhất t1-2giờ.

- Đối vi chất thải phân,nước tiểu hoặc chất nôn ca bệnh nhân phải đưc diệt khuẩn bng dung dịch hóachất diệt khuẩn. Nếu hóachất diệt khuẩn hóa chất có cha clo thì sử dụng dung dịch với nồng độ 1,25 - 2,5% clo hoạt tính theo tỷlệ 1:1 (1 đơn vị khối lượng cht thải : 1 đơn vị khối lượng dung dịch hóa chất). Duy trì thời giantiếp xúc gia hóa chất chất thi ít nhất 30 phút trước khi đ vào bồn cầu nhà vệsinh của khu vc cách li.

- Các phương tiệnbảo hộ nhân sau khi sử dụng phải được ngâm trong dungdịch khử khuẩn có clo với nồng độ 0,5% clo hoạt tính trong 1-2 giờtrước khi đem đi tiêuhy.

- Các đồ vải, quần áo, đồ dùng nhân đã s dụng của bệnh nhân phải được khử khuẩn bằng cách đun sôi ít nhất 20 phút kể từ khi sôi hoặc ngâm trong dung dịchhóa chất diệt khuẩn từ 1-2 giờ trước khi đem giặt hoặcra (Bộ Y tế khuyến cáokhông nên sử dng lại mà nên tiêu hy n chất thi lây nhiễm). Nếu hóa chất diệt khuẩn là hóa chất cha clo thì sử dụng dung dịch với nồng độ 0,5% clo hot tính.

II. Tại cng đng

Khi phát hiện người nhiễm hoặc nghi ngờ nhiễm vi rút Ê-bô-la tại cộngđồng, cần phải chuyn bệnh nhân vào khu vc cách li để chăm sóc điều trị. Đồng thời thực hin xử môi trường cht thải như sau:

1. Vệ sinh môi trường

- Nền nhà, tường, ca các bề mặt khác phải được lau hoặc phun dung dchhóa chất diệt khuẩn. Nếu hóa chất diệt khuẩn hóa chất cha clo thì sử dụng dungdịch với nồng độ 0,5% clo hoạt nh.

- Các vật dụng trongnhà bệnh nhân phải được lau hoặc phun nhiều lần bằngdung dịch hóa chất dit khuẩn. Nếu hóa chất diệt khun là hóa chất cha clo thì sửdụng dung dịch với nng độ 0,5% clo hot nh.

- Các đồ dùng nhân như quần áo, bát đĩa, cốc chén,… khác trong nhà người bệnh phi được luộc trong ít nhất 20 phút từ khi nước sôi hoặc ngâm trong dung dịch hóachất diệt khuẩn. Nếu hóa chất diệt khuẩn hóa chất cha clo thì sử dụng dung dịchvới nồng độ 0,5% clo hoạt nh để từ 1-2 giờ trước khi làm sạch.

- Phươngtiện chuyên chở bệnh nhân phải được làm sạch bng dung hóa chấtdiệt khuẩn. Nếu hóa chất diệt khuẩn hóa chất cha clo thì sử dụng dung dịch với nồngđộ 0,5% clo hoạt tính để trong thời gian từ 1-2 giờ trước khi ra sạch.

- Khu vc xung quanhnhà cần tiến hành phun bằng dung dịch hóa chất diệt khuẩn. Nếu hóa chất diệt khuẩn là hóa chất cóchaclo thì sử dụng dung dịch với nồng độ 0,5% clo hoạt tính đ tiêu diệt mm bệnh.

2. Quản lýchất thải

- Chất thải của bệnh nhân như phân, nướctiuhoặc chất nôn phải đượcxử lý bằng dung dịch hóa chất diệt khuẩn. Nếu hóa chất diệt khuẩn hóa chất cha clo thì sử dụng dung dịch với nng đ 1,25 - 2,5% clo hoạt tính theo t lệ 1:1 (1 đơn vị khối lượng chất thải: 1 đơn vị khối lượng dung dịch hóa cht). Duy trì thời gian tiếpxúc gia hóa chất chất thải ít nhất 30 phút trước khi đổ vào nhà vệ sinh. Bô, chậucủa bệnh nhân sau khi sử dụng phải ngâm trong dung dịch hóa cht diệt khuẩn. Nếuhóa chất diệt khuẩn hóa chất cha clo t sử dụng dungdịchnồng độ 0,5% clo hoạttính trong tối thiểu30 phút trước khi đem ra sạch.

- Trường hợp máu, dch tiết thể, chất nôn của người bnh bn ra sàn nhà hoặclên tường các vật dụng khác trong phòng, cần lau trước bằng giẻ tm dungdịch hóa chất dit khuẩn clo với nồng độ 0,5% clo hoạt tính trước, sau đó lau sạch lại bằng dung dch hóa chất diệt khuẩn nhiều lần. Giẻ lau các dng cụ làm vệ sinhphải được xử tiêu hy n đối với chất thi của ngườibệnh.

III. Vệ sinh trong mai táng

Khi người chết do nhiễm vi rút Ê-bô-la, việc mai táng,hỏa ng phải thchiện theo các quy đnh tại Thông số 02/2009/T T-BYT ngày 26/5/2009 của Bộtrưởng Bộ Y tế, cụ thể:

- Thời gian quàn ướp không quá 24 giờ kể từ khi chết.Nên quàn ướp tại cácnhà tang lễ.

- Phải khâm lim trong vòng 6 giờ kể từ khi chết. Dùng bông tm dung dịch hóa chất diệt khuẩnđ nút kín các hốc tự nhiên của thi hài sau đó dùng vải liệm đượctẩm dung dch hóa chất diệt khuẩn để quấn kín toàn bộ thi hài. Nếu hóa chất ditkhuẩn hóa cht có cha clo thì sử dụng dung dịch nồng độ 0,5% clo hoạt tính.

- Thi hài phải được bc kín bằng vật liu không thm nước trước khi cho vàoquan tài.

- Quan tài phải đượctrátkín bng các vật liu như: keo, sơn ta, đất sét để đmbảo không rỉ. Đồng thời phải cho vào quan tài một số vật liệu có khả năng thmnước, hút mùi như chè khô, bông thm nưc, giy bản,…

- Nền nhà, khu đất, tường xung quanh nơi đặt thi hài các vật dụng tiếp xúcvới thi hài phải được làm sạch ngay sau khi khâm lim như sau: Lau hoặc phunphủ kín lên toàn bộ b mặt của nn nhà, khu đất, tườngxung quanh nơi đặt thi hàihoặc các vật dụng cótiếp xúc với thi hài bằng dung dịch hóa chất dit khuẩn và duy trìthời gian tiếp xúc của hoá chất với nền nhà, tường xung quanh hoặc các vật dụng tithiểu 30 phút. Nếu dùng hoá chất diệt khun các hóa chất cha clo thì sử dng dungdịch nồng độ 0,5% clo hoạt tính.

- Khi vn chuyn thi hài đến nơi mai táng hoặc hỏa ng phải sử dng phươngtiện chuyên dng. Các phương tiệnvận chuyển sau khi sử dụng phải được lau hoặc phunbằng dung dịch hóa chất diệt khuẩn diệt khuẩn. Nếu dùng hoá chất diệt khuẩn là cáchóa chất có cha clo thì sử dụng dung dịch nồng độ 0,5% clo hoạt tính.

- Ngườichết do nhiễm vi rút Ê-bô-la phải được chôn hoặc hỏa táng tại nghĩa trang hoặc sở hỏang gần nhất. Trường hợp chôn tại nghĩađịa,trước khi đặt quan tài xuống huyt, phải phun dung dịchdung dch hóa chất dit khuẩn xung quanh thành huyệt đáy huyt. Trước khi lấp đất, phi phun dung dịch hóa cht xung quanh vàtrên mặt quan tài. Nếu dùng hoá chất diệt khuẩn các hóa chất có cha clo thì sử dụngdung dịch nng đ 0,5% clo hoạt nh.

IV. Phương tiện bảo hộ và vệsinh nhân

Người làm nhim vụ v vệ sinh môi trường, vệ sinh mai táng, qun chất thảiphát sinh trong chăm sóc, điều trị người nhiễm hoặc nghi ngờnhiễm vi rút Ê-bô-la phải đm bảo khôngtiếpxúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể và các chấtthải của bệnh nhân. Cụ thể, trong khi làm việc phải:

1. Vệ sinh tay trước khi sử dụng và saukhi cởi bỏ các phương tiện bảo hộ cá nhân.

2. Đeo găng tay bảo hộ bằng cao su.

3. Đi ủng bảo hộ.

4. Mặc quần áo bảo hộ không thấm nước (dùngmột lần).

5. Sử dụng phương tiện bảo vệ mặt để tránhbắn vào mũi, miệng và mắt như khẩu trang y tế (N95), kính bảo hộ hoặc kính chemặt.

6. Trước khi ra khỏi khu vực cách li chămsóc, điều trị bệnh nhân phải cởi và bỏ phương tiện bảo vệ cá nhân. Khi cởi, phải cn thận tránh chm mặt ngoài của phươngtiện bảo hộ vào th.

Trường hợp người làm công tác phân loại,thu gom, vận chuyển, xử lý chất thi và làm vệ sinh môi trường bị máu, dịch th, các cht thải của người bệnh tiếp xúctrctiếp vào da hoặc niêm mc, cần dng ngay công việc, cởi bỏ phương tiện bảo hộ và ra sạchvùng da bị tiếp xúc bằng phòng và nước sạch; ra niêm mạcbằng nước sạch hoặc dung dịch ra mắt (không sử dụng dung dịch cha clo hoặc thuốc sát khuẩn khác).

Trong quá trình triểnkhai thc hiện, nếu vướng mắc đề nghị gi về Cục Quảnlý môi trường y tế để tổng hợp xin ý kiến giải quyết./.

Nơi nhn:
- Ntrên;
- BT. Nguyn Thị Kim Tiến (để báo cáo);
- Lưu: VT, MT.

KT. BỘ TRƯỞNG
THỨ TRƯỞNG




Nguyễn Thanh Long