Thưa luật sư, xin hỏi: Một đại biểu hội đồng nhân dân là đảng viên giữ chức vụ công an thường trực xã khi được quyết định bổ nhiệm làm trưởng công an xã và chuyển đến xã khác làm trưởng công an của xã đó, đại biểu này đã chuyển sinh hoạt đảng đến đơn vị mới, vậy xin hỏi có miễn nhiệm đại biểu hội đồng nhân dân xã không ?

Cảm ơn luật sư!

 

Luật sư trả lời:

1. Miễn nhiệm, bãi nhiệm là gì?

Bãi nhiệm là một chế tài kỷ luật buộc thôi giữ chức vụ do bầu cử trước khi hết nhiệm kì đối với người được giao giữ chức vụ có hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm về phẩm chất đạo đức, không còn xứng đáng giữ chức vụ được giao ở các cơ quan nhà nước. Bãi nhiệm được áp dụng với đối tượng là cán bộ, Đại biểu Quốc hội, Đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp khiến cho những người này không được tiếp tục giữ chức vụ, chức danh đó nữa.

Miễn nhiệm được hiểu là việc cán bộ, công chức được thôi giữ chức vụ, chức danh khi chưa hết nhiệm kỳ hoặc chưa hết thời hạn bổ nhiệm. Khi miễn nhiệm, cán bộ, công chức thì:

- Cán bộ sẽ thôi không còn làm việc tại cơ quan, đơn vị nhà nước nữa.

- Công chức lãnh đạo, quản lý sau khi từ chức hoặc miễn nhiệm được bố trí công tác phù hợp với chuyên môn, nghiệp vụ được đào tạo hoặc nghỉ hưu, thôi việc.

- Công chức lãnh đạo, quản lý xin miễn nhiệm nhưng chưa được cấp có thẩm quyền đồng ý vẫn phải tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình.

 

2. Đại biểu Hội đồng nhân dân là gì?

Điều 6 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 có định nghĩa về Hội đồng nhân dân và Đại biểu Hội đồng nhân dân như sau:

Điều 6. Hội đồng nhân dân

1. Hội đồng nhân dân gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri ở địa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên.

2. Đại biểu Hội đồng nhân dân là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương, chịu trách nhiệm trước cử tri địa phương và trước Hội đồng nhân dân về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đại biểu của mình.

Đại biểu Hội đồng nhân dân bình đẳng trong thảo luận và quyết định các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân.

3. Thường trực Hội đồng nhân dân là cơ quan thường trực của Hội đồng nhân dân, thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan; chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Hội đồng nhân dân.

Thành viên của Thường trực Hội đồng nhân dân không thể đồng thời là thành viên của Ủy ban nhân dân cùng cấp.

4. Ban của Hội đồng nhân dân là cơ quan của Hội đồng nhân dân, có nhiệm vụ thẩm tra dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án trước khi trình Hội đồng nhân dân, giám sát, kiến nghị về những vấn đề thuộc lĩnh vực Ban phụ trách; chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Hội đồng nhân dân.

Để trở thành Đại biểu Hội đồng nhân dân thì thì cần đáp ứng những tiêu chuẩn sau:

- Trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

- Có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gương mẫu chấp hành pháp luật; có bản lĩnh, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

- Có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác và uy tín để thực hiện nhiệm vụ đại biểu; có điều kiện tham gia các hoạt động của Hội đồng nhân dân.

- Liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, được Nhân dân tín nhiệm.

KHi đáp ứng được các tiêu chuẩn của Đại biểu Hội đồng nhân dân xã thì Đại biểu sẽ được tham gia vào các ông việc thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân xã bao gồm các nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:

- Ban hành nghị quyết về những vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân xã.

- Quyết định biện pháp bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh, phòng, tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác, phòng, chống quan liêu, tham nhũng trong phạm vi được phân quyền; biện pháp bảo vệ tài sản của cơ quan, tổ chức, bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân trên địa bàn xã.

- Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Trưởng ban, Phó Trưởng ban của Hội đồng nhân dân xã; bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân và các Ủy viên Ủy ban nhân dân xã.

- Thông qua kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm của xã, trước khi trình Ủy ban nhân dân huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương phê duyệt. Quyết định dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn; dự toán thu, chi ngân sách xã; điều chỉnh dự toán ngân sách xã trong trường hợp cần thiết; phê chuẩn quyết toán ngân sách xã. Quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án của xã trong phạm vi được phân quyền.

- Giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật ở địa phương, việc thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã; giám sát hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cùng cấp, Ban của Hội đồng nhân dân cấp mình; giám sát văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân cùng cấp.

- Lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân xã bầu.

- Bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân xã và chấp nhận việc đại biểu Hội đồng nhân dân xã xin thôi làm nhiệm vụ đại biểu.

- Bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản trái pháp luật của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã.

Đối với Hội đồng nhân dân phường, thị trấn, theo quy định tại Điều 61 và Điều 68 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương thì nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân phường, thị trấn cơ bản giống như nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân xã, trừ nhiệm vụ quyết định biện pháp bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh, phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác, phòng, chống quan liêu, tham nhũng trong phạm vi được phân quyền; biện pháp bảo vệ tài sản của cơ quan, tổ chức, bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân trên địa bàn phường, thị trấn do nội dung này thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân cấp trên để bảo đảm tính đồng bộ, tập trung trong quản lý đô thị.

 

3. Khi nào áp dụng miễn nhiệm, bãi nhiệm?

Như đã đề cập bên trên, miễn nhiệm được áp dụng đối với đối tượng là cán bộ, công chức còn bãi nhiệm được áp dụng với đối tượng là cán bộ, Đại biểu Hội đồng nhân dân, Đại biểu Quốc hội.

Tùy từng đối tượng mà sẽ có các trường hợp miễn nhiệm khác nhau. Đối với cán bộ thì miễn nhiệm được áp dụng nếu cán bộ có 2 năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ sẽ bị miễn nhiệm bởi cơ quan, tổ chức có thẩm quyền; cán bộ có thể chủ động xin miễn nhiệm khi không đủ sức khỏe; không đủ năng lực, uy tín; theo yêu cầu nhiệm vụ; hoặc vì lý do khác. Đối với công chức, miễn nhiệm được áp dụng trong trường hợp được cấp có thẩm quyền điều động, luân chuyển, bố trí, phân công công tác khác mà không được kiêm nhiệm chức vụ cũ; không đủ sức khỏe để tiếp tục lãnh đạo, quản lý; không hoàn thành nhiệm vụ hoặc vi phạm kỷ luật của Đảng, vi phạm pháp luật của Nhà nước nhưng chưa đến mức bị kỷ luật; không đủ năng lực, uy tín để làm việc; hoặc vi phạm quy định của cơ quan có thẩm quyền về bảo vệ chính trị nội bộ.

Bãi nhiệm cán bộ, Đại biểu Hội đồng Nhân dân, Đại biểu Quốc hội khi những người này có hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm về phẩm chất đạo đức, không còn xứng đáng giữ chức vụ được giao ở các cơ quan nhà nước.

 

4. Trình tự, thủ tục bãi nhiệm Đại biểu Hội đồng nhân dân như thế nào?

Đại biểu hội đồng nhân dân có thể bị Hội đồng nhân dân hoặc cử tri bãi nhiệm. Việc bãi nhiệm đại biểu hội đồng nhân dân được tiến hành tại phiên họp toàn thể của Hội đồng nhân dân theo quy trình:

- Thường trực Hội đồng nhân dân đọc Tờ trình HĐND về việc bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân;

- Hội đồng nhân dân thảo luận;

- Hội đồng nhân dân thành lập Ban kiểm phiếu;

- Hội đồng nhân dân bỏ phiếu bãi nhiệm bằng hình thức bỏ phiếu kín;

- Ban kiểm phiếu công bố kết quả kiểm phiếu;

- Hội đồng nhân dân xem xét, thông qua Nghị quyết bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân theo đề nghị của Thường trực Hội đồng nhân dân. Hội đồng nhân dân quyết định thông qua nghị quyết bằng hình thức biểu quyết công khai hoặc bỏ phiếu kín. Nghị quyết về bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân được thông qua khi có ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân biểu quyết tán thành.

 

5. Có được bãi nhiệm trong trường hợp trên?

Theo các thông tin được cung cấp trong trường hợp trên, đối tượng là một Đại biểu Hội đồng nhân dân đang giữ chức vụ công an xã và được điều chuyển sang xã khác làm trường công an, không phải cán bộ, công chức nên không thể miễn nhiệm mà chỉ có thể làm thủ tục bãi nhiệm nếu người này rơi vào các trường hợp bãi nhiệm theo quy định tại Luật tổ chức chính quyền địa phương.

Căn cứ theo quy định của Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 như sau:

Điều 102. Việc bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân

1. Đại biểu Hội đồng nhân dân không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn của đại biểu Hội đồng nhân dân, không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của Nhân dân thì bị Hội đồng nhân dân hoặc cử tri bãi nhiệm.

2. Thường trực Hội đồng nhân dân quyết định việc đưa ra Hội đồng nhân dân bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân hoặc theo đề nghị của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp đưa ra để cử tri bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân.

3. Trong trường hợp Hội đồng nhân dân bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân thì việc bãi nhiệm phải được ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Hội đồng nhân dân biểu quyết tán thành.

4. Trong trường hợp cử tri bãi nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân thì việc bãi nhiệm được tiến hành theo trình tự do Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định.

Như vậy theo quy định Đại biểu hội đồng nhân dân không bị bãi nhiệm nếu chuyển công tác, nhưng Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 cũng có quy định như sau:

Điều 101. Thôi làm nhiệm vụ đại biểu, tạm đình chỉ và mất quyền đại biểu Hội đồng nhân dân

1. Trong nhiệm kỳ, nếu đại biểu Hội đồng nhân dân không còn công tác và không cư trú tại đơn vị hành chính mà mình đang là đại biểu thì phải xin thôi làm nhiệm vụ đại biểu. Đại biểu Hội đồng nhân dân có thể đề nghị thôi làm nhiệm vụ đại biểu vì lý do sức khỏe hoặc vì lý do khác.

Như vậy, trong trường hợp trên, vì người Đại biểu Hội đồng nhân dân trên đang giữ chức vụ công an của 1 xã nay được điều chuyển sang 1 xã khác thì nếu trong nhiệm kỳ, đại biểu hội đồng nhân nhân nếu không còn công tác và không cư trú tại đơn vị hành chính mà mình đang là đại biểu thì phải xin thôi làm nhiệm vụ đại biểu chứ không thể áp dụng thủ tục bãi nhiệm.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp. Trân trọng cảm ơn!