Trong vụ án hình sự, người bị buộc tội có thể tự mình bào chữa hoặc nhờ người khác bào chữa cho mình theo quy định của pháp luật, việc lựa chọn theo phương thức nào đi nữa thì mục đích chính đều là bảo vệ quyền và lợi ích tốt nhất cho người bị buộc tội. Do đó, việc có người bào chữa trong vụ án hình sự là cần thiết và vô cùng quan trọng.

1. Quy định về người bào chữa trong vụ án hình sự

Theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự hiện hành, người bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền buộc tội có quyền tự mời người bào chữa để bảo vệ quyền và lợi ích cho mình trong vụ án hình sự. Đối với những trường hợp đặc biệt, nếu người thân thích không mời người bào chữa thì cơ quan nhà nước nước có thẩm quyền sẽ chỉ định người bào chữa trong trường hợp: Người bị buộc tội bị kết tội có mức hình phạt cao nhất là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình hoặc người bị buộc tội là người dưới 18 tuổi, những người có nhược điểm về thể chất, nhược điểm về tâm thần.

Người bào chữa cho người bị buộc tội trong vụ án hình sự có thể là luật sư, người đại diện của người bị buộc tội, bào chữa viên nhân dân, trợ giúp viên pháp lý. Mỗi một người bào chữa có thể bào chữa cho nhiều người bị buộc tội trong cùng một vụ án hình sự nếu các quyền và lợi ích của những người bị buộc tội này không đối lập nhau. Ngược lại, một người bị buộc tội có thể mời nhiều người bào chữa cho mình.

Mục đích chính của việc của người bào chữa là để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị buộc tội, đặc biệt là những trường hợp người dưới 18 tuổi, những tội có khung hình phạt cao theo tùy từng tội danh, đây là một chế định quan trọng trong bộ luật tố tụng hình sự. Tuy nhiên, không phải bất cứ cá nhân nào cũng được tham gia tố tụng với tư cách là người bào chữa, pháp luật tố tụng hình sự hiện hành có quy định các trường hợp sau không được tham gia tố tụng với tư cách là người bào chữa:

- Người đã tiến hành tố tụng vụ án hình sự;

- Những người thân thích của người đã/đang tiến hành tố tụng vụ án hình sự;

- Người tham gia vụ án hình sự với tư cách tố tụng khác: người làm chứng, người định giá tài sản, người giám định, người dịch thuật, người phiên dịch;

- Những người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự;

- Những người bị kết án mà chưa được xóa án tích;

- Những người đang bị áp dụng một trong các biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc/cơ sở cai nghiện bắt buộc.

2. Quyền và nghĩa vụ của luật sư tham gia bào chữa trong vụ án hình sự

Căn cứ theo quy định của pháp luật hiện hành thì người bào chữa có các quyền sau:

- Được tham gia các hoạt động tố tụng theo quy định như: tham gia lấy lời khai của người bị tạm giữ, hỏi cung bị can, gặp và hỏi người bị buộc tội, tham gia các hoạt động nhận dạng, đối chất và các hoạt động điều tra khác,...

- Được báo trước về địa điểm, thời gian cơ quan có thẩm quyền hỏi cung, lấy lời khai, tiến hành các hoạt động điều tra khác theo quy định;

- Được phép thu thập các giấy tờ, tài liệu, chứng cứ, được sao chụp hồ sơ vụ án, xem các biên bản về hoạt động tố tụng có sự tham gia của người bào chữa;

- Được phép đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng và các chủ thể khác có liên quan đến vụ án hình sự theo quy định khi có căn cứ yêu cầu thay đổi;

- Được yêu cầu triệu tập người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, người làm chứng và những người tham gia tố tụng cũng như những người có thẩm quyền tiến hành tố tụng khác theo quy định của pháp luật;

- Được phép đề nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành tố tụng thực hiện việc giám định lại, giám định bổ sung, định giá tài sản và thu thập chứng cứ;

- Tham gia thủ tục hỏi tại phiên tòa và tham gia tranh luận tại phiên tòa;

- Khiếu nại hành vi tố tụng hoặc khiếu nại quyết định của người có thẩm quyền, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng;

- Kháng cáo Bản án/Quyết định của Tòa án trong một số trường hợp đặc biệt.

Ngoài các quyền nêu trên, người bào chữa có nghĩa vụ theo quy định của pháp luật như sau:

- Sử dụng tất cả các biện pháp theo quy định của pháp luật để làm sáng tỏ các tình tiết của vụ án để xác định người bị buộc tội là vô tội, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho người bị buộc tội;

- Không được từ chối bào chữa cho người bị buộc tội mà người bào chữa đã đảm nhận bào chữa nếu không phải do trở ngại khách quan hoặc vì lý do bất khả kháng;

- Người bào chữa có nghĩa vụ giúp người buộc tội về mặt pháp lý;

- Người bào chữa có nghĩa vụ phải tôn trọng sự thật, không được xúi giục, cưỡng ép, mua chuộc người khác cung cấp tài liệu sai sự thật hoặc khai báo gian dối;

- Phải có mặt theo giấy triệu tập của cơ quan có thẩm quyền tố tụng;

- Không được tiết lộ thông tin về người bị buộc tội, thông tin về vụ án, các bí mật điều tra mà mình biết trong quá trình tham gia bào chữa;

- Không được sử dụng các thông tin liên quan đến vụ án, thông tin về người buộc tội, bí mật điều tra vào mục đích xâm phạm lợi ích của cá nhân, cơ quan, tổ chức, lợi ích nhà nước và lợi ích công cộng.

Dịch vụ luật sư chuyên nghiệp tham gia bào chữa trong vụ án hình sự

Dịch vụ luật sư hình sự, gọi: 1900.6162

3. Các vụ án hình sự mà luật sư có thể tham gia bào chữa

Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành thì tất cả các vụ án hình sự thì luật sư đều có thể tham gia bào chữa theo yêu cầu của khách hàng hoặc theo chỉ định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong một số trường hợp đặc biệt. Do đó, luật sư có thể tham gia bào chữa trong bất cứ giai đoạn nào trong thủ tục tố tụng hình sự với các vụ án hình sự sau:

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia; phá hoại hòa bình, chống loài người và Tội phạm chiến tranh;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội phạm xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, xâm phạm đến nhân phẩm, danh dự của con người;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do, dân chủ của công dân;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội xâm phạm sở hữu;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án đối với các tội về môi trường;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án đối với các tội về ma túy;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án đối với các tội về chức vụ;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp;

- Tham gia bào chữa trong các vụ án về các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân và trách nhiệm của người phối thuộc với quân đội trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu.

4. Lợi ích và cách thức liên hệ với luật sư chuyên nghiệp

Có không ít những người luôn đặt câu hỏi tại sao lại phải liên hệ với luật sư để mời tham gia vụ án hình sự với tư cách là người bào chữa? Mời luật sư có lợi ích gì so với việc tự mình bào chữa hay nhờ người thân thích bào chữa cho người bị buộc tội? Hay việc mời luật sư tham gia bào chữa có mất nhiều chi phí hay không? Luật sư tham gia bào chữa sẽ thực hiện những công việc gì? Quy trình thực hiện như thế nào? Các thủ tục tố tụng mà luật sư tham gia với tư cách người bào chữa là gì?

Để giải đáp được các vướng mắc này, hãy liên hệ ngay đến tổng đài hotline qua điện thoại trực tuyến 1900.6162 để được tư vấn, giải đáp cụ thể hoặc đặt lịch tư vấn trực tiếp với luật sư tại văn phòng trụ sở chính của công ty luật Minh Khuê tại Tầng 2, Tòa nhà FAFIM, số 19, đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.

Cùng với đội ngũ luật sư tranh tụng nhiều kinh nghiệm, các luật sư tư vấn pháp luật có chuyên môn cao, công ty luật Minh Khuê cung cấp đến quý khách hàng dịch vụ luật sư tham gia bào chữa trong các vụ án hình sự chuyên nghiệp, uy tín, chất lượng đảm bảo và đạt hiệu quả cao. Về danh sách các luật sư và các vụ án hình sự đã được luật sư tham gia bào chữa, quý khách hàng có thể tham khảo tại đây.

Rất mong nhận được sự hợp tác của quý khách!

Trân trọng./.

Bộ phận luật sư tranh tụng - Công ty luật Minh Khuê