1. Hỏi cung bị can là gì ?

Hỏi cung bị can là hoạt động tố tụng do Điều tra viên tiến hành khi có quyết định khởi tố bị can để lấy lời khai của người này về các tình tiết của các hành vi phạm tội.

Thông thường việc hỏi cung bị can được tiến tiến hành tại Cơ quan điều tra hay trại giam nhưng cũng có thể tại nơi ở của bị can. Không được hỏi cung bị can vào ban đêm, trừ trường hợp không thể trì hoãn được nhưng phải ghỉ rõ lí do vào biên bản.

Trong những năm đầu thành lập nước Việt Nam Toàn bộ giấy tờ, tài liệu có liên quan đến cán bộ dân chủ cộng hoà, pháp luật quy định việc hỏi cung công chức, được tập hợp lại một cách hệ thống và do Thẩm phán viên tiến hành (Sắc lệnh số 40 ngày 20.3.1946 về việc bảo vệ tự do cá nhân). Ngoài ra, sắc lệnh ấn định thủ tục truy tố các nhân viên cao Giấy tờ, tài liệu có liên quan đến cán bộ, cao cấp trong Chính phủ cùng các cơ quan hành chính chức thường bao gồm: lí lịch cá nhân; các chứng chỉ và tư pháp ngày 29.01.1947 còn quy định Biện lí hoặc chuyên môn, tin học, ngoại ngữ, bằng tốt nghiệp, Công cáo uỷ viên toà án quân sự có quyền hỏi cung học vị, học hàm (giấy chứng nhận trình độ văn hoá những người là nhân viên cao cấp của Chính phủ, tốt nghiệp trung học cơ sở, trung học phổ thông; Thẩm phán, Biện lí... Các văn bản pháp luật trong thời bằng cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ, phó giảo sư, giáo sư); kì này không quy định cụ thể thủ tục hỏi cung mà chỉ _ quyết định tiếp nhận hoặc tuyển dụng vào làm việc; quy định người có quyển hỏi cung. Để khắc phục các quyết định về lương; bảo hiểm xã hội, y tế, những hạn chế này, Bộ luật tố tụng hình sự năm 1988 quyết định khen thưởng, kỉ luật; các giấy tờ khácliên được sửa đổi, bổ sung năm 2000 đã quy định khi hỏi quan đến nhân thân người đó (như giấy xác nhận cung phải đảm bảo nguyên tắc khách quan, toàn diện, cán bộ, công chức thuộc diện thương binh, bệnh Ï đây đủ, nghiêm cấm việc bức cung hoặc nhục hình. binh, gia đình chính sách...).

Điều tra viên bức CUng hoặc dùng nhục hình đối với bị Hồ sơ cân bộ, công chức do cơ quan, đơn Vị can thì phải chịu trách nhiệm theo Điều 298 và Điều quản lí cán bộ, công chức thực hiện quản lí và 299 Bộ luật hình sự năm 1998. thường xuyên được cập nhật, mỗi khi cán bộ, công

chức có sự thay đổi liên quan đến hoàn cảnh gia đình (kết hôn, ly hôn...), trình độ chuyên môn hoặc những thay đổi khác liên quan đến cán bộ, công - chức. Ở Việt Nam, cơ quan trung ương quản lÍ cán bộ, công chức là Bộ Nội vụ (giúp Chính phủ trong công tác quản lí nhà nước về cán bộ, công chức), Ở các bộ, ngành, cơ quan quản lí cán bộ, công chức

Trước khi hỏi cung, Điều tra viên phải đọc quyết định khởi tố bị can và giải thích cho bị can biết rõ - quyền và nghĩa vụ của mình. Trong trường hợp hỏi cung bị can có người phiên dịch thì Điều tra viên giải thích quyền và nghĩa vụ của người phiên dịch và giải thích cho bị can biết là họ được quyền yêu cầu thay đổi người phiên dịch. Nếu khi hỏi cung có.mặt / người bào chữa, người đại diện hợp phát: của bị can thường là đơn vị cấp vụ hụ Tổ chức - GẦN bộ); Ở Nag thì Điều tra viên cũng phải giải thích cho những địa phương, cơ quan quan” Í Bán bộ, cống. chức người này biết quyền và nghĩa vụ của họ rồi mới tiến thường là Sở Nội vụ (Ban Tổ chức chính quyên cấp hành hỏi cung. Trong trường hợp cần thiết, việc hỏi tỉnh. cũ). cung bị can là người chưa thành niên phải có mặt Hồ sơ cán bộ, công chức được bảo quản, lưu giữ đại diện gia đình bị can. Nếu vụ án có nhiều bị can và được sử dụng lâu dài theo quy định của pháp thì hỏi riêng từng người và không để họ tiếp xúc với - luật. Chỉ có những cơ quan, cá nhân có thẩm quyền hoặc có lí do chính đáng mới có quyền tiếp xúc với hồ sơ cán bộ, công chức. Theo pháp luật của nhiều nước, hồ sơ cán bộ, công chức là một trong các tài liệu thuộc danh mục tài liệu mật và được lưu giữ trong trung tâm lưu trữ quốc gia.

>> Xem thêm:  Khởi tố bị can là gì ? Quy định pháp luật về khởi tố bị can

2. Biên bản hỏi cung bị can là gì ?

Biên bản hỏi cung bị can là bản ghi lời khai của bị can khi hỏi cung.

Mỗi lần hỏi cung đều phải lập biên bản ghi rõ địa điểm, giờ, ngày, tháng, năm hỏi cung; họ tên, chức vụ của người ghi biên bản; họ tên, chức vụ người hỏi cung; họ tên những người tham gia hỏi cung; họ tên, ngày, tháng, năm sinh, nơi sinh, nơi cư trú, nghề nghiệp của bị can. Nếu hỏi cung lần đầu thì biên bản cần ghi rõ là đã đọc quyết định khởi tố bị can và giải thích quyền, nghĩa vụ cho bị can nghe. Nếu hỏi cung vào ban đêm thì phải ghi lí do vào biên bản. Biên bản phải ghi đầy đủ lời trình bày của bị can, câu hỏi và câu trả lời. Nghiêm cấm điều tra viên tự mình thêm, bớt hoặc sửa chữa lời khai của bị can.

Sau khi hỏi cung xong, điều tra viên đọc lại biên bản cho bị can nghe hoặc để bị can tự đọc. Trong trường hợp có bổ sung và sửa chữa biên bản thì bị can và điều tra viên cùng kí xác nhận. Nếu biên bản có nhiều trang thì bị can kí vào từng trang của biên bản. Ở cuối biên bản cần để cho bị can tự ghi là đã được đọc lại hoặc nghe đọc lại biên bản. Trong trường hợp bị can tự viết lời khai thì điều tra viên và bị can cùng kí xác nhận tờ khai đó. Nếu hỏi cung bị can có người bào chữa, người đại diện hợp pháp của bị can tham gia thì những người này cũng phải kí vào biên bản. Nếu có người phiên dịch thì người phiên dịch và bị can cùng kí vào từng trang của biên bản hỏi cung.

Trong trường hợp việc hỏi cung được ghi âm thì sau khi hỏi cung, phải phát lại để bị can và điều tra viên cùng nghe và kí xác nhận vào biên bản hỏi cung.

3. Phân tích các hoạt động điều tra liên quan đến hỏi cung bị can

Nội dung của giấy triệu tập ghi rõ họ tên, chỗ ở của bị can, ngày, giờ, tháng, năm, địa điểm có mặt, gặp ai và trách nhiệm về việc vắng mặt không có lí do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan. Giấy triệu tập bị can tại ngoại được gửi cho chính quyền xã, phường, thị trấn nơi bị can cư trú hoặc cho thủ trưởng cơ quan, tổ chức nơi bị can làm việc để giao cho bị can. Cơ quan, tổ chức nhận được giấy triệu tập có trách nhiệm chuyển ngay giấy triệu tập cho bị can và chuyển phần giấy triệu tập có chữ kí nhận của bị can cho cơ quan đã triệu tập bị can. Khi nhận được giấy triệu tập bị can phải kí nhận, có ghi rõ ngày, giờ nhận. Nếu bị can không kí nhận phải lập biên bản về việc đó và gửi cho cơ quan điều tra. Neu bị can vắng mặt thì có thể giao giấy triệu tập cho một người thân thích của bị can có đù năng lực hành vi dân sự kí xác nhận và chuyển cho bị can.

Bị can có nghĩa vụ phải có mặt theo giấy triệu tập. Trong trường họp vắng mặt không có lí do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan hoặc có biểu hiện trốn tránh thì điều tra viên có thể ra quyết định áp giải. Neu bị can không nhận được giấy triệu tập thì cơ quan điêu tra phải kiểm tra việc giao giấy triệu tập cho họ mà không được ra quyết định áp giải bị can.

Để hỏi cung đạt kết quả, điều tra viên phải nghiên cứu kĩ hồ sơ để nắm vững nội dung vụ án, nhân thân bị can, qua đó mà lập kế hoạch hỏi cung. Trước khi tiến hành hỏi cung, điều tra viên phải thông báo cho viện kiểm sát, người bào chữa (nếu có) về thời gian, địa điểm hỏi cung. Việc hỏi cung được tiến hành tại trụ sở quan điều ứa nhưng cũng có thể tại nơi ở của bị can. Khi hỏi cung phải đảm bảo nguyên tắc khách quan, toàn diện, đầy đủ, nghiêm cấm việc bức cung hoặc dùng nhục hình. Điều fra viên, kiểm sát viên dùng nhục hình hoặc bức cung đối với bị can phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 373 hoặc Điều 374 BLHS.

Trước khi hỏi cung lần đầu, điều tra viên phải đọc quyết định khởi tố bị can và giải thích cho bị can biết rõ quyền và nghĩa vụ. Trong trường hợp hỏi cung có người phiên dịch thì điều tra viên phải giải thích quyền và nghĩa vụ của người phiên dịch và giải thích cho bị can biết họ được quyền yêu càu thay đổi người phiên dịch. Nếu hỏi cung có mặt người bào chữa, người đại diện hợp pháp của bị can thì điều tra viên phải giải thích cho họ biết quyền và nghĩa vụ rồi mới tiến hành hỏi cung. Bị can được trình bày về những tình tiết của vụ án. Nếu vụ án có nhiều bị can thì hỏi riêng từng người và không để họ tiếp xúc với nhau. Có thể cho bị can tự viết lời khai của mình. Không được hỏi cung vào ban đêm, trừ trường hợp không thể trì hoãn nhưng phải ghi rõ lí do vào biên bản.

Mỗi lần hỏi cung đều phải lập biên bản. Biên bản phải ghi đầy đủ lời trình bày của bị can, các câu hỏi và câu trả lời. Trong trường hợp người bào chữa được hỏi cung bị can thì biên bản cũng phải ghi đầy đủ câu hỏi của người bào chữa và trả lời của bị can. Pháp luật nghiêm cấm điều ha viên, cán bộ điều tra tự sửa chữa, thêm bớt lời khai của bị can. Nếu điều tra viên cố tình thêm, bớt hoặc sửa chữa lời khai của bị can nhằm làm sai lệch nội dung hồ sơ vụ án thi phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 375 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Sau khi hỏi cung, điều tra viên phải đọc lại biên bản cho bị can nghe hoặc để bị can tự đọc. Trong trường hợp có bổ sung và sửa chữa biên bản thì bị can và điều tra viên cùng kí xác nhận. Nếu biên bản có nhiều trang thì bị can kí vào từng trang của biên bản. Trong trường hợp bị can tự viết lời khai thì điều tra viên và bị can cùng kí xác nhận tờ khai đó. Nếu hỏi cung bị can có người phiên dịch, người bào chữa, người đại diện hợp pháp của bị can thì người phiên dịch và bị can kí vào từng trang của biên bản hỏi cung, người bào chữa, người đại diện hợp pháp của bị can cùng kí vào biên bản hỏi cung.

Để bảo đảm khách quan, tránh các hành vi vi phạm từ phía cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, củng cố giá trị nguồn chứng cứ từ hoạt động hỏi cung bị can, hạn chế tình trạng phản cung tại phiên tòa với lí do trong giai đoạn điều tra bị bức cung, nhục hình, việc hỏi cung tại nơi giam giữ hoặc tại trụ sở cơ quan có thẩm quyền điều ha phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh. Neu trong quá trình hỏi cung mà phương tiện ghi âm, ghi hình có trục trặc kĩ thuật thì phải dừng ngay cuộc hỏi cung và ghi biên bản về việc đó (Xem: Điều 5 Thông tư số 03/2018/TTLT BCA-VKSNDTC-TANDTC-BQP ngày 01/02/2018 hướng dẫn về trình tự, thủ tục ghi âm, ghi hình có âm thanh; sử dụng, lưu trữ kết quả ghi âm, ghi hình có âm thanh trong điều tra, truy tố, xét xử). Nếu có yêu cầu của bị can hoặc cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thì khi hỏi cung tại nơi khác cũng được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh. Trường hợp đang hỏi cung, lấy lời khai mà thiết bị ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh xảy ra sự cố kĩ thuật thì cán bộ hỏi cung, lấy lời khai thông báo cho bị can biết, nếu họ đồng ý tiếp tục làm việc thì vẫn tiến hành hỏi cung, lấy lời khai. Trường hợp bị can không đồng ý tiếp tục làm việc thì dừng buổi hỏi cung, lấy lời khai. Việc này phải ghi rõ trong biên bản, có xác nhận của cán bộ chuyên môn (Xem: Điều 5 Thông tư so 03/2018/TTLT BCA-VKSNDTC-TANDTC-BQP ngày 01/02/2018 hướng dẫn về trình tự, thủ tục ghi âm, ghi hình có âm thanh; sử dụng, lưu trữ kết quả ghi âm, ghi hình có âm thanh ưong điều tra, truy tố, xét xử). Sau khi hỏi cung, phải phát lại để bị can và điều tra viên, người phiên dịch, người bào chữa (nếu có) cùng nghe và kí xác nhận vào biên bản hỏi cung.

Kiểm sát viên có thể tiến hành hỏi cung trong trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 183 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015.

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến lĩnh vực tố tụng hình sự về điều tra vụ án hình sự, Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua tổng đài. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp cụ thể.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Quyền và nghĩa vụ của người làm chứng trong vụ án hình sự ?