Không làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng; không gây phương hại bất hợp lý đến các quyền của chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan. Các quốc gia đều áp dụng nguyên tắc “phép thử 3 bước” do WIPO đề xuất khi xây dựng các giới hạn và ngoại lệ. Quy định tại khoản 2 Điều 25, 26, 32, 33 Luật Sở hữu trí tuệ có một nội dung quan trọng: các tổ chức, cá nhân sử dụng các giới hạn, ngoại lệ quy định tại khoản 1 các Điều 25, 26, 32, 33 không được làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, không gây phương hại bất hợp lý đến các quyền của chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan. Như vậy, Luật Sở hữu trí tuệ về cơ bản đã thoả mãn nguyên tắc “phép thử 3 bước”. Các quốc gia phát triển đã tiến thêm một bước quan trọng, đó là việc đưa ra các quy định về thu tiền đền bù từ thiết bị ghi và vật ghi, để đảm bảo không gây phương hại bất hợp lý đến quyền của các chủ thể. Với quy định tại khoản 2 các Điều 25, 26, 32, 33, Việt Nam chưa có hướng dẫn cụ thể, để bảo đảm không gây phương hại đến quyền của các chủ thể quyền. Nếu Việt Nam đưa quy định này vào Luật thì đó là việc tiếp cận ở mức cao về bảo hộ.

>> Luật sư tư vấn Luật sở hữu Trí tuệ qua điện thoại (24/7) gọi số:  1900 6162

 

Luật sư tư vấn đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ Gọi:  1900 6162 

Ngày nay, với sự phát triển nhanh chóng của các thiết bị định hình, sao chép và các vật ghi cũng như sự phát triển của môi trường kỹ thuật số, việc sao chép tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng trở nên phổ biến. Việc các bản sao được tạo ra dễ dàng, với số lượng lớn, chất lượng cao mà không phải trả tiền bản quyền đã làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, gây phương hại đến các quyền của chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan. Công ước Berne ra đời năm 1886, khi môi trường số chưa tồn tại nên không thể có các quy định cụ thể về vấn đề này, chỉ quy định về nguyên tắc chung mà luật pháp quốc gia có thể áp dụng để duy trì cân bằng lợi ích giữa các chủ thể, tuỳ theo điều kiện cụ thể của mỗi nước. Để giải quyết vấn đề này, các nước có nền công nghiệp bản quyền phát triển đã đưa ra các quy định về khoản “đền bù” cho các chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan từ việc sản xuất, nhập khẩu thiết bị định hình, sao chép và các vật ghi (trong đó có đĩa quang trắng), được sử dụng để sao chép các tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng. Các nước châu Âu áp dụng “hệ thống Levy” thu tiền từ vật ghi và các thiết bị ghi. Thế giới đã hình thành Liên đoàn quốc tế các tổ chức quyền sao chép (IFRRO) với trên 112 thành viên từ các quốc gia, thực hiện việc thu tiền bản quyền trên số đầu máy photocopy được sản xuất, nhập khẩu. Chỉ có chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan mới được quyền hưởng khoản thu này. Trong trường hợp tại các quốc gia có các tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan, thì tổ chức này thực hiện việc thu và phân phối lại cho các chủ thể quyền theo hình thức uỷ thác việc thu cho tổ chức hiện có, hoặc lập tổ chức mới để thay mặt các tổ chức thực hiện việc thu và phân phối lại. Đặc biệt, có quốc gia nhà nước đứng ra thu khoản tiền này, để sử dụng cho các mục đích văn hoá và khuyến khích sáng tạo, như Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhật Bản dành riêng Chương V Luật quyền tác giả với 9 Điều quy định, Hoa Kỳ quy định 10 Điều tại Chương X Luật quyền tác giả. Tuy nhiên, danh sách những nước này thuộc diện các quốc gia có nền công nghiệp bản quyền phát triển, có thể liệt kê luật các quốc gia có quy định về thu tiền “đền bù” thiết bị sao chép, phương tiện lưu trữ, trong đó có đĩa quang trắng gồm: Aixơlen, Mỹ, Italia, Áo, Hà Lan, Hy Lạp, Thuỵ Sỹ, Thuỵ Điển, Tây Ban Nha, Slovakia, Séc, Đan Mạch, Đức, Nhật Bản, Nauy, Latvia, Litva, Hungari, Phần Lan, Pháp, Bỉ, Ba Lan, Bồ Đào Nha, v.v… (Xem phụ lục kèm theo).

 

Riêng về đĩa quang, Liên đoàn quốc tế các tổ chức quản lý tập thể quyền của nhà sản xuất bản ghi âm (IFPI) đã có luật mẫu về đĩa quang để các nước tham khảo, xây dựng luật quốc gia. Các nước thành viên APEC đã cam kết ban hành quy định để điều chỉnh vấn đề này. Hiện nay, đã có các quốc gia và vùng lãnh thổ có văn bản luật riêng về đĩa quang gồm: Philippin, Singapore, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Macao. Với thông tin có được từ hãng Phillips thì đa số các nước trên thế giới sử dụng mã nhận dạng nguồn gốc (mã SID, bao gồm mã số khuôn và mã số gốc) theo quy định của IFPI.

 

Tại Việt Nam, môi trường số cũng đang phát triển nhanh chóng, nó vừa là môi trường sáng tạo và phổ biến tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng nhưng đồng thời đang là môi trường thuận lợi cho việc xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan diễn ra khá nghiêm trọng. Ngoài ra, các thiết bị định hình, sao chép và các vật để ghi, sao chép (trong đó có đĩa quang) được sử dụng để sao chép ngày càng phổ biến, xâm hại đến việc khai thác bình thường tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, gây phương hại bất hợp lý đến các quyền của chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan. Do đó, nhà nước cần hoàn thiện cơ chế pháp luật phù hợp, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan, góp phần khuyến khích sáng tạo. Mặt khác, Việt Nam đã cam kết sẽ quy định về vấn đề quản lý đĩa quang cùng các nước thành viên APEC. Việc đưa quy định thu tiền đền bù vào Luật Sở hữu trí tuệ là một vấn đề hệ trọng của chính sách quốc gia. Việt Nam là nước đang phát triển, vì vậy áp dụng vấn đề này sẽ tạo nên áp lực rất lớn về thực thi nhưng thể hiện quyết tâm bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan ở mức độ cao. Trường hợp chưa áp dụng quy định này trong thời điểm hiện tại thì cũng cần thiết phải nghiên cứu cho việc thi hành trong tương lai.

Liên hệ sử dụng dịch vụ đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Quý khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi:

CÔNG TY LUẬT TNHH MINH KHUÊ

Điện thoại yêu cầu dịch vụ luật sư tư vấn luật Sở hữu trí tuệ, gọi: 1900 6162

Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email:  lienhe@luatminhkhue.vn

Rất mong nhận được sự hợp tác cùng Quý khách hàng!

Trân trọng./.

Bộ phận Luật sư Sở hữu Trí tuệ - Công ty luật Minh Khuê