Chế độ thai sản được áp dụng không chỉ với lao động nữ mà còn áp dụng đối với lao động nam. Bài viết dưới đây sẽ đề cập đến điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con, về thời gian hưởng và mức hưởng chế độ thai sản khi sinh con.

Điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con

Tại Điều 31 Luật BHXH quy định:

1. Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Lao động nữ mang thai;

b) Lao động nữ sinh con;

c) Lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ;

d) Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi;

đ) Lao động nữ đặt vòng tránh thai, người lao động thực hiện biện pháp triệt sản;

e) Lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội có vợ sinh con.

>> Xem thêm:  Hưởng chế độ thai sản khi nhận con nuôi ?

2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.

3. Người lao động quy định tại điểm b khoản 1 Điều này đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.

4. Người lao động đủ điều kiện quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này mà chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con hoặc nhận con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì vẫn được hưởng chế độ thai sản theo quy định tại các Điều 34, 36, 38 và khoản 1 Điều 39 của Luật này.

Với lao động nữ sinh con thì phải đóng BHXH từ đủ 6 tháng trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con hoặc đã đóng BHXH từ 12 tháng trở lên được chỉ định nghỉ dưỡng thai thì phải đóng BHXH từ đủ 3 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con

Thời gian hưởng chế độ thai sản khi sinh con

Tại Điều 34 Luật BHXH 2014 quy định về thời gian hưởng chế độ:

1. Lao động nữ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng. Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng.

Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản trước khi sinh tối đa không quá 02 tháng.

2. Lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội khi vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản như sau:

a) 05 ngày làm việc;

>> Xem thêm:  Giải quyết chế độ thai sản mất bao lâu thời gian?

b) 07 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật, sinh con dưới 32 tuần tuổi;

c) Trường hợp vợ sinh đôi thì được nghỉ 10 ngày làm việc, từ sinh ba trở lên thì cứ thêm mỗi con được nghỉ thêm 03 ngày làm việc;

d) Trường hợp vợ sinh đôi trở lên mà phải phẫu thuật thì được nghỉ 14 ngày làm việc.

Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản quy định tại khoản này được tính trong khoảng thời gian 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con.

3. Trường hợp sau khi sinh con, nếu con dưới 02 tháng tuổi bị chết thì mẹ được nghỉ việc 04 tháng tính từ ngày sinh con; nếu con từ 02 tháng tuổi trở lên bị chết thì mẹ được nghỉ việc 02 tháng tính từ ngày con chết, nhưng thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản không vượt quá thời gian quy định tại khoản 1 Điều này; thời gian này không tính vào thời gian nghỉ việc riêng theo quy định của pháp luật về lao động.

Như vậy, NLĐ nữ được nghỉ trước và sau khi sinh 66 tháng( thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng)

Trong trường hợp sau khi sinh con mà con chết, thì

+ Con dưới 02 tháng tuổi bị chết, mẹ được nghỉ 04 tháng tính từ ngày sinh con

+ Con từ 02 tháng tuổi trở lên bị chết: mẹ được nghỉ việc 02 tháng tính từ ngày con chết

Và thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản không vượt quá 06 tháng

>> Xem thêm:  Sinh trước và sau ngày 15 thì điều kiện hưởng chế độ thai sản?

- NLĐ nam đóng BHXH có vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản như sau:

+ 5 ngày nếu vợ sinh thường

+ 7 ngày làm việc nếu vợ sinh con phải phẫu thuật, sinh con dưới 32 tuần tuổi

+ 10 ngày nếu vợ sinh dôi, sinh con thứ 3 trở lên,, cứ 01 con nghỉ thêm 03 ngày; 14 ngày nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật.

Mức hưởng chế độ thai sản khi sinh con

Khoản 1 Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định:

1.Người lao động hưởng chế độ thai sản theo quy định tại các Điều 32, 33, 34, 35, 36 và 37 của Luật này thì mức hưởng chế độ thai sản được tính như sau:

a) Mức hưởng một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 06 tháng trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Trường hợp người lao động đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 06 tháng thì mức hưởng chế độ thai sản theo quy định tại Điều 32, Điều 33, các khoản 2, 4, 5 và 6 Điều 34, Điều 37 của Luật này là mức bình quân tiền lương tháng của các tháng đã đóng bảo hiểm xã hội;

b) Mức hưởng một ngày đối với trường hợp quy định tại Điều 32 và khoản 2 Điều 34 của Luật này được tính bằng mức hưởng chế độ thai sản theo tháng chia cho 24 ngày;

c) Mức hưởng chế độ khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi được tính theo mức trợ cấp tháng quy định tại điểm a khoản 1 Điều này, trường hợp có ngày lẻ hoặc trường hợp quy định tại Điều 33 và Điều 37 của Luật này thì mức hưởng một ngày được tính bằng mức trợ cấp theo tháng chia cho 30 ngày.

>> Xem thêm:  Có giới hạn thời gian nộp hồ sơ để hưởng chế độ thai sản không ?

Từ đó có thể tính mức hưởng trợ cấp thai sản bằng:

Với lao động nữ, mức hưởng= (Lương bình quân của 6 tháng liền kề)/30 ngày*100%* Số tháng nghỉ sinh con

Với lao động nam, mức hưởng+ ( Lương bình quân của 6 tháng liền kề)/24 ngày*100%* Số ngày nghỉ

Chế độ thai sản khi sinh con mà mẹ chết

Theo quy định tại Điều 34 Luật bảo hiểm xã hội 2014 thì:

4. Trường hợp chỉ có mẹ tham gia bảo hiểm xã hội hoặc cả cha và mẹ đều tham gia bảo hiểm xã hội mà mẹ chết sau khi sinh con thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản đối với thời gian còn lại của người mẹ theo quy định tại khoản 1 Điều này. Trường hợp mẹ tham gia bảo hiểm xã hội nhưng không đủ điều kiện quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều 31 của Luật này mà chết thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi.

5. Trường hợp cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng tham gia bảo hiểm xã hội mà không nghỉ việc theo quy định tại khoản 4 Điều này thì ngoài tiền lương còn được hưởng chế độ thai sản đối với thời gian còn lại của mẹ theo quy định tại khoản 1 Điều này.

6. Trường hợp chỉ có cha tham gia bảo hiểm xã hội mà mẹ chết sau khi sinh con hoặc gặp rủi ro sau khi sinh mà không còn đủ sức khỏe để chăm sóc con theo xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì cha được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi.

7. Thời gian hưởng chế độ thai sản quy định tại các khoản 1, 3, 4, 5 và 6 Điều này tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần.

Mức hưởng chế độ thai sản khi sinh con mà mẹ chết, thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng sẽ được hưởng chế độ như sau:

>> Xem thêm:  Thời gian nghỉ thai sản có hưởng lương của lao động nam là bao nhiêu ngày ?

+ Cha không tham gia BHXH, thì thời gian hưởng chế độ là thời gian còn lại của mẹ, mức hưởng bằng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH 6 tháng của mẹ

+ Cha có tham gia BHXH, thì được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản đối với thời gian còn lại của mẹ, mức hưởng bằng mức bình quân tiền lương đóng BHXH 6 tháng của cha

+ Cha không tham gia BHXH, mẹ có tham gia nhưng chưa đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản, được hưởng chế độ đến khi con đủ 6 tháng, mức hưởng bằng mức bình quân tiền lương các tháng đóng BHXH của mẹ

+ Cha có tham gia BHXH, mẹ có tham gia nhưng chưa đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản, thì được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 6 tháng tuổi, mức hưởng bằng mức bình quân tiền lương đóng BHXH 6 tháng của cha

+ Cha có tham gia BHXH, mẹ không tham gia BHXH, được hưởng cho đến khi con 6 tháng tuổi, mức hưởng bằng mức bình quân tiền lương đóng BHXH 6 tháng của cha

Lao động nữ có thể đi làm trước khi hết thời hạn nghỉ sinh con ( Điều 40 Luật BHXH 2014) khi đã nghỉ thai sản ít nhất 04 tháng và phải báo trước và được sự đồng ý của NSDLĐ.

Trong trường hợp lao động nữ nhận nuôi con dưới 06 tháng tuổi theo quy định tại Điều 35 Luật BHXH thì được nghỉ việc hưởng thai sản đến khi con đủ 6 tháng tuổi và được hưởng trợ cấp 1 lần.

Chế độ thai sản đối với người lao động nữ mang thai hộ, Chế độ thai sản với người lao động nữ nhờ mang thai hộ

Chế độ thai sản đối với lao động nữ mang thai hộ

Lao động nữ mang thai hộ được hưởng những chế độ: Khám thai; Sẩy thai; Nạo thai; hút thai; thai chết lưu; phá thai bệnh lý( tương tự lao động nữ đang đóng BHXH bắt buộc)

>> Xem thêm:  Chế độ thai sản áp dụng khi thai chết lưu theo quy định mới nhất

- Trợ cấp: Lao động nữ mang thai hộ được hưởng trợ cấp nếu đủ điều kiện thì được trợ cấp thai sản

- Lao động nữ mang thai hộ được nghỉ việc hưởng thai sản cho đến khi giao con nhưng không quá 6 tháng. Trường hợp kể từ thời điểm sinh con đến thời điểm giao con hoặc thời điểm con chết chưa đủ 60 ngày thì được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản đến khi đủ 60 ngày.

- Lao động nữ mang thai hộ được nghỉ dưỡng sức phục hồi sức khỏe

- Chồng của lao động nữ mang thai hộ đang đóng BHXH vào cũng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.

Chế độ thai sản với người lao động nữ nhờ mang thai hộ

- Điều kiện hưởng: lao động nữ nhờ mang thai hộ đóng BHXH từ đủ 6 tháng trong thời gian 12 tháng tính đến thời điểm nhận con thì được hưởng trợ cấp thai sản;

- Được hưởng trợ cấp 1 lần đối với mỗi con bằng 2 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con nếu lao động nữ mang thai hộ không tham gia BHXH hoặc không đủ điều kiện.

- Nếu lao động nữ (là người mang thai hộ và người nhờ mang thai hộ) không tham gia BHXH hoặc không đủ điều kiện hưởng BHXH thì người chồng của người nhờ mang thai hộ có đóng BHXH sẽ được hưởng trợ cấp 2 tháng lương cơ sở cho mỗi con.

- Lao động nữ nhờ mang thai hộ được nghỉ việc hưởng chế độ từ thời điểm nhận con đến khi con đủ 6 tháng, nếu sinh đôi cứ thêm 1 con thì nghỉ thêm 1 tháng.

>> Xem thêm:  Nghỉ thai sản có được xếp loại viên chức hoàn thành tốt nhiệm vụ không?

>> Xem thêm:  Nghỉ thai sản xong muốn nghỉ việc luôn giải quyết thế nào ?

Các câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con là gì?

Trả lời:

Với lao động nữ sinh con thì phải đóng BHXH từ đủ 6 tháng trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con hoặc đã đóng BHXH từ 12 tháng trở lên được chỉ định nghỉ dưỡng thai thì phải đóng BHXH từ đủ 3 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con

Câu hỏi: Thời gian hưởng chế độ thai sản khi sinh con?

Trả lời:

NLĐ nữ được nghỉ trước và sau khi sinh 6 tháng( thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng)

Trong trường hợp sau khi sinh con mà con chết, thì

+ Con dưới 02 tháng tuổi bị chết, mẹ được nghỉ 04 tháng tính từ ngày sinh con

+ Con từ 02 tháng tuổi trở lên bị chết: mẹ được nghỉ việc 02 tháng tính từ ngày con chết

Và thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản không vượt quá 06 tháng

- NLĐ nam đóng BHXH có vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản như sau:

+ 5 ngày nếu vợ sinh thường

+ 7 ngày làm việc nếu vợ sinh con phải phẫu thuật, sinh con dưới 32 tuần tuổi

+ 10 ngày nếu vợ sinh dôi, sinh con thứ 3 trở lên,, cứ 01 con nghỉ thêm 03 ngày; 14 ngày nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật.

Câu hỏi: Mức hưởng chế độ thai sản khi sinh con được tính như thế nào?

Trả lời:

Với lao động nữ, mức hưởng= (Lương bình quân của 6 tháng liền kề)/30 ngày*100%* Số tháng nghỉ sinh con

Với lao động nam, mức hưởng+ ( Lương bình quân của 6 tháng liền kề)/24 ngày*100%* Số ngày nghỉ