BỘ Y TẾ
CỤC KHOA HỌC CÔNG NGHỆ
VÀ ĐÀO TẠO
-------

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------

Số: 123/QĐ-K2 ĐT

Hà Nội, ngày 27 tháng 09 năm 2013

QUYẾT ĐỊNH

VỀVIỆC BAN HÀNH CHƯƠNG TRÌNH VÀ TÀI LIỆU ĐÀO TẠO “CHĂM SÓCNGƯỜI BỆNH TOÀN DIỆN”

Cục trưởng Cục khoa học công nghệ và đào tạo

Căn cứ Quyết định số 4059/QĐ-BYT ngày 22/10/2012của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chứccủa Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo;

Căn cứ Thông tư số 07/2008/TT-BYT ngày 28/5/2008và Hướng dẫn công tác đào tạo liên tục đối với cán bộ y tế;

Căn cứ biên bản hộp Hội đồng chuyên môn thẩm địnhchương trình và tài liệu đào tạo chăm sóc người bệnh toàn diện ngày 18/7/2013;

Theo đề nghị của trưởng phòng Quản lý đào tạo sauđại học và đào tạo liên tục,

QUYẾT ĐỊNH

Điều 1. Ban hành Chương trình và tài liệu đào tạo “Chăm sóc ngườibệnh toàn diện” do cục Quản lý khám chữa bệnh tổ chức biên soạn.

Điều 2. Chương trình và tài liệu đào tạo “Chăm sóc người bệnh toàndiện” được sử dụng để đào tạo liên tục cho cán bộ y tế trong các cơ sở khámchữa bệnh

Điều 3. Quy định có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành.

Điều 4. Các ông/bà Chánh Văn phòng Cục, Trưởng phòng Quản lý đào tạosau đại học và đào tạo liên tục; các cơ sở được giao nhiệm vụ đào tạo liên tụccán bộ y tế chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này ./.


Nơi nhận:
- Như Điều 4;
- Cục Quản lý khám chữa bệnh;
- Lưu: VT, SĐH.

CỤC TRƯỞNG




Nguyễn Công Khẩn

CHƯƠNG TRÌNH

ĐÀO TẠO CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH TOÀN DIỆN

1. GIỚITHIỆU CHƯƠNG TRÌNH

Cụm từ “Chăm sóc toàn diện” xuấthiện từ năm 1993 tại Quyết định số 526/QĐ-BYT quy định về chế độ trách nhiệmcủa y tá trong chăm sóc người bệnh trong bệnh viện. Sau đó cụm từ trên đượcnhắc lại nhiều lần trong các văn bản của Bội Y tế. Đó là: Thông tư 11/TT-BYTnăm 1996 hướng dẫn thực hiện chăm sóc người bệnh toàn diện và củng cố hệ thốngy tá trưởng; Quy chế chăm sóc người bệnh toàn diện trong Quy chế bệnh viện tạiQuyết định số 1895/1997/QĐ-BYT ; Chỉ thị 05/2003/CT-BYT về tăng cường công tácchăm sóc người bệnh toàn diện trong bệnh viện; và Thông tư 07/2011/TT-BYT Hướngdẫn công tác điều dưỡng chăm sóc người bệnh trong bệnh viện. Đăc biệt, Thông tư07/2011/TT-BYT đã chỉ rõ Thông tư này thay thế tất các các quy chế liên quanđến công tác điều dưỡng, hộ sinh, chăm sóc người bệnh toàn diện được quy địnhtrong quy chế bệnh viện năm 1997.

Để tăng cường công tác chăm sócngười bệnh toàn diện trong các bệnh viện, Bộ Y tế, được sự hỗ trợ của JICA đãxây dựng “Chương trình đào tạo chăm sóc người bệnh toàn diện” nhằm bổ sung vàcập nhật kiến thức, kỹ năng, thái độ cho người hành nghề trong các cơ sở khámbệnh, chữa bệnh về chăm sóc người bệnh toàn diện. Nội dung chương trình đượcxây dựng trên cơ sở những nhiệm vụ chăm sóc người bệnh theo quy định tại Thôngtư 07/2011/TT-BYT nói trên với 8 chủ đề, bao gồm: Tổng quan về công tác điềudưỡng và chăm sóc người bệnh toàn diện theo quy định tại Thông tư07/2011/TT-BYT về Hướng dẫn công tác điều dưỡng về chăm sóc người bệnh trongbệnh viện; Kế hoạch tổ chức thực hiện chăm sóc người bệnh toàn diện theo Thôngtư 07/2011/TT-BYT của bệnh viện/khoa; Chuẩn đạo đức nghề nghiệp điều dưỡng vàgiao tiếp, ứng xử trong chăm sóc người bệnh; Tổ chức phân cấp chăm sóc và hỗtrợ, chăm sóc vệ sinh cá nhân, vận động cho người bệnh; Tổ chức chăm sóc phụchồi chức năng phòng ngừa biến chứng; Tổ chức ghi phiếu theo dõi, chăm sóc ngườibệnh và bình phiếu chăm sóc; và Tổ chức tư vấn-giáo dục sức khỏe.

Tổng số thời gian đào tạo toàn khóalà 24 tiết, các đơn vị đào tạo có thể tổ chức học tập trung 3 ngày hoặc chialàm 6 buổi học, mỗi buổi học 4 tiết, mỗi tiết 50 phút. Đối tượng đào tạo làtoàn thể cán bộ, nhân viên y tế trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Những họcviên tham dự đầy đủ và đạt được các yêu cầu của Chương trình đào tạo sẽ đượccấp giấy chứng nhận “Hoàn thành chương trình đào tạo liên tục chăm sóc ngườibệnh toàn diện cho cán bộ, nhân viên y tế trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.Người có giấy chứng nhận sẽ được tính vào thời gian đào tạo liên tục theo hướngdẫn của Bộ Y tế tại Thông tư 07/2008/TT-BYT ngày 28/5/2008.

Bộ Y tế ban hành chương trình nàymong muốn sẽ được thực hiện rộng rãi ở các bệnh viện và các trung tâm đào tạo ytế trong toàn quốc. Chương trình được biên soạn lần đầu nên không tránh đượcthiếu sót. Bộ Y tế mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các đồng nghiệp,các thầy cô giáo và học viên để Chương trình đào tạo được hoàn chỉnh hơn cholần xuất bản sau.

Bộ Y tế trân trọng cảm ơn JICA hỗtrợ tài chính và cử các chuyên gia Nhật Bản phối hợp với các chuyên gia củaViệt nam soạn thảo chương trình đào tạo này.

2. MỤCTIÊU ĐÀO TẠO

Bổ sung và cập nhật kiến thức, kỹnăng, thái độ cho người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trong các cơ sở khám bệnh,chữa bệnh về Chăm sóc người bệnh toàn diện.

Kiến thức:

1. Trình bày được khái niệm về chămsóc người bệnh toàn diện trên cơ sở khái niệm về chăm sóc người bệnh trong việntại Thông tư 07/2011/TT-BYT .

2. Trình bày được các khái niệmquy trình điều dưỡng, phiếu chăm sóc, người bệnh chăm sóc cấp I, cấp II và cấpIII.

3. Phân tích đủ và đúng các nguyêntắc chăm sóc người bệnh trong bệnh viện

4. Kể đủ, đúng 12 nhiệm vụ chuyênmôn của Thông tư 07/2011/TT- BYT

5. Liệt kê được trách nhiệm củagiám đốc, trưởng khoa, trưởng phòng, điều dưỡng trưởng, bác sĩ điều trị, điều dưỡngviên-hộ sinh viên, giáo viên và học sinh, sinh viên thực tập, người bệnh, ngườinhà người bệnh.

6. Vẽ được sơ đồ mô hình tổ chứcchăm sóc người bệnh trong bệnh viện

7. Trình bày được quy định nhânlực theo Thông tư 08/2007/TTLT- BYT-BNV

8. Mô tả được 4 mô hình phân côngchăm sóc và ưu, nhược điểm của từng mô hình, khả năng áp dụng trong điều kiệnthực trạng của bệnh viện.

9. Chỉ ra những điều kiện và giảipháp để thực hiện thành công chăm sóc toàn diện theo Thông tư 07/2011/TT-BYT .

Kỹ năng: Thực hiện được cáchoạt động sau đây:

1. Chỉ ra được những nhiệm vụ chuyênmôn nào đã thực hiện được, những nhiệm vụ nào chưa thực hiện được theo quy địnhtại Thông tư 07/2011/TT-BYT nguyên nhân và giải pháp khắc phục những nhiệm vụchưa đạt.

2. Lựa chọn được mô hình chăm sócthích hợp cho khoa/phòng nơi học viên công tác.

3. Đề xuất được giải pháp tăng cườngvà đảm bảo chất lượng, an toàn cho người bệnh trong thực hành chăm sóc:

- Tư vấn, giáo dục sức khỏe chongười bệnh

- Chăm sóc tinh thần

- Hỗ trợ chăm sóc vệ sinh cá nhânngười bệnh

- Hỗ trợ, chăm sóc phục hồi chứcnăng người bệnh

- Theo dõi, đánh giá người bệnhvà ghi chép hồ sơ bệnh án của điều dưỡng.

- Chăm sóc dinh dưỡng cho ngườibệnh

- Bảo đảm an toàn, phòng saisót chuyên môn

- Thực hiện các kỹ thuật chăm sócđiều dưỡng,

- Sử dụng thuốc cho người bệnh

- Chăm sóc người bệnh có chỉ địnhphẫu thuật, thủ thuật

Thái độ:

1. Tự giác, nghiêm túc thực hiệntrách nhiệm, nhiệm vụ được giao theo đúng quy định tại Thông tư 07/2011/TT-BYT ;

2. Tôn trọng, hợp tác và chia sẻvới các cán bộ, nhân viên trong đơn vị để thực hiện tốt công tác chăm sóc ngườibệnh trong bệnh viện.

3. Tôn trọng, cẩn trọng và thôngcảm với người bệnh, người nhà người bệnh để tạo nên sự an tâm, hài lòng khingười bệnh đến khám, chữa bệnh.

3. ĐỐITƯỢNG HỌC VIÊN:

Tất cả cán bộ, viên chức và nhânviên của các bệnh viện và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để họ có đủ kiến thức, kỹnăng, thái độ trong chăm sóc, phục vụ người bệnh.

TT

Chủ đề/bài học

Đối tượng học viên

Lãnh đạo BV, LĐ các phòng ban và các bác sĩ

Điều dưỡng, Hộ sinh, KTV Y

Hộ lý, y công

1

Tổng quan về công tác điều dưỡng và chăm sóc người bệnh toàn diện theo quy định tại thông tư 07/2011/TT-BYT

X

X

X

2

Lập kế hoạch tổ chức thực hiện chăm sóc người bệnh toàn diện Theo quy định của thông tư 07/2011/TT-BYT

X

X

3

Chuẩn đạo đức nghề nghiệp của điều dưỡng viên Việt Nam

X

X

X

4

Phân cấp chăm sóc và hỗ trợ người bệnh – chăm sóc vệ sinh cá nhân cho người bệnh

X

X

X

5

Tổ chức chăm sóc dinh dưỡng cho người bệnh

X

6

Phục hồi chức năng và phòng ngừa biến chứng trong chăm sóc người bệnh toàn diện

X

7

Tổ chức ghi chép phiếu theo dõi, chăm sóc người bệnh và bình phiếu chăm sóc

X

8

Phương pháp tổ chức truyền thông giáo dục sức khỏe

X

4. THỜIGIAN ĐÀO TẠO:

Thời gian đào tạo 3 ngày liên tục,mỗi ngày 8 tiết hoặc 6 buổi, mỗi buổi 4 tiết, (tương đương 24 tiết học) mỗitiết 50 phút.

5. NỘI DUNGCHƯƠNG TRÌNH:

5.1. Chương trình tổng quát

Số TT

Chủ đề/bài học

Số tiết

Tổng số tiết

LT

Thực hành, thảo luận tại lớp

1

Tổng quan về công tác điều dưỡng và chăm sóc người bệnh toàn diện theo quy định tại thông tư 07/2011/TT-BYT

3

1

2

2

Lập kế hoạch tổ chức thực hiện chăm sóc người bệnh toàn diện Theo quy định của thông tư 07/2011/TT-BYT

2

1

1

3

Chuẩn đạo đức nghề nghiệp của điều dưỡng viên Việt Nam

2

1

1

4

Tổ chức phân cấp chăm sóc và hỗ trợ người bệnh – chăm sóc vệ sinh cá nhân cho người bệnh

3

1

2

5

Tổ chức chăm sóc dinh dưỡng cho người bệnh

2

1

1

6

Phục hồi chức năng và phòng ngừa biến chứng trong chăm sóc người bệnh toàn diện

4

1

3

7

Tổ chức ghi chép phiếu theo dõi, chăm sóc người bệnh và bình phiếu chăm sóc

2

1

1

8

Phương pháp tổ chức truyền thông giáo dục sức khỏe

3

1

2

9

Kiểm tra trước và kết thúc khóa học

1

1

10

Khai mạc, bế mạc

2

2

Tổng cộng

24

11

13

5.2 Chương trình chi tiết

TT

Tên bài và nội dung

Tổng số

Lý thuyết

Thực hành

1

Bài 1: Tổng quan về công tác điều dưỡng và chăm sóc người bệnh toàn diện theo quy định tại thông tư 07/2011/TT-BYT - khái niệm, chức năng và vai trò, nghĩa vụ và quyền hạn của người điều dưỡng.

- Khái niệm và nội dung chăm sóc người bệnh toàn diện

- Trách nhiệm của các cá nhân trong chăm sóc người bệnh toàn diện

- Liệt kê những điều kiện bảo đảm công tác chăm sóc người bệnh.

- Các giải pháp tăng cường công tác chăm sóc toàn diện của bệnh viện.

3

1

2

2

Bài 2: Lập kế hoạch tổ chức thực hiện chăm sóc người bệnh toàn diện Theo quy định của thông tư 07/2011/TT-BYT

- Khái niệm về kế hoạch và vai trò của việc lập kế hoạch;

- Viết kế hoạch;

- Xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện CSNBTD;

2

1

1

3

Bài 3: Chuẩn đạo đức nghề nghiệp của điều dưỡng viên Việt Nam

- Khái niệm

- Sự cần thiết

- Mục đích

- Nội dung chuẩn đạo đức nghề nghiệp

- Kế hoạch triển khai

2

1

1

4

Bài 4: Phân cấp chăm sóc và hỗ trợ người bệnh – chăm sóc vệ sinh cá nhân cho người bệnh

- Phân cấp chăm sóc, hỗ trợ người bệnh trong bệnh viện.

- Chăm sóc vệ sinh cá nhân cho người bệnh.

- Thực hiện được: kỹ thuật vệ sinh răng miệng cho người bệnh hôn mê, kỹ thuật gội đầu cho người bệnh tại giường, kỹ thuật tắm cho người bệnh tại giường theo đúng qui trình.

3

1

2

5

Bài 5: Tổ chức chăm sóc dinh dưỡng cho người bệnh

- Tầm quan trọng của Dinh dưỡng lâm sàng.

- Giải pháp tăng cường chế độ dinh dưỡng bệnh lý cho người bệnh.

2

1

1

6

Bài 6: Phục hồi chức năng và phòng ngừa biến chứng trong chăm sóc người bệnh toàn diện

- Tầm quan trọng của chăm sóc phục hồi chức năng

- Xác định nhu cầu hỗ trợ vận động, phục hồi chức năng của người bệnh

- Tăng cường phục hồi chức năng cho người bệnh

- Kế hoạch tổ chức thực hiện phục hồi chức năng cho người bệnh

7

Bài 7: Tổ chức ghi chép phiếu theo dõi, chăm sóc người bệnh và bình hồ sơ điều dưỡng

- Tầm quan trọng và trách nhiệm của điều dưỡng trong ghi chép theo dõi, chăm sóc người bệnh.

- Hồ sơ điều dưỡng và cách ghi hồ sơ.

- Quy trình và nội dung bình hồ sơ điều dưỡng.

2

1

1

8

Bài 8: Tổ chức truyền thông giáo dục sức khỏe

- Khái niệm truyền thông và Giáo dục sức khỏe;

- Mục đích của Truyền thông- Giáo dục sức khỏe trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho mọi người;

- Tác động của Truyền thông - Giáo dục sức khỏe

- Tổ chức buổi Truyền thông- Giáo dục sức khỏe hiệu quả;

- Các qui định của tổ chức thực hiện Truyền thông, Giáo dục sức

3

1

2

9

Kiểm tra trước và kết thúc khóa học

1

10

Khai mạc, bế mạc

2

Tổng cộng

24

9

13

6. PHƯƠNGPHÁP GIẢNG DẠY

- Cung cấp đủ tài liệu học tập đểhọc viên đọc và nghiên cứu trước, trong và sau học;

- Hướng dẫn học viên sử dụng tàiliệu có hiệu quả;

- Lựa chọn phương pháp dạy học tíchcực phù hợp với mục tiêu học tập và đối tượng người học.

- Sử dụng các phương tiện trực quanphù hợp với từng nội dung để minh họa có hiệu quả (mô hình, các phương tiệnphòng hộ, tranh, ảnh, áp phích, băng, đĩa hình, qui trình kỹ thuật, tìnhhuống….)

- Kết hợp chặt chẽ và song hànhgiữa giảng dạy lý thuyết và thực hành, học lý thuyết nội dung gì thì học viên đượchướng dẫn thực hành về nội dung đó.

- Chuẩn bị đầy đủ các phương tiện,dụng cụ, bảng kiểm, thang điểm, bố trí địa điểm thích hợp để giảng dạy các bàithực hành đạt mục tiêu, hiệu quả. Ưu tiên giành thời gian để học viên được thựchành kỹ năng, thái độ.

7. TIÊUCHUẨN GIẢNG VIÊN

- Giảng viên lớp TOT Trung ương:

+ Có khả năng dạy học.

8. TÀI LIỆU:

- Tài liệu giảng dạy và học tập:Tài liệu học tập và giảng dạy được sử dụng chính là Bộ tài liệu học tập kèmtheo chương trình đào tạo được nhóm chuyên gia soạn thảo với sự hỗ trợ củaJICA.

- Tài liệu đọc thêm và tài liệutham khảo: bên cạnh tài liệu giảng dạy, học tập, giảng viên nên giới thiệu:

+ Tài liệu đọc thêm: bao gồm cácvăn bản hiện hành có liên quan đến Chăm sóc người bệnh, Luật KBCB, Quy định giaotiếp và Thông tư 07/2011/TT-BYT về Hướng dẫn điều dưỡng về chăm sóc người bệnhtrong bệnh viện.

9. ĐỒ DÙNGVÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC CẦN THIẾT:

Các phương tiện cơ bản phục vụgiảng dạy:

- Bảng - phấn, hoặc bảng trắng,bút dạ, bảng lật, giấy A0.

- Máy tính có kết nối máy chiếuđa năng + màn chiếu

- Phòng học đủ rộng, bố trí bànghế linh hoạt để chia làm việc nhóm

- Băng Video, hình ảnh

10. TỔCHỨC KHÓA HỌC:

- Học viên: bố trí mỗi lớp khoảng25 người, tối đa 30 người

- Giảng viên: có giảng viên chính,2 trợ giảng.

- Cán bộ tổ chức và phục vụ lớphọc

- Thông tin trước khoá học: Giấythông báo gửi tới các đơn vị trước 1 tháng để các đơn vị đăng ký học viên. Gửigiấy mời trước mỗi đợt học tập bằng đường Bưu điện và Email.

11. CHỨNGCHỈ:

- Những học viên đạt ≥ 70% tổngsố điểm kiểm tra kết thúc khóa học sẽ được Giám đốc bệnh viện hoặc cơ sở đào tạocấp chứng nhận hoàn thành khoá đào tạo Chăm sóc người bệnh toàn diện chocán bộ, nhân viên y tế tại các cơ sở KBCB.

- Nhưng học viên không đạt yêu cầuhoặc vắng mặt trên 2 buổi, cần tiếp tục học và làm bài kiểm tra cho đến khi đạtđiểm hoàn thành khóa học

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Thông tư 07/2008/TT-BYT ngày28/5/2008 về Hướng dẫn công tác đào tạo liên tục đối với cán bộ y tế.

2. Thông tư 07/2011/TT-BYT ngày26/01/2011 về Hướng dẫn điều dưỡng về chăm sóc người bệnh trong các bệnh viện.

3. Chuẩn đạo đức nghề nghiệp củaHội Điều dưỡng Việt Nam

PHỤ LỤC

I

Thông tư 07/2008/TT-BYT về Hướng dẫn

II

Thông tư 18/2009/TT-BYT Hướng dẫn tổ chức thực hiện công tác kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện