Xin chào Luật Minh Khuê ! Ngày 01/05/2009 tôi được quyết định tiếp nhận vào công ty mới và tôi tham gia làm việc tại công ty này. Trong thời gian từ ngày 01/05/2009 đến 17/05/2009 tôi xin nghỉ phép tại công ty cũ và ngày 17/05/2009 tôi kết thúc hợp đồng tại công ty cũ.

Hiện tại khi in sổ bảo hiểm tại bảo hiểm xã hội nơi tôi làm việc có báo về là tháng 5/2009 của tôi bị đóng trùng, do đó phải xin khai giảm một trong hai công ty. Nhưng khi tôi liên lạc với cả 2 công ty để xin khai giảm, thì hai công ty đều báo theo quy định là đóng bảo hiểm xã hội cho tôi là đúng nên không bên nào đồng ý khai giảm.

Mong luật sư tư vấn giúp tôi xem làm thế nào để thực hiện đúng quy định về luật BHXH để tôi có thể khai giảm và in được sổ bảo hiểm, trách nhiệm của 2 công ty ở đây là gì? khi cả 2 công ty cùng từ chối khai giảm?

Xin cảm ơn !

Trả lời:

Chào bạn, Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

- Luật bảo hiểm xã hội 2014

- Quyết định 595/2017/BHXH năm 2017

- Công văn 3663/BHXH-THU

2. Bảo hiểm xã hội là gì?

Điều Luật Bảo hiểm xã hội định nghĩa về bảo hiieemr xã hội như sau: Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội. Quỹ bảo hiểm xã hội là quỹ tài chính độc lập với ngân sách nhà nước, được hình thành từ đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động và có sự hỗ trợ của Nhà nước.

Bảo hiểm xã hội gồm hai hình thức: bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia.

>> Xem thêm:  Người đang hưởng lương hưu mất thì thân nhân có được trợ cấp không ?

Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.

Trong trường hợp trên, vì bạn làm việc tại các công ty theo chế độ hợp đồng lao động, có mối quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động nên công ty của bạn phải tham gia bảo hiểm xã hội cho bạn dưới loại hình bảo hiểm xã hội bắt buộc.

3. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội là những ai?

Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội gồm những người lao động theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:

Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:

a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;

b) Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;

c) Cán bộ, công chức, viên chức;

d) Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;

đ) Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;

e) Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;

g) Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;

h) Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương;

i) Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn.

2. Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp được tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Chính phủ.

3. Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.

4. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến bảo hiểm xã hội.

Các đối tượng quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều này sau đây gọi chung là người lao động.

Như vậy, bạn là người lao động làm việc tại các công ty, các tổ chức kinh tế, ký hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thì bạn sẽ thuộc đối tượng phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014.

4. Mức đóng và phương thức đóng bảo hiểm xã hội của người lao động như thế nào?

Căn cứ theo khoản 3 điều 85 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định:

Điều 85. Mức đóng và phương thức đóng của người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

“3. Người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng bảo hiểm xã hội tháng đó. Thời gian này không được tính để hưởng bảo hiểm xã hội, trừ trường hợp nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.”

Vậy trong trường hợp của bạn nếu như khi bạn không làm việc và không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng tại một trong hai công ty thì công ty đó buộc phải báo giảm lao động cho bạn. Bạn có thể lấy căn cứ trên để buộc một trong hai công ty gặp sai phạm trong vấn đề này để báo giảm lao động.

5. Người lao động có thời gian đóng trùng bảo hiểm xã hội phải làm gì?

Căn cứ theo quy định tại điều 2 Quyết định 595/ BHXH năm 2017 ban hành quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động , bệnh nghề nghiệp, quản lí sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế như sau:

>> Xem thêm:  Có giới hạn thời gian nộp hồ sơ để hưởng chế độ thai sản không ?

2.5. Hoàn trả: là việc cơ quan BHXH chuyển trả lại số tiền được xác định không phải tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN hoặc đóng thừa khi ngừng giao dịch với cơ quan BHXH; đóng trùng cho cơ quan, đơn vị, cá nhân đã nộp cho cơ quan BHXH

Đồng thời, theo công văn 3663/BHXH-THU về hướng dẫn nghiệp vụ liên quan tới việc gộp sổ BHXH của người lao động có nhiều sổ.

Các nguyên tắc xử lý liên quan đến gộp sổ BHXH:

“1. Người lao động nộp sổ BHXH cấp trùng cho đơn vị đang làm việc hoặc đơn vị tham gia BHXH sau cùng đã chốt sổ, để lập hồ sơ và chuyển cho cơ quan BHXH gộp sổ. Trường hợp đơn vị tham gia BHXH cuối cùng giải thể, hoặc NLĐ đã chốt sổ nghỉ việc và hiện tại không tham gia BHXH, thì NLĐ nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH, nơi đơn vị cuối cùng đăng ký tham gia BHXH để gộp sổ.

3. Đối với những sổ gộp có thời gian đóng trùng BHXH, khi gộp sổ thì giữ lại sổ có thời gian đóng trùng BHXH theo thứ tự ưu tiên như sau:

– Sổ có thời gian đóng BHXH ở tỉnh thành phố khác, nếu NLĐ muốn giảm trùng quá trình này, thì yêu cầu NLĐ liên hệ BHXH tỉnh thành phố đó để giảm trùng và chốt lại sổ;

– Sổ đang hưởng chế độ hưu trí;

– Sổ đã và đang hưởng chế độ Tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp;

– Sổ đã hưởng trợ cấp 1 lần nhưng còn BHXH thất nghiệp chưa hưởng;

– Sổ đã hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng còn BHXH 1 lần chưa hưởng;

– Sổ có thời gian tham gia BHXH, BHYT, BHTN với mức lương cao hơn.

>> Xem thêm:  Người lao động tự làm hồ sơ nhận thai sản được không ?

6. NLĐ có quá trình tham gia BHXH trùng nhau thì phải giảm quá trình trùng tương ứng, kể cả sổ có thời gian chưa hưởng chế độ mà trùng với sổ có thời gian đã hưởng trợ cấp 1 lần, trợ cấp thất nghiệp cũng phải giảm trùng đến tháng liền kề của sổ đã hưởng trước đó, khi giảm trùng thì phải thu hồi số tiền trợ cấp BHXH đã hưởng (nếu có).”

7. Khi gộp sổ BHXH có quá trình tham gia BHXH trùng nhau và đã hưởng trợ cấp BHTN, nếu quá trình đóng BHXH trùng, dùng để tính thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp (3 tháng, 6 tháng hoặc 9 tháng …) thì yêu cầu NLĐ phải nộp trả lại số tiền BHTN đã hưởng trước khi giảm trùng.

8. NLĐ đã dùng hồ sơ của người khác để tham gia BHXH và hưởng các chế độ trợ cấp BHXH, nếu còn quá trình chưa hưởng thì sau khi đơn vị (hoặc NLĐ) nộp hồ sơ điều chỉnh theo đúng quy định, cơ quan BHXH thực hiện điều chỉnh hồ sơ về nhân thân đúng và thông báo cho các nơi đã giải quyết chế độ cập nhật nhân thân đúng thông qua Bộ phận chế độ BHXH.

9. Quá trình tham gia BHXH đã hưởng chế độ, nhưng do quận, huyện khác quản lý thì không nhập dữ liệu đó về. Nếu dữ liệu gốc do đơn vị mình quản lý thì xác nhận dữ liệu theo phương án CT, TT (nếu có).

10. Quá trình tham gia BHXH mà NLĐ cam kết không thừa nhận, nhưng do quận, huyện khác quản lý thì phải nhập dữ liệu đó về để khóa phương án KB, KT.

11. Thời gian đóng trùng BHXH hoặc đóng tiếp BHXH sau khi có quyết định hưởng hưu trí, được giải quyết trên nguyên tắc gộp quá trình về sổ gốc, hoàn trả lại quá trình đóng trùng hoặc quá trình đóng tiếp BHXH, kể từ thời gian NLĐ chính thức hưởng lương hưu trở về sau và tính lại lương hưu.

Về việc hoàn trả tiền bảo hiểm đóng trùng cho người lao động thì một trong hai đơn vị báo giảm giảm trùng thời gian đóng bảo hiểm xã hội cho bạn chuẩn bị các giấy tờ sau:

- Phiếu trình giải quyết công việc (01 bản chính/người).

- Tổng hợp danh sách lao động tham gia BHXH, BHYT (Mẫu D02a-TS – 01 Bản chính).

- Phiếu yêu cầu (Mẫu C02-TS – 01 Bản chính/người).

>> Xem thêm:  Thủ tục nhận tiền thai sản khi đã nghỉ việc phải làm như thế nào ?

- Sổ BHXH (mẫu cũ) hoặc tờ bìa sổ, các trang tờ rời sổ BHXH (01 sổ/người).

- Quyết định thu hồi tiền trợ cấp các chế độ BHXH (nếu có), (01 bản chính)

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi số: 1900.6162 để được giải đáp.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Bảo hiểm xã hội - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Hợp đồng thử việc có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc ?

Các câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Thời gian làm thủ tục gộp sổ bảo hiểm xã hội là bao lâu?

Trả lời:

Khoản 2 Điều 29 Quyết định 595/QĐ-BHXH quy định về thời gian cấp láioor bảo hiểm xã hội như sau:

2. Cấp lại sổ BHXH do thay đổi họ, tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; giới tính, dân tộc; quốc tịch; sổ BHXH do mất, hỏng; cộng nối thời gian nhưng không phải đóng BHXH hoặc gộp sổ BHXH: không quá 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định. Trường hợp cần phải xác minh quá trình đóng BHXH ở tỉnh khác hoặc nhiều đơn vị nơi người lao động có thời gian làm việc thì không quá 45 ngày nhưng phải có văn bản thông báo cho người lao động biết.

Như vậy, thời gian cấp lại sổ bảo hiểm xã hội khi làm thủ tục gộp sổ là 10 ngày kể từ ngày cơ quan bảo hiểm xã hội nhận đủ hồ sơ hợp lệ, trường hợp phải xác minh thì không quá 45 ngày.

Câu hỏi: Người lao động đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện có được hưởng chế độ thai sản không?

Trả lời:

Luật bảo hiểm xã hội quy định về bảo hiểm tự nguyện như sau:

Điều 4. Các chế độ bảo hiểm xã hội

2. Bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây:

a) Hưu trí;

b) Tử tuất.

Như vậy, bảo hiêm xã hội tự nguyện chỉ có hai chế độ hưu trí và tử tuất nên người lao động khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thì sẽ không được hưởng chế độ thai sản.

Câu hỏi: Cơ quan bảo hiểm xã hội nào có thẩm quyền giải quyết thủ tục gộp sổ bảo hiểm cho người lao động?

Trả lời:

Theo quy định tại Quyết định 595/QĐ-BHXH thì cơ quan có thẩm quyền giải quyết thủ tục gộp sổ là cơ quan bảo hiểm xã hội nơi người lao động đang đóng bảo hiểm hoặc nộp cho người sử dụng lao động nơi đang đóng bảo hiểm của mình để người sử dụng lao động lập danh sách báo cáo lại cơ quan bảo hiểm xã hội.