Với ý nghĩa là một mặt của hiện tượng thống nhất, mặt chủ quan của tội phạm không tồn tại độc lập mà luôn luôn gắn liền với mặt khách quan của tội phạm. Hoạt động tâm lí bên trong của người phạm tội luôn luôn gắn liền với các biểu hiện bên ngoài của tội phạm.

Hoạt động tâm lí bên trong của người phạm tội bao gồm nhiều nội dung khác nhau. Những nội dung thuộc mặt chủ quan của tội phạm có ý nghĩa về mặt hình sự là những nội dung trả lời các câu hỏi:

- Lí trí và ý chí của người phạm tội đối với những biểu hiện bên ngoài (mặt khách quan) của tội phạm như thế nào?

- Điều gì thúc đẩy người phạm tội thực hiện hành vi khách quan nguy hiểm cho xã hội? (động cơ).

- Người phạm tội nhàm đạt được gì qua việc thực hiện hành vi khách quan nguy hiểm cho xã hội? (mục đích).

Với trả lời cho câu hỏi thứ nhất chúng ta xác định được chủ thể có lỗi cố ý hay vô ý.

Với trả lời cho câu hỏi thứ hai và thứ ba chúng ta xác định được động cơ phạm tội và mục đích phạm tội của chủ thể trong trường hợp phạm tội cố ý. Đối với tội phạm vô ý, chủ thể không có động cơ phạm tội và không có mục đích phạm tội.

Như vậy, xét về mặt chủ quan, tất cả các tội phạm đều có biểu hiện có lỗi (cố ý hoặc vô ý). Đối với các tội cố ý, mặt chủ quan còn có động cơ phạm tội và mục đích phạm tội.

Cũng như hành vi khách quan thuộc yếu tố khách quan của tội phạm, dấu hiệu lỗi (cố ý hoặc vô ý) được xác định trong tất cả các cấu thành tội phạm. Lỗi là dấu hiệu không thể thiếu của các cấu thành tội phạm. Mục đích và động cơ phạm tội tuy cũng là biểu hiện thuộc mặt chủ quan của tội phạm nhưng không phải luôn luôn có ý nghĩa quyết định tính chất nguy hiểm cho xã hội của tội phạm và do vậy cũng không phải luôn luôn là dấu hiệu đặc trưng của tội phạm để phân biệt tội phạm này với tội phạm khác hoặc để phân biệt tội phạm với trường hợp chưa phải là tội phạm. Mục đích phạm tội và động cơ phạm tội chỉ được phản ánh trong một số cấu thành tội phạm (cơ bản) khi nó có tính đặc trưng, cần thiết cho việc phân biệt với tội phạm khác hoặc cho việc phân biệt với trường hợp chưa phải là tội phạm.

Ngoài ra, mục đích phạm tội, động cơ phạm tội còn có thể được quy định là dấu hiệu định khung hình phạt ở một số cấu thành tội phạm.

>> Xem thêm:  Dẫn độ tội phạm là gì ? Các nguyên tắc, trình tự thủ tục dẫn độ tội phạm

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến lĩnh vực hình sự, Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua tổng đài. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp cụ thể.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Quy định về tố cáo hành vi tham nhũng và hướng dẫn viết đơn tố cáo tham nhũng ?