Trả lời:

Chào bạn, Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý:

Luật cạnh tranh 2004

Nghị định 110/2005/NĐ-CP

2. Luật sư tư vấn:

-Luật cạnh tranh năm 2004 quy định chủ yếu về các vấn đề sau đây:

Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh bao gồm : Bán hàng đa cấp bất chính, chỉ dẫn gây nhầm lẫn,xâm phạm bí mật kinh doanh, ép buộc trong kinh doanh, gièm pha doanh nghiệp khác,gây rối hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khác,quảng cáo nhằm cạnh tranh không lành mạnh, khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh, phân biệt đối xử của hiệp hội

Các hành vi hạn chế cạnh tranh bao gồm: thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh trên thị trường, lạm dụng vị trí độc quyền và tập trung kinh tế, các quy định về thủ tục hưởng miễn trừ và các trường hợp được hưởng miễn trừ

Các quy định về tố tụng cạnh tranh: trình tự, thủ tục, những người tham gia tố tụng cạnh tranh

Các quy định về xử lý vi phạm pháp luật cạnh tranh

-Về bán hàng đa cấp bất chính được quy định cụ thể tại điều 48 luật cạnh tranh 2004 như sau:

Điều 48. Bán hàng đa cấp bất chính

Cấm doanh nghiệp thực hiện các hành vi sau đây nhằm thu lợi bất chính từ việc tuyển dụng người tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp: 

1. Yêu cầu người muốn tham gia phải đặt cọc, phải mua một số lượng hàng hoá ban đầu hoặc phải trả một khoản tiền để được quyền tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp;

2. Không cam kết mua lại với mức giá ít nhất là 90% giá hàng hóa đã bán cho người tham gia để bán lại;

3. Cho người tham gia nhận tiền hoa hồng, tiền thưởng, lợi ích kinh tế khác chủ yếu từ việc dụ dỗ người khác tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp;

4. Cung cấp thông tin gian dối về lợi ích của việc tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp, thông tin sai lệch về tính chất, công dụng của hàng hóa để dụ dỗ người khác tham gia.

Theo quy định trên thì hành vi bán hàng đa cấp bất chính thường hướng tới việc thu lợi bất chính từ việc tuyển dụng người tham gia vào mạng lưới này 

Có thể thấy, mục tiêu điều chỉnh của Luật hướng tới một hành vi thương mại gây ảnh hưởng tiêu cực, chứ không phải là một nội dung quản lý nhà nước đối với một hoạt động thương mại đặc thù. Cụ thể, từ các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 48 Luật cạnh tranh ta thấy, pháp luật Việt Nam quy định 4 dạng hành vi được coi là “bán hàng đa cấp bất chính”.

+    Ở khoản 1: là vi phạm cơ bản, tức là việc thu tiền từ các thành viên mới tham gia ở cấp thấp nhất để trả cho các cấp cao hơn. Tuy nhiên, cần xác định rõ bản chất của hành vi này: việc nộp tiền là một điều kiển tất yếu để tham gia mạng lưới hay là một khoản thu hợp lý, không đáng kể như chi phí hành chính, giấy tờ.

+    Ở khoản 2: hành vi này không thể hiện bản chất vi phạm của bán hàng đa cấp bất chính, nhưng là quy định cần thiết đặt ra nhằm ngăn chặn, khắc phục thiệt hại cho người tham gia; cụ thể: cho phép người tham gia có thể rút ra khỏi mạng lưới và nhận lại được số tiền đã đóng. Quy định này nhằm loại bỏ khả năng người tham gia chịu sức ép phải lôi kéo người khác tham gia mạng lưới, từ đó tiếp tay cho vi phạm của doanh nghiệp.

+    Ở khoản 3: hành vi này là dùng lợi ích vật chất để tác động tới người tham gia, thúc đẩy họ lôi kéo, dụ dỗ người mới tham gia để đóng tiền trên danh nghĩa là hoạt động tiếp thị, tìm kiếm đối tác, mở rộng kinh doanh. Cấm hành vi này nhằm mục đích ngăn chặn tác động lan truyền của hoạt động bán hàng đa cấp bất chính thông qua sự tiếp tay của những người tham gia mạng lưới.

+    Ở khoản 4: là hành vi cố ý sử dụng những thông tin sai sự thật nhằm tác động, lôi kéo người mới tham gia mạng lưới.  Cấm hành vi này nhằm mục đích hạn chế, ngăn chặn khả năng mở rộng mạng lưới thông qua những thông tin lừa dối.

*Nghị định 110/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày 24/8/2005 về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp – quy định những nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động bán hàng đa cấp, trong đó hoạt động tiêu thụ hàng hoá bằng mạng lưới đa cấp được nhìn nhận như một trong các phương thức mà các doanh nghiệp sử dụng để tìm kiếm, mở rộng vị trí của họ trên thị trường nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Bên cạnh đó cũng có những quy định nhằm ngăn chặn việc lợi dụng danh nghĩa hoạt động bán hàng đa cấp để biến tướng thành các hành vi bán hàng đa cấp bất chính. Cụ thể:

“ Điều 7: Những hành vi bị cấm của doanh nghiệp bán hàng đa cấp

Cấm doanh nghiệp bán hàng đa cấp thực hiện những hành vi sau đây:

1. Yêu cầu người muốn tham gia phải đặt cọc để được quyền tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp.

2. Yêu cầu người muốn tham gia phải mua một số lượng hàng hoá ban đầu để được quyền tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp.

3. Yêu cầu người muốn tham gia phải trả tiền hoặc trả bất kỳ khoản phí nào dưới hình thức khoá học, khoá đào tạo, hội thảo, hoạt động xã hội hay các hoạt động tương tự khác để được quyền tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp, trừ tiền mua tài liệu theo quy định tại khoản 2 Điều 6 Nghị định này.

4. Không cam kết cho người tham gia trả lại hàng hoá và nhận lại khoản tiền đã chuyển cho doanh nghiệp theo quy định tại Điều 11 Nghị định này.

5. Cản trở người tham gia trả lại hàng hoá phát sinh từ việc chấm dứt hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp.

6. Cho người tham gia nhận tiền hoa hồng, tiền thưởng, lợi ích kinh tế khác từ việc dụ dỗ người khác tham gia bán hàng đa cấp.

7. Từ chối chi trả không có lý do chính đáng các khoản hoa hồng, tiền thưởng hay các lợi ích kinh tế khác mà người tham gia có quyền hưởng.

8. Cung cấp thông tin gian dối về lợi ích của việc tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp để dụ dỗ người khác tham gia bán hàng đa cấp.

9. Cung cấp thông tin sai lệch về tính chất, công dụng của hàng hoá để dụ dỗ người khác tham gia bán hàng đa cấp.”

Tham khảo bài viết liên quan:

Đề cương giới thiệu luật cạnh tranh năm 2004

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật doanh nghiệp qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Luật sư Tư vấn Pháp luật