Một là, trái phiếu, tín phiếu Kho bạc là khoản dự trữ các loại chuẩn tiền để đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng thương mại nên với mức trúng thầu có 106 tỷ đồng của 4 ngân hàng thương mại năm 2003 cho dự trữ an toàn thì quả là ở mức khiêm tốn. Phải chăng vì số tín phiếu, trái phiếu ấn định cho mỗi phiên đấu thầu quá ít, hay vì hệ thống ngân hàng không mua tín phiếu Kho bạc. Nếu đảm bảo cho các ngân hàng thương mại có được 5% khoản dự trữ an toàn so với tổng tiền gửi, để trong trường hợp có tin đồn thất thiệt làm người gửi tiền rút tiền gửi ào ạt như trong vụ ACB, có thể cấp tốc lấy tín phiếu làm vật đảm bảo để vay các ngân hàng bạn hay vay Ngân hàng Nhà nước đối phó kịp thời thì lượng tín phiếu, trái phiếu bán cho các ngân hàng thương mại phải khoảng 12.000 tỷ. Một mình Ngân hàng Trung ương không thể ứng phó với việc đảm bảo an toàn tiền gửi cho người dân mà phải có sự tham gia của Bộ Tài chính trong việc cung ứng tín phiếu cho thị trường mở.

>> Luật sư tư vấn luật đầu tư nước ngoài trực tuyến gọi: 1900 6162

 

Thực ra nếu nhìn ở góc độ huy động vốn cho ngân sách Nhà nước (NSNN) việc cho đấu thầu tín phiếu trái phiếu là rất có lợi cho NSNN. Trước mắt nó chỉ phải trả lãi suất 5,8% đến 6,1% so với lãi suất bán cho người dân tới 8,2%/năm. Thực tế có thể thấp hơn nữa, chỉ khoảng 2%/năm, vì nó tránh cho các ngân hàng thương mại phải dự trữ quỹ tiền mặt không sinh lời quá cao. Mặt khác đấy cũng là huy động vốn trong dân chúng và cả trong doanh nghiệp vì tiền mua trái phiếu qua đấu thầu lấy từ tiền gửi chưa đem ra cho vay hết của ngân hàng thương mại.

Như vậy, về phía chính sách, Quốc hội cũng cần bàn việc đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng, cần phải tổ chức nghiệp vụ thị trường mở theo Điều 21 Luật Ngân hàng Nhà nước như thế nào để có trách nhiệm đầy đủ của các cơ quan hữu quan.

Hai là, việc phát hành trái phiếu, tín phiếu kho bạc còn là một kênh ngân sách có thể huy động vốn Ngân hàng Nhà nước với lãi suất cực hạ, chỉ khoảng 1%/năm bằng việc phát hành trực tiếp cho Ngân hàng Trung ương mua với số lượng có thể lên tới hàng chục ngàn tỷ đồng trong 1 năm. Điều 21 Nghiệp vụ Thị trường mở trong Luật Ngân hàng Nhà nước sửa đổi đã ghi rất rõ: ‘‘Ngân hàng Nhà nước thực hiện nghiệp vụ thị trường mở thông qua việc mua bán ngắn hạn tín phiếu kho bạc… và các loại giấy tờ có giá khác trên thị trường tiền tệ’‘. Từ năm 1999 đến 2001, thiểu phát đã xuất hiện, năm 2003 thiểu phát đã tái xuất hiện với 6 tháng chỉ số giá cả âm từ tháng 3 đến tháng 10/2003. Thiểu phát là thiếu tiền cho lưu thông làm cản trở đến việc lưu thông hàng hóa và ảnh hưởng xấu đến việc tiêu thụ hàng hóa của các doanh nghiệp và các hộ nông dân, cần khắc phục bằng việc phát hành thêm tiền ra lưu thông. Một phần tiền phát hành thêm có thể dùng để mua tín phiếu kho bạc vừa tăng khả năng phân phối lại thu nhập cho xóa đói giảm nghèo và phân phối công bằng hơn. Chỉ tiêu lạm phát của Quốc hội giao 10% rồi 5% sẽ không còn tình trạng chỉ thực hiện được từ 1% đến 16% và tỷ lệ tăng trường GDP không tụt xuống còn 4,77% đến 6,84% chỉ bằng 1/2 và 2/3 năm 1995 - 1996, trước khủng hoảng tiền tệ Đông Á. Số lượng tiền phát hành thêm để chống thiểu phát riêng năm 2001 đã có thể là 15.600 tỷ đồng, tương đương với 1 tỷ USD, nếu phát hành theo tỷ lệ 31,5% của năm 1993 chứ không phải chỉ 21,7%.

Các nhà kinh tế thuộc nhiều trường phái đều thống nhất với nhau ở điểm suy thoái kinh tế chu kỳ gắn liền với tình trạng thiểu phát. Lịch sử kinh tế thế giới đều ghi lại những vụ giảm sút khối tiền lưu thông lớn, nguyên nhân của các vụ khủng hoảng kinh tế chu kỳ như vụ khủng hoảng kinh tế thế giới cuối cùng 1992-1993, thiểu phát đã lên tới mức chỉ số giá có số –30% (riêng ở Mỹ, Paul A.Samuelson, nhà kinh tế Mỹ đầu tiên được giải thưởng Nobel, đã ghi lại chỉ cần thiểu phát –11%, Mỹ đã bị cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 gây hậu quả hết sức nghiêm trọng). IMF tháng 4/2003 cũng cảnh báo nạn thiểu phát ở trên 13 nước trên thế giới. Nhưng ở nước ta thiểu phát giai đoạn 1999-2001 chưa được giám sát và chỉ đạo khắc phục. Ở Mỹ, khi cần nới lỏng tiền tệ, Cục Dự trữ Liên bang (Fed- như Ngân hàng Trung ương ở ta) chỉ việc giao cho 31 công ty chứng khoán mua chứng khoán của Chỉnh phủ, như vậy là phát hành trực tiếp cho NSNN, vậy là lạm phát của họ chỉ xoay quanh 3%-5%.

Như vậy, nếu khai thác đầy đủ tiềm năng của thị trường mở thì NSNN có thể huy động hàng năm vài chục ngàn tỷ đồng để chi cho đầu tư cơ sở hạ tầng, cho xóa đói giảm nghèo và cho cải cách cơ bản tiền lương. So với 3.500 tỷ đồng phát hành trái phiếu năm 2003 thì số vốn huy động trực tiếp từ Ngân hàng Trung ương lớn gấp 8-9 lần. Lúc đó thị trường mở mới thành ‘‘kênh’‘ chủ đạo huy động vốn cho NSNN.

Nguyễn Xuân Kinh (nguồn st)

(MKLAW FIRM: Bài viết được đăng tải nhằm mục đích giáo dục, phổ biến, tuyên truyền pháp luật và chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước không nhằm mục đích thương mại. Thông tin nêu trên chỉ có giá trị tham khảo và có thể một số thông tin pháp lý đã hết hiệu lực tại thời điểm  hiện tại vì vậy Quý khách khi đọc thông tin này cần tham khảo ý kiến luật sư, chuyên gia tư vấn trước khi áp dụng vào thực tế.)

DỊCH VỤ TƯ VẤN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN:

1. Tư vấn xin cấp phép đầu tư;

2. Tư vấn cấp giấy chứng nhận đầu tư;

3. Tư vấn thành lập doanh nghiệp liên doanh;

4. Các dịch vụ cung cấp cho nhà đầu tư trong nước;

5. Tư vấn thành lập công ty liên doanh tại Việt Nam;

6. Dịch vụ tư vấn Cấp thẻ tạm trú cho người nước ngoài;