CÔNGVĂN

CỦABỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SỐ 7092/BGD ĐT-GDTrH

NGÀY 10THÁNG 8 NĂM 2006

VỀVIỆC HƯỚNG DẪN DẠY HỌC TỰ CHỌN CẤPTHCS VÀ CẤP THPT

NĂM HỌC 2006-2007

Kínhgửi:Các Sở Giáo dụcvà Đào tạo

Đểthực hiện Chương trình giáo dục phổ thông banhành kèm theo Quyết định số 16/2006/Q Đ-BGD&ĐT ngày 05/5/2006, Bộ Giáo dục vàĐào tạo (GD&ĐT)hướng dẫn việc tổ chức thực hiệndạy học tự chọn ở cấp Trung họccơ sở (THCS) và cấp Trung học phổ thông (THPT)năm học 2006-2007 như sau:

I. NHỮNGVẤN ĐỀ CHUNG

1. Mụctiêu và yêu cầu của dạy học tự chọn

a) Mụctiêu:

Mụctiêu của dạy học tự chọn là góp phần thựchiện dạy học phân hoá, trên cơ sở bảo đảmmột mặt bằng chuẩn kiến thức phổthông thống nhất, thực hiện phân hoá nhằmđáp ứng nguyện vọng, phát triển năng lựcvà hướng nghiệp cho học sinh. Dạy học phânhoá ở cấp THCS thực hiện bằng dạy họctự chọn, ở cấp THPT thực hiện bằng kếthợp phân ban với dạy học tự chọn.

b) Yêu cầu:

- Củngcố, hệ thống hoá, khai thác sâu nội dung kiến thức,kỹ năng của chương trình các môn học và hoạtđộng giáo dục.

- Bảođảm dạy học sát đối tượng, rèn luyệnnăng lực tự học, tự nghiên cứu, phát huytính tích cực, chủ động, sáng tạo của họcsinh trong việc vận dụng kiến thức vào thựctiễn.

- Kếhoạch dạy học tự chọn phải khảthi, thiết thực, bám sát mục tiêu, phù hợp vớiđiều kiện đội ngũ giáo viên và cơ sởvật chất của nhà trường.

- Thựchiện nghiêm túc thời lượng dạy học theo quyđịnh trong Kế hoạch giáo dục, không đượctự ý giảm nhẹ hoặc gây quá tải trong dạy họctự chọn.

2. Đốitượng, hình thức và tài liệu dạy học tựchọn

a) Đốitượng dạy học tự chọn:

Là họcsinh các lớp của cấp THCS, lớp 10 THPT phân ban (trừtrường THPT kỹ thuật) và các lớp 11, 12 phân banthí điểm.

b) Cáchình thức tiến hành dạy học tự chọn:

- Dạyhọc các môn học tự chọn;

- Dạyhọc các chủ đề tự chọn, gồm có các chủđề nâng cao và chủ đề bám sát (trong nhữngnăm trước mắt, do điều kiện vềgiáo viên, cơ sở vật chất và tổ chức quảnlý, tạm thời chưa áp dụng chủ đề tựchọn đáp ứng).

c) Tài liệudùng để dạy học tự chọn bao gồm: Tàiliệu tự chọn do Bộ GD&ĐT ban hành; tài liệutự chọn do các địa phương tổ chứcbiên soạn theo hướng dẫn của BộGD&ĐT (tổ chức biên soạn, thẩm địnhvà báo cáo về Bộ trước khi sử dụng); sáchgiáo khoa, sách tham khảo và các thiết bị, phươngtiện, băng, đĩa hình giáo khoa (theo từng chủđề và môn học tự chọn).

3.Phương pháp dạy học tự chọn

Đểđạt được mục tiêu dạy học tựchọn, cần thực sự đổi mớiphương pháp dạy học theo hướng phát huy tínhtích cực, chủ động, sáng tạo, rèn luyệnnăng lực tự học, tự nghiên cứu, phân tích,suy luận, sát với từng loại đối tượnghọc sinh. Giáo viên tổ chức cho học sinh thực hiệncác hoạt động để thu thập và xử lýthông tin, phát hiện các vấn đề đặt ra từthực tiễn để giải quyết.

Phươngpháp dạy học các môn học tự chọn vềcơ bản như các môn học khác. Phương pháp dạycác chủ đề tự chọn nâng cao phảiđáp ứng yêu cầu bổ sung, nâng cao kiến thức,khai thác sâu chương trình, rèn luyện kỹ năng vànăng lực tư duy sáng tạo cho học sinh.Phương pháp dạy học các chủ đề tựchọn bám sát phải tập trung củng cố, hệthống hoá kiến thức, làm rõ các nội dung khó nhằmgiúp học sinh nắm vững kiến thức và rèn luyệnkỹ năng để đạt được yêu cầuvề chuẩn kiến thức, kỹ năng củachương trình.

4.Hướng dẫn học sinh lựa chọn môn học vàchủ đề, phương pháp tổ chức dạy họcvà địa điểm tiến hành dạy học tựchọn

a)Hướng dẫn học sinh lựa chọn môn học,chủ đề:

Căncứ danh mục môn học và chủ đề tự chọn,các trường hướng dẫn học sinh lựa chọncác môn học và chủ đề cho phù hợp. Các môn họcvà chủ đề được lựa chọn phảibảo đảm:

- Thiếtthực với đa số học sinh;

- Có giáoviên của trường hoặc giáo viên thỉnh giảngđể giảng dạy;

- Cóđủ cơ sở vật chất để phục vụgiảng dạy, học tập.

b)Phương pháp tổ chức dạy học tự chọn:

- Sắpxếp lớp của cấp THCS và lớp 10 THPT phânban:

+ Đốivới THCS: Sắp xếp lớp theo cùng môn học tựchọn, chủ đề tự chọn.

+ Đốivới THPT: Đối với ban Cơ bản, sắp xếplớp theo cùng môn học tự chọn, chủ đềtự chọn; đối với ban Khoa học tự nhiên(KHTN), ban Khoa học xã hội và Nhân văn (KHXH-NV), sắp xếplớp theo cùng loại chủ đề tự chọn.

Hiệutrưởng các trường cần quy định sốlượng học sinh mỗi lớp học cho phù hợpvới khả năng bố trí giáo viên và cơ sở vậtchất.

- Vềcách tổ chức thực hiện dạy học tự chọn,tuỳ theo nội dung dạy học tự chọn, có thểsử dụng các cách thức tổ chức dạy họccho phù hợp sau đây:

+ Dạyhọc tự chọn theo lớp.

+ Chia lớpthành các nhóm, học sinh tự thực hiện theo nhóm vớisự hướng dẫn chung của giáo viên.

+ Tổchức hoạt động tham quan, tìm hiểu thực tế,viết báo cáo và cho học sinh trình bày kết quả thuđược.

c) Địađiểm dạy học tự chọn:

Tuỳtheo hình thức mà tiến hành dạy học ở các địađiểm khác nhau như:

- Phòng học,phòng truyền thống, phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm,thư viện, phòng nghe nhìn (phòng đa năng) và phòng máy vitính.

- Xưởngtrường, vườn trường, nhà tập đa chứcnăng và sân bãi tập.

- Côngtrường, nhà máy, danh lam thắng cảnh, di tích lịchsử, di tích văn hoá, câu lạc bộ, thư viện,sân vận động, nhà thi đấu, bảo tàng.

II. MỘTSỐ QUY ĐỊNH CỤ THỂ

1. Sốtiết học tự chọn, môn học tự chọn vàchủ đề tự chọn

a) Sốtiết học tự chọn (đã quy định tạiKế hoạch giáo dục của từng cấp học):

- THCS: tấtcả các lớp trong cấp học đều có 2 tiết/tuần.

- THPT: Lớp10 phân ban có 4 tiết/tuần đối với ban Cơ bản;1,5 tiết/tuần đối với Ban KHTN, Ban KHXH-NV; lớp11 và 12 phân ban thí điểm: 3 tiết/tuần.

b) Cácmôn học tự chọn và chủ đề tự chọn:

Thờilượng dạy học tự chọn trong kế hoạchgiáo dục được sử dụng để dạycác môn học tự chọn, chủ đề tự chọn.

- Đốivới THCS: Các môn học tự chọn là Tin học, Ngoạingữ 2, Nghề phổ thông và chủ đề nâng cao,bám sát thuộc các môn học trong Kế hoạch giáo dục.

- Đốivới trường THPT phân ban đại trà và trườngthí điểm phân ban:

+ Lớp10 phân ban đại trà: Thực hiện dạy học tựchọn theo hướng dẫn tại công văn số 3551/BGD &ĐT-GDTrH ngày 05/5/2006 của BộGD&ĐT.

Trong đó, cần lưu ý cácđiểm sau đây:

* Ngoại ngữ 2 là môn tựchọn áp dụng cho cả 3 ban. Những trường THPTđủ điều kiện tổ chức học nhiềuhơn 6 buổi/tuần, cần tổ chức dạy họcNgoại ngữ 2 cho những học sinh đã học Ngoạingữ 2 đó ở cấp THCS (có hướng dẫnriêng).

* Tàiliệu chủ đề tự chọn nâng cao chỉ có ở8 môn học có nội dung nâng cao, dùng cho cả giáo viên và họcsinh; tài liệu chủ đề tự chọn bám sát có ởtất cả các môn học trong Kế hoạch giáo dục,dùng cho giáo viên để hướng dẫn giảng dạy.

*Ban KHTN và ban KHXH-NV: Sử dụng tài liệu tự chọnchủ đề bám sát của các môn học có trong Kếhoạch giáo dục.

*Ban Cơ bản: Có thể dạy học từ 1 đến3 môn dùng sách giáo khoa biên soạn theo chương trình nâng cao (gọitắt là môn nâng cao) hoặc không học môn nâng cao nào.Đối với môn tự chọn nâng cao, việc dạyhọc, kiểm tra, cho điểm, đánh giá phân loại họcsinh, ghi điểm vào sổ tiến hành như đốivới môn đó ở các ban KHTN và KHXH-NV. Trường hợpkhông học hoặc chỉ học từ 1 đến 2 mônnâng cao thì có thể dạy học chủ đề nângcao của một số môn khác, sao cho không quá 3 môn họcdùng sách giáo khoa nâng cao hoặc tài liệu chủ đềtự chọn nâng cao.

+ Lớp11 và 12 phân ban thí điểm: Chọn các chủ đềnâng cao, bám sát thuộc các môn học có trong Kế hoạchgiáo dục. Học sinh có thể căn cứ năng lựchọc tập, nguyện vọng và hướng dẫn củanhà trường để đăng ký lựa chọn mônhọc và chủ đề để bảo đảm thờilượng dạy học tự chọn theo quy địnhđối với từng lớp.

2. Giáoviên dạy môn học và chủ đề tự chọn

a) Giáoviên giảng dạy ở cấp THCS, giáo viên lớp 10 THPTvà giáo viên các trường THPT phân ban thí điểm đềucó trách nhiệm tham gia dạy các môn học, chủ đềtự chọn theo sự phân công của nhà trường.

b) Có thểmời giáo viên thỉnh giảng là các nhà quản lý, nhà giáo,nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật có đủ phẩmchất, năng lực, sức khoẻ đáp ứng yêu cầudạy học tự chọn. Giáo viên dạy vượt giờquy định (trong đó có giờ dạy tự chọn),được chi trả tiền thù lao dạy vượtgiờ tiêu chuẩn theo chế độ hiện hành.

3. Kiểmtra đánh giá

Việckiểm tra, đánh giá kết quả dạy học tựchọn, thực hiện theo quy định tại Quy chếmới về đánh giá, xếp loại hạnh kiểm, họclực của học sinh THCS và học sinh THPT của BộGD&ĐT áp dụng từ năm học 2006-2007.

III. QUẢNLÝ DẠY HỌC TỰ CHỌN

1. Tráchnhiệm quản lý của Sở GD&ĐT và PhòngGD&ĐT

- Giảiquyết các yêu cầu về cơ sở vật chất,chế độ làm việc cho giáo viên giảng dạy tựchọn của trường và giáo viên thỉnh giảng.

- Phâncông một cán bộ theo dõi, tập hợp đầy đủhệ thống các văn bản chỉ đạo về dạyhọc tự chọn; theo dõi tổ chức dạy họctự chọn ở các trường; phản ánh và đềxuất với lãnh đạo những vấn đề cầngiải quyết trong các trường.

- Tổchức nghiên cứu tài liệu của Bộ, của cácđịa phương khác; tổ chức biên soạn, thẩmđịnh tài liệu dạy học tự chọn củađịa phương.

- Các Sở,Phòng GD&ĐT cần lựa chọn cán bộ, giáo viên giỏi,có kinh nghiệm (cả giáo viên thỉnh giảng) tổ chứcbiên soạn tài liệu; nghiên cứu kinh nghiệm và tài liệucủa các đơn vị bạn để áp dụng. Bộsẽ lựa chọn, giới thiệu một số tài liệudo các địa phương biên soạn để làm tài liệutham khảo.

- Cung cấpcho các trường THCS, THPT danh mục các chủ đềtự chọn và tài liệu tương ứng để dạyhọc.

- Tổchức bồi dưỡng giáo viên dạy tự chọntheo hướng dẫn của Bộ.

- Tổchức hội nghị, hội thảo rút kinh nghiệmtrong quản lý, chỉ đạo dạy học tự chọn;bàn giải pháp khắc phục khó khăn để thựchiện tốt việc dạy học tự chọn theoquy định.

- Tổchức tham quan, trao đổi, học tập kinh nghiệmgiữa các trường và các địa phương vềdạy học tự chọn.

2. Tráchnhiệm quản lý của hiệu trưởng các trườngTHCS và THPT

- Thựchiện tốt công tác tuyên truyền đến giáo viên, họcsinh, cha mẹ học sinh và xã hội về mục đích,ý nghĩa dạy học tự chọn.

- Địnhhướng cho học sinh lựa chọn môn học hoặcchủ đề tự chọn sao cho thiết thực nhằmcủng cố, nâng cao kiến thức hoặc phục vụhướng nghiệp, phân luồng sau THCS, THPT.

- Xây dựngkế hoạch, theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quảdạy học tự chọn trong nhà trường.

- Chuẩnbị cơ sở vật chất cho dạy học tựchọn và bố trí đội ngũ giáo viên dạy, quảnlý lớp, lựa chọn và mời giáo viên thỉnh giảng(nếu cần) để bảo đảm triển khaiđầy đủ kế hoạch. Thực hiện nhiệmvụ bồi dưỡng giáo viên dạy tự chọn.

- Tổchức hội nghị chuyên đề, trao đổichuyên môn và rút kinh nghiệm về quản lý dạy họctự chọn.

- Báo cáocác cấp quản lý về tình hình thực hiện dạyhọc tự chọn.

3. Tráchnhiệm quản lý của tổ chuyên môn và giáo viên

Tổchức điều hành dạy học tự chọn là việclàm mới mẻ, cần thực hiện theo sự chỉđạo của các cấp quản lý và sự phối hợpthường xuyên, chặt chẽ của tổ chuyên môn,giáo viên chủ nhiệm lớp và giáo viên trực tiếp dạyhọc tự chọn.

a) Tổchuyên môn có nhiệm vụ:

- Theodõi thường xuyên việc thực hiện kế hoạchdạy học của giáo viên dạy các chủ đề,môn học tự chọn.

- Tổchức trao đổi rút kinh nghiệm về nội dung,phương pháp dạy học tự chọn, coi đó là mộttrong những trọng tâm trong sinh hoạt chuyên môn của tổ.Từ đó, tham mưu, đề xuất với hiệutrưởng việc lựa chọn các chủ đề tựchọn cho phù hợp với điều kiện của nhàtrường.

b) Giáoviên chủ nhiệm có nhiệm vụ:

- Theodõi tình hình tổ chức dạy và học tự chọn củalớp mình phụ trách.

- Theodõi kết quả học tập tự chọn của họcsinh; tổng kết, xếp loại và ghi kết quả họctập của học sinh theo quy định.

c) Giáoviên dạy chủ đề tự chọn có nhiệm vụ:

- Dạychủ đề, môn học tự chọn theo sự phâncông của nhà trường.

- Thamgia biên soạn tài liệu tự chọn theo phân công củaSở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT và nhà trường.

- Xây dựngkế hoạch và thực hiện kế hoạch đãđược thông qua.

- Traođổi kinh nghiệm dạy học tự chọn tronghoạt động chuyên môn.

BộGD&ĐT yêu cầu các Sở hướng dẫn cáctrường thực hiện dạy học tự chọntrong năm học 2006-2007 theo hướng dẫn tạicông văn này và các văn bản khác có liên quan. Trong quá trìnhthực hiện, nếu có khó khăn vướng mắc, cầnbáo cáo kịp thời với Bộ GD&ĐT (qua VụGDTrH) để hướng dẫn giải quyết.

TL. BỘ TRƯỞNG

VỤTRƯỞNG VỤ GIÁO DỤC TRUNG HỌC

Lê Quán Tần