BỘ TÀI CHÍNH
TỔNG CỤC HẢI QUAN
--------

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------

Số: 971/TCHQ-GSQL
V/v chấn chỉnh nghiệp vụ liên quan đến hàng gia công, hàng NSXXK, hàng hóa của DNCX

Hà Nội, ngày 01 tháng 03 năm 2012

Kính gửi:

- Cục Hải quan TP Hà Nội;
- Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóa.

Ngày 3/11/2011, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan ban hành Quyếtđịnh số 2396/QĐ-TCHQ thành lập Đoàn kiểm tra nghiệp vụ giám sát quản lý về hảiquan đối với loại hình gia công, nhập sản xuất xuất khẩu, hàng hóa của doanhnghiệp chế xuất (DNCX), việc thực hiện quyền xuất khẩu, nhập khẩu của các doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo Nghị định số 23/2007/NĐ-CP ngày 12/02/2007của Chính phủ để kiểm tra việc chấp hành quy trình nghiệp vụ hải quan đối vớicác loại hình trên tại Cục Hải quan TP. Hà Nội và Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóa.

Trên cơ sở báo cáo kết quả kiểm tra của Cục Giám sát quảnlý, Tổng cục Hải quan có ý kiến như sau:

1. Những việc đã làm được; Nhìn chung các đơn vị đã thực hiệnđúng các qui định hiện hành về quản lý, theo dõi hàng gia công, hàng nhập sảnxuất xuất khẩu, hàng hóa của các DNCX, về thủ tục hải quan đối với hàng hóaxuất khẩu, nhập khẩu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thực hiệnquyền xuất khẩu, nhập khẩu theo Nghị định số 23/2007/NĐ-CP ngày 12/02/2007 củaChính phủ.

Kịp thời triển khai thực hiện các văn bản quy phạm phápluật, quy trình nghiệp vụ mới. Công tác theo dõi, đôn đốc thanh khoản đã đượcquan tâm, chỉ đạo sát sao nên số lượng tồn đọng cũ đã giảm, số lượng tồn đọngmới không phát sinh.

Tại Cục Hải quan TP. Hà Nội, thủ tục hải quan điện tử đã đạttrên 95% lượng tờ khai đăng ký mới tính từ thời điểm 1/12/2011.

Tại Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóa: Chi cục Hải quan Nam Địnhvà Chi cục Hải quan Hà Nam cũng đã tích cực áp dụng thủ tục hải quan điện tử(từ 7/11/2011) đến nay đã triển khai tại 05 doanh nghiệp lớn (03 doanh nghiệptại Nam Định và 02 doanh nghiệp tại Hà Nam).

2. Bên cạnh những việc đã làm được còn có một số tồn tại cầnkhắc phục như sau:

2.1. Về việc thực hiện thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu.

- Một số tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu phải kiểm tra thực tếhàng hoá nhưng tại ô 22 (tờ khai xuất khẩu), ô 31 (tờ khai nhập khẩu) không cóchữ ký của đại diện doanh nghiệp (Chi cục Hải quan Bắc Thăng Long, Chi cục Hảiquan Nam Định và Chi cục Hải quan Hà Nam).

- Khi làm thủ tục hải quan xuất khẩu sản phẩm của doanhnghiệp chế xuất có tờ khai chưa có định mức sao đính kèm; trong hồ sơ chỉ cóđịnh mức 01 mã hàng, trong khi xuất khẩu 03 mà hàng (Chi cục Hải quan Hà Nam).

2.2. Về thủ tục thông báo mã nguyên phụ liệu

Doanh nghiệp nhập khẩu nhiều loại vải có khổ vải và mức giákhác nhau nhưng khi thông báo mã nguyên phụ liệu thì chỉ có 01 mã là vải chính,chưa đúng quy định tại Thông tư 116/2008/TT-BTC vâ 74/2010/TT-BTC (Chi cục Hảiquan Hà Nam).

2.3. Về thủ tục tiếp nhận thông báo định mức:

Tại Thông tư số 116/2008/TT-BTC Thông tư số 74/2010/TT-BTCThông tư số 117/2011/TT-BTC hướng dẫn: khi doanh nghiệp thông báo định mức phảikèm theo việc giới thiệu các thông số kỹ thuật của sản phẩm liên quan đến xácđịnh định mức; đối với mã hàng có nhiều size nêu thông báo theo định mức bìnhquân thì kèm theo bảng thông báo định mức bình quân có việc giải trình cáchtính, các thông số để tính định mức bình quân.

Tuy vậy, tại các Chi cục Hải quan đã được Đoàn của Tổng cụcHải quan kiểm tra (Chi cục Hải quan Bắc Thăng Long, Chi cục Hải quan Phú Thọ,Chi cục Hải quan Vĩnh Phúc thuộc Cục Hải quan Hà Nội; Chi cục Hải quan Nam ĐịnhChi cục Hải quan Hà Nam thuộc Cục Hải quan Thanh Hóa), các bảng thông báo địnhmức doanh nghiệp đã thông báo đang lưu tại Chi cục đều có thiếu sót:

- Chưa có thông số kỹ thuật của sản phẩm liên quan đến xácđịnh định mức sử dụng nguyên liệu;

- Doanh nghiệp thông báo định mức bình quân nhưng không kèmtheo giải trình việc tính định mức bình quân.

2.4. Về việc điều chỉnh định mức:

Tại Chi cục Hải quan Bắc Thăng Long, một số hồ sơ thanhkhoản của loại hình nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu (SXXK) củadoanh nghiệp nội địa, doanh nghiệp chế xuất thực hiện tại thời điểm Thông tư số 79/2009/TT-BTC Thông tư số 194/2010/TT-BTC có hiệu lực; hồ sơ thanh khoản của loạihình gia công thực hiện tại thời điểm Thông tư số 116/2008/TT-BTC có hiệu lựcviệc điều chỉnh định mức vẫn được chấp nhận khi nộp hồ sơ thanh khoản (trái vớiquy định tại các Thông tư trên).

2.5. Việc kiểm tra định mức: Trong số các Chi cục Hải quanthuộc Cục Hải quan Hà Nội, Cục Hải quan Thanh Hóa đã được hoàn của Tổng cục Hảiquan kiểm tra, chưa có Chi cục nào thực hiện kiểm tra định mức.

2.6. Về việc chuyển nguyên phụ liệu từ hợp đồng gia công nàysang hợp đồng gia công khác:

Sử dụng mẫu tờ khai đã hết hạn sử dụng (mẫu năm 2004 theo Quyếtđịnh số 69/2004/QĐ-BTC ); một số tờ khai chuyển nguyên phụ liệu: người giao,người nhận chưa ký tên đóng dấu vào ô quy định trên tờ khai hàng gia côngchuyển tiếp nhưng vẫn được đăng ký tờ khai, ký xác nhận hoàn thành thủ tục hảiquan (Chi cục Hải quan Bắc Thăng Long);

Một số tờ khai chuyển nguyên phụ liệu, doanh nghiệp khôngghi ngày, tháng, năm ký xác nhận việc khai hải quan nhưng vẫn được đăng ký, kýxác nhận hoàn thành thủ tục hải quan (Chi cục Hải quan Nam Định, Chi cục Hảiquan Hà Nam).

2.7. Về thủ tục thanh khoản:

- Một số hồ sơ thanh khoản doanh nghiệp đưa định mức vàothanh khoản chưa đúng với định mức đã thông báo với cơ quan hải quan tại mẫu 03/TBĐM-GC (định mức đưa vào thanh khoản cao hơn định mức đã thông báo) nhưngvẫn xác nhận thanh khoản (Chi cục Hải quan Hà Nam).

- Hiện tượng âm nguyên phụ liệu vẫn còn phổ biến tại bảngthanh khoản hợp đồng gia công nhưng vẫn chưa xác định nguyên nhân dẫn đến kếtquả âm nguyên liệu chi cục Hải quan Bắc Thăng Long, Hải quan Nam Định, Hải quanHà Nam).

- Thời gian từ khi tiếp nhận hồ sơ thanh khoản đến khi xácnhận đối chiếu thanh khoản của công chức hải quan vượt quá thời gian quy địnhtại Thông tư 116/2008/TT-BTC và Thông tư số 74/2010/TT-BTC (Chi cục Hải quanNam Định, Hải quan Hà Nam).

2.8. Thủ tục XNK tại chỗ:

Có tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ tại phần kê khai tính thuếcủa người nhập khẩu không khai tỷ giá, không tính thuế; người giao, người nhậnkhông ghi ngày tháng năm giao nhận phần hải quan làm thủ tục nhập khẩu: Lệnhhình thức phân luồng vàng nhưng trên tờ khai không thể hiện việc kiểm tra tínhthuế (Chi cục Hải quan Hà Nam).

2.9. Về thủ tục xử lý phế liệu của doanh nghiệp chế xuất

Về việc xử lý phế liệu của doanh nghiệp chế xuất, tại vănbản đề nghị của doanh nghiệp không nêu cụ thể phương thức xử lý (tái xuất, bánvào nội địa hay tiêu hủy) nhưng Hải quan vẫn chấp nhận (Chi cục Hải quan BắcThăng Long).

2.10. Đối với thủ tục hải quan điện tử

- Tại các đơn vị một số tờ khai phải kiểm hoá, khi tiến hànhghi nhận kết quả kiểm tra hàng hóa (trong trường hợp hàng hoá phải kiểm trathực tế) trên hệ thống, công chức không ghi nhận về địa điểm kiểm tra hàng hóatheo quy định tại điểm 7 công văn số 16529/BTC- TCHQ ngày 03/12/2010 (Chi cụcHải quan Phú Thọ, Bắc Thăng Long, Vĩnh Phúc, Nam Định, Hà Nam);

- Trên một số tờ khai, công chức không ghi nhận ngày thángnăm thực hiện việc xác nhận thông quan và xác nhận hàng đã qua khu vực giám sáttại tờ khai hải quan điện tử in theo quy định tại điểm 8 công văn số 16529/BTC- TCHQ ngày 03/12/2010 (Chi cục Hải quan Phú Thọ, Bắc Thăng Long, VĩnhPhúc, Nam Định, Hà Nam).

3. Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục trưởng Cục Hải quan TP. HàNội, Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo các Chi cục nêu trên chấnchỉnh ngay các khâu: tiếp nhận tờ khai và đăng ký tờ khai, kiểm tra thực tếhàng hoá, tiếp nhận thông báo định mức, điều chỉnh định mức, thanh khoản hợpđồng gia công, thanh khoản hàng SXXK của doanh nghiệp nội địa, doanh nghiệp chếxuất để khắc phục ngay các sai sót nêu trên; trong đó:

3.1. Khi tiếp nhận hồ sơ hải quan làm thủ tục cho hàng hóaxuất nhập khẩu tại chỗ, gia công chuyển tiếp, chuyển nguyên phụ liệu từ hợpđồng gia công này sang hợp đồng gia công khác, tại các ô 28, ô 29 của tờ khaihàng hóa xuất khẩu nhập khẩu tại chỗ, tại các ô 21, ô 22 của tờ khai hàng giacông chuyển tiếp phải có đây đủ chữ ký, dấu, ghi ngày, tháng, năm của ngườikhai hải quan theo đúng quy định; không sử dụng mẫu tờ khai hải quan đã hếthiệu lực.

Đối với những Chi cục Hải quan đang làm thủ tục hải quantheo phương pháp truyền thống, khi đăng ký tờ khai xuất khẩu đối với hàng giacông, hàng SXXK cần kiểm tra việc thông báo định mức cua doanh nghiệp, nếu mã hàngnào có trên tờ khai xuất khẩu nhưng doanh nghiệp chưa thông báo định mức thìhướng dẫn doanh nghiệp thông báo định mức đúng quy định.

Cục Hải quan Thanh Hóa chỉ đạo Chi cục Hải quan Hà Nam kiểmtra lại hồ sơ của lô hàng nhập khẩu tại chỗ thuộc diện có thuế nhập khẩu nhưngchưa khai thuế, kiểm tra tính thuế.

3.2. Đối với những lô hàng phải kiểm tra thực tế hàng hóakhi kiểm tra phải có sự chứng kiến của đại diện chủ hàng (trừ trường hợp đượckiểm tra vắng mặt chủ hàng theo quy định pháp luật), phải có chữ ký xác nhậnkết quả kiểm tra thực tế hàng hóa của đại diện doanh nghiệp (đại diện chủ hàng)tại ô quy định trên tờ khai hải quan.

3.3. Về việc thông báo mã nguyên liệu, vật tư đối với hànggia công, hàng SXXK phải thực hiện theo đúng hướng dẫn tại Thông tư số194/2010/TT-BTC ngày 06/12/2010, Thông tư số 117/2011/TT-BTC ngày 15/8/2011 củaBộ Tài chính, mục 2 Quy trình ban hành kèm theo Quyết định số 2344/QĐ-TCHQ ngày25/10/2011 của Tổng cục Hải quan; không gộp chung nguyên liệu chính vào ruộtmã.

3.4. Về thủ tục tiếp nhận thông báo định mức:

Để tạo thuận lợi cho việc kiểm tra định mức, nhất là việckiểm tra định mức thực hiện khi kiểm tra sau thông quan, khi tiếp nhận thôngbáo định mức của doanh nghiệp yêu cầu doanh nghiệp phải kèm theo giải trình cácthông số kỹ thuật của sản phẩm (hoặc bản vẽ giới thiệu các thông số kỹ thuậtcủa sản phẩm) liên quan đến việc xác định định mức; đối với mã hàng có nhiềusize, doanh nghiệp thông báo theo định mức bình quân thì phải kèm theo phầngiải trình cách tính định mức bình quân theo đúng hướng dẫn tại Thông tư số117/2011/TT-BTC ngày 15 /8/2011.

3.5. Việc điều chỉnh định mức đối với hàng gia công, hàngSXXK phải theo đúng quy định tại Thông tư số 194/2010/TT-BTC ngày 06/12/2010(đối với hàng SXXK), Thông tư số 117/2011/TT-BTC ngày 15/8/2011 (đối với hànggia công); trường hợp nào có vướng mắc thì phải báo cáo Tổng cục Hải quan đểbáo cáo Bộ Tài chính xin ý kiến xử lý.

3.6. Về việc kiểm tra định mức:

Cục Hải quan TP Hà Nội, Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóa cần chỉđạo các đơn vị liên quan cần chú trọng hơn nữa công tác kiểm tra định mức đốivới hàng gia công, hàng SXXK để chống thất thu thuế qua việc gian lận định mức;tuy nhiên, không được kiểm tra định mức một cách tràn lan, khi kiểm tra phải cócăn cứ nghi vấn việc gian lận định mức.

3.7. Về thủ tục thanh khoản:

Yêu cầu Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo Chi cục Hải quanHà Nam kiểm tra lại các hồ sơ thanh khoản có định mức nguyên vật liệu trong hồsơ thanh khoản không phù hợp với định mức doanh nghiệp đã thông báo và xử lýtheo đúng quy định pháp luật, nếu phát hiện gian lận, trốn thuế; chỉ đạo cácChi cục thực hiện thanh khoản đúng thời hạn quy định, không kéo dài thời gianđối chiếu thanh khoản làm ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cục Hải quan TP Hà Nội Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóa chỉ đạocác Chi cục kiểm tra lại các hồ sơ thanh khoản có nguyên vật liệu âm, tìmnguyên nhân âm; nếu âm do khai sai định mức hay do xuất thiếu, xuất khống sảnphẩm thì xử lý theo đúng quy định pháp luật.

3.8. Về việc xử lý phế liệu của doanh nghiệp chế xuất:

Yêu cầu doanh nghiệp, khi nộp hồ sơ thanh khoản phải có biệnpháp cụ thể về việc xử lý phế liệu; nếu xử lý bằng biện pháp tiêu hủy thì khitiêu hủy phải có sự giám sát của cơ quan hải quan.

3.9. Về thủ tục hải quan điện tử

Cục Hải quan TP Hà Nội, Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóa chỉ đạocác Chi cục Hải quan khắc phục ngay các sai sót nêu tại điểm 2.10 trên đây.

3.10. Một số các tồn tại, sai sót khác Đoàn kiểm tra nghiệpvụ đã nêu tại Biên bản làm việc trực tiếp đối với từng đơn vị, Tổng cục Hảiquan không nêu tại văn bản này, đề nghị các Cục Hải quan chỉ đạo các Chi cụcnghiên cứu khắc phục.

Yêu cầu Cục Hải quan TP. Hà Nội, Cục Hải quan tỉnh Thanh Hóachỉ đạo các Chi cục triển khai khắc ngay các sai sót nêu trên, phổ biến rútkinh nghiệm cho các Chi cục Hải quan khác đang làm thủ tục hải quan đối với cácloại hình nêu trên; báo cáo kết quả về Tổng cục Hải quan (qua Cục Giám sát quảnlý) trước ngày 31/3/2012./.

KT. TỔNG CỤC TRƯỞNG
PHÓ TỔNG CỤC TRƯỞNG




Vũ Ngọc Anh