Người gửi : T.T.T

Luật sư trả lời:

Chào bạn. Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

Quyết định số 595/QĐ-BHXH

Luật bảo hiểm xã hội năm 2014  

2. Nội dung tư vấn:

Về vấn đề này, căn cứ vào các quy định hiện nay của pháp luật về BHXH thì một người tham gia BHXH không được phép có nhiều sổ, nếu có từ 2 sổ trở lên thì buộc phải làm thủ tục gộp sổ để cấp sổ mới. Khi thu hồi sổ người đóng bảo hiểm có thể được xem xét hoàn trả một tiền đã đóng trùng.

Tại Khoản 4 Điều 46. Cấp và quản lý sổ BHXH Quyết định số: 595/QĐ-BHXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam ngày 14 tháng 4 năm 2017 quy định:

Một người có từ 2 sổ BHXH trở lên ghi thời gian đóng BHXH không trùng nhau thì cơ quan BHXH thu hồi tất cả các sổ BHXH, hoàn chỉnh lại cơ sở dữ liệu, in thời gian đóng, hưởng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của các sổ BHXH vào sổ mới.

Còn theo Điều 26 và Điểm e mục 3.1 khoản 3 Điều 43 Quản lý tiền thu của Quyết định số: 595/QĐ-BHXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam ngày 14 tháng 4 năm 2017, cụ thể:

Điều 26. Hoàn trả tiền đã đóng đối với người tham gia BHXH tự nguyện, người có từ 2 sổ BHXH trở lên có thời gian đóng BHXH, BHTN trùng nhau, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) theo hộ gia đình, người tham gia BHYT được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng…

Điều 43. Quản lý tiền thu với Khoản 3 quy định các trường hợp hoàn trả:

a) Đơn vị giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật hoặc di chuyển nơi đăng ký tham gia đã đóng thừa tiền BHXH, BHYT, BHTN, BH tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp…

e) Trường hợp một người có từ 02 sổ BHXH trở lên có thời gian đóng BHXH, BHTN trùng nhau thì cơ quan BHXH thực hiện hoàn trả cho người lao động số tiền đơn vị và người lao động đã đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất và số tiền đã đóng vào quỹ BHTN (bao gồm cả số tiền thuộc trách nhiệm đóng BHXH, BHTN của người sử dụng lao động), không bao gồm tiền lãi.

Mặt khác, theo quy định tại Điều 63 về Xử lý một số tồn tại trong công tác cấp sổ BHXH của Quyết định số 1111/QĐ-BHXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam ngày 25/11/2011 về quy định quản lí thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; quản lí sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế như sau:

1. Một người có từ 2 sổ BHXH trở lên ghi thời gian đóng BHXH không trùng nhau thì cơ quan BHXH thu hồi tất cả các sổ BHXH, sau đó hoàn chỉnh lại cơ sở dữ liệu, in thời gian đóng, hưởng BHXH, BHTN của các sổ BHXH vào sổ mới. Số sổ BHXH cấp lại là số của sổ BHXH có thời gian tham gia BHXH sớm nhất.

2. Một người có từ 2 sổ BHXH trở lên ghi thời gian đóng BHXH trùng nhau thì cơ quan bảo hiểm xã hội hướng dẫn người lao động lựa chọn 1 sổ BHXH để tiếp tục ghi quá trình đóng BHXH, BHTN hoặc giải quyết các chế độ BHXH, BHTN. Các sổ BHXH còn lại thu hồi và thực hiện hoàn trả cho đơn vị, người lao động theo quy định tại Điểm 3.3, Khoản 3 Điều 48. Trường hợp sổ bảo hiểm xã hội bị thu hồi mà đơn vị đề nghị cấp sổ BHXH đã giải thể thì thực hiện giải quyết chế độ trợ cấp một lần cho người lao động. Khi thu hồi sổ BHXH, đồng thời phải thu hồi các khoản trợ cấp BHXH đã chi trả trước đó (nếu có)”.

3. Số sổ BHXH hủy do gộp sổ BHXH phải chuyển về Trung tâm Thông tin BHXH Việt Nam tích hợp vào cơ sở dữ liệu chung để BHXH tỉnh, BHXH huyện tra cứu khi xác nhận và giải quyết các chế độ BHXH, BHTN cho người lao động.

Tại Điều 2 Quyết định 1111/QĐ-BHXHcó quy định: Hoàn trả:là việc cơ quan BHXH chuyển trả lại số tiền được xác định là không phải tiền đóng hoặc đóng thừa, đóng trùng BHXH, BHYT, BHTN cho cơ quan, đơn vị, cá nhân đã nộp cho cơ quan BHXH.
Như vậy, theo quy định trên, khi người lao động bị đóng trùng BHXH thì cơ quan BHXH có nghĩa vụ hoàn trả lại số tiền đã đóng trùng đó. Theo lời bạn đọc hỏi nêu trên, người đóng bảo hiểm phải gộp sổ và chỉ được hoàn trả số tiền đã đóng trong thời gian đóng trùng và chỉ giải quyết thanh toán một lần thuộc trường hợp sổ BHXH bị thu hồi mà đơn vị cấp sổ BHXH giải thể.

Nhưng trường hợp của bạn là bạn không đóng trùng thời gian nào cả, bạn đã ngừng đóng 1 năm và giờ đã đóng lại, chứ không đồng thời đóng hai sổ bảo hiểm. Theo quy định nêu trên, một người có từ 2 sổ BHXH trở lên ghi thời gian đóng BHXH không trùng nhau thì cơ quan BHXH thu hồi tất cả các sổ BHXH, sau đó hoàn chỉnh lại cơ sở dữ liệu, in thời gian đóng, hưởng BHXH, BHTN của các sổ BHXH vào sổ mới. Số sổ BHXH cấp lại là số của sổ BHXH có thời gian tham gia BHXH sớm nhất. Nên không có việc bạn được hoàn trả.

*Các bước gộp sổ BHXH:

Bước 1: Đối chiếu dữ liệu thông tin cá nhân và quá trình đóng BHXH, BHTN trên các sổ

Trước khi làm hồ sơ gộp sổ BHXH, bạn phải kiểm tra lại dữ liệu ghi trên sổ như sau:

- Kiểm tra thông tin cá nhân trên các sổ BHXH phải trùng khớp và chính xác. Trường hợp sai phải thực hiện hồ sơ Cấp lại sổ do sai thông tin cá nhân.

- Kiểm tra quá trình đóng BHXH, BHTN trên các sổ BHXH phải chính xác. Trường hợp sai thực hiện hồ sơ Cấp lại sổ BHXH do sai nội dung trên sổ.

- Kiểm tra quá trình đóng BHXH, BHTN trên các sổ BHXH không trùng nhau. Trường hợp trùng nhau phải thực hiện hoàn trả lại tiền BHXH, BHTN đã đóng thừa.

Bước 2: Nộp hồ sơ Gộp sổ BHXH

Sau khi đối chiếu xong, bạn kê khai và nộp hồ sơ làm thủ tục gộp hổ BHXH bao gồm:

- Mẫu TK1-TS (Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế): ghi rõ yêu cầu gộp sổ BHXH vào mục số [14] Nội dung thay đổi, yêu cầu.

- Tất cả các sổ BHXH

- Mẫu D01-TS (Bảng kê thông tin) (nếu có): Đơn vị kê khai các giấy tờ làm căn cứ gộp sổ BHXH và điều chỉnh thông tin.

Lưu ý: Đơn vị có thể thực hiện nộp chung hồ sơ Điều chỉnh thông tin và Gộp sổ BHXH nếu thông tin cần điều chỉnh là Thông tin cá nhân hoặc Quá trình đóng tại đơn vị hiện tại.
Trường hợp Quá trình đóng cần điều chỉnh ở đơn vị cũ hoặc có Quá trình tham gia BHXH, BHTN trùng nhau thì yêu cầu nộp hồ sơ điều chỉnh trước.

Thời gian giải quyết: Không quá 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy đinh. Không quá 45 ngày đối với trường hợp cần xác minh quá trình đóng BHXH tại các tỉnh khác hoặc nhiều đơn vị.

Điều 60. Bảo hiểm xã hội một lần 

2. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:
a) 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;
b) 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi;
c) Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm thì mức hưởng bảo hiểm xã hội bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.

 

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.1975 để được giải đáp.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Bảo hiểm xã hội - Công ty luật Minh Khuê