Như vậy, trường hợp NSDLĐ chấm dứt HĐLĐ với người lao động trái pháp luật được hiểu là các trường hợp chấm dứt HĐLĐ không đúng quy định tại Điều 38, 39 và Điều 126, Điều 192 Bộ luật Lao động 2012. Khi NSDLĐ chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật thì sẽ đưa đến những hậu quả pháp lý được quy định tại Điều 42 BLLĐ 2012. Cụ thể:

Thứ nhất, “ Phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết và phải trả tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày người lao động không được làm việc cộng với ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động”. Nhằm bảo vệ việc là cũng như đời sống của người lao động. Nhà nước quy định nghĩa vụ trước hết của NSDLĐ khi chấm dứt hợp đồng lao độngtrái pháp luật là phải nhận người lao động trở lại làm công việc theo HĐLĐ đã giao kết, tức là phải khôi phục lại hợp đồng, khôi phục lại quan hệ lao động đã chấm dứt do hành vi trái pháp luật của NSDLĐ. Đồng thời, NSDLĐ phải trả tiền lương và thanh toán tiền lương những ngày chưa nghỉ theo quy định của Điều 114, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trong những ngày người lao động không được làm việc. Bên cạnh đó,còn phải đền bù tổn thất về tinh thần cho người lao động với mức thấp nhất là 02 tháng tiền lương.

Thứ hai, mặc dù bắt buộc NSDLĐ phải nhận người lao động trở lại làm việc nhưng quan hệ lao động là một mối quan hệ cần có sự hợp tác từ cả hai bên chủ thể, việc một bên trong quan hệ đã thể hiện ý chí muốn chấm dứt quan hệ thì việc tiếp tục quan hệ là rất khó để thực hiện. Vì vậy pháp luật đã đưa ra lựa chọn cho NLĐ về việc tiếp tục thực hiện quan hệ lao động hay không và NSDLĐ bắt buộc phải chấp nhận những hậu quả pháp lý đối với từng trường hợp người lao động lựa chọn, cụ thể:

- Trường hợp NLĐ không muốn tiếp tục làm việc cho NSDLĐ: khi người lao động không muốn tiếp tục làm việc cho NSDLĐ, luật pháp không ép buộc người lao động và NSDLĐ phải khôi phục lại quan hệ lao động nhưng NSDLĐ lúc này vẫn phải bồi thường những chi phí quy định tại khoản 1 Điều 42 Bộ luật Lao Động và phải trả thêm trợ cấp mất việc cho người lao động theo Điều 48 Bộ luật Lao Động.

- Trường hợp NSDLĐ không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý: Việc thực hiện hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng đã thể hiện ý chí của NSDLĐ không muốn tiếp tục quan hệ lao động. Vì vậy khi pháp luật bắt buộc NSDLĐ khôi phục lại quan hệ lao động, NSDLĐ có thể không đồng ý nhận lại người lao động, tuy nhiên việc tiếp tục quan hệ lao động hay không lúc này không còn phụ thuộc vào ý chí của NSDLĐ mà phụ thuộc vào ý chí của người lao động. Nếu NSDLĐ không muốn nhận lại người lao động nhưng người lao động không đồng ý thì NSDLĐ vẫn bắt buộc phải nhận lại người lao động và bồi thường như khoản 1 Điều 42, nhưng nếu người lao động đồng ý thì quan hệ lao động sẽ được chấm dứt và NSDLĐ ngoài phải chi trả các khoản quy định ở khoản 2 Điều 42 Bộ luật Lao Động  thì còn phải trả thêm một khoản tiền ít nhất bằng 2 tháng lương cho NLĐ để chấm dứt hợp đồng.

- Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong Bộ luật Lao Động  mà NLĐ vẫn muốn làm việc: trong trường hợp này, dù không có công việc trong HĐLĐ cho người lao động làm nữa, NSDLĐ cũng vẫn bắt buộc phải nhận lại người lao động do người lao động vẫn muốn tiếp tục làm việc, thể hiện quyền được lựa chọn của người lao động. NSDLĐ phải sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao Động  để nhận lại người lao động làm việc và phải trả khoản bồi thường quy định tại khoản 1 Điều 42.

Tóm lại, khi thực hiện hành vi đơn phương chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật, NSDLĐ sẽ phải gánh chịu những hậu quả pháp lý bất lợi từ hành vi của mình và việc quan hệ lao động có chấm dứt hay không sẽ phụ thuộc vào quyết định của người lao động.

Thứ ba, trong trường hợp vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì phải bổi thường cho người lao động khoản tiền lương ứng với tiền lương của người lao động trong những ngày không báo trước.

Trên đây là tư vấn của Luật Minh Khuê về vấn đề này. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật Lao động trực tuyến gọi số: 1900.6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

>> Xem thêm:  Quy định về chế độ nghỉ việc riêng không hưởng lương trong thời gian thử việc ?

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn Pháp luật Lao động - Công ty Luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Vi phạm quy định về chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động ?