HỘI ĐỒNG CHÍNH PHỦ******

VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
********

Số: 290-CP

Hà Nội, ngày 30 tháng 12 năm 1974

QUYẾT ĐỊNH

BAN HÀNH ĐIỀU LỆ VỀCÔNG TÁC TIÊU CHUẨN HÓA Ở XÍ NGHIỆP CÔNG NGHIỆP

HỘI ĐỒNG CHÍNH PHỦ

Căn cứ Luật tổ chức Hội đồngChính phủ ngày 14-07-1970
Căn cứ Nghị định số 123-CP ngày 24-08-1963 của Hội đồng Chính phủ ban hành Điềulệ tạm thời về việc nghiên cứu, xây dựng, xét duyệt, ban hành và quản lý củacác tiêu chuẩn kỹ thuật của sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp;
Căn cứ quyết định số 159-TTg ngày 07-07-1792 của Thủ tướng Chính phủ về côngtác quản lý chất lượng sản phẩm và hàng hóa;
Theo đề nghị của đồng chí Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước,

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Nay ban hành bảnĐiều lệ về công tác tiêu chuẩn hóa ở xí nghiệp công nghiệp.

Điều 2. Các đồng chí Bộtrưởng các Bộ, Thủ tướng các cơ quan ngang Bộ và cơ quan trực thuộc Hội đồngChính phủ, Chủ tịch Ủy ban hành chính các tỉnh, thành phố có trách nhiệm thihành bản Điều lệ này.

Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhànước có trách nhiệm đôn đốc và hướng dẫn các ngành, các địa phương thi hành bảnĐiều lệ này.

T.M. HỘI ĐỒNG CHÍNH PHỦ
K.T. THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
PHÓ THỦ TƯỚNG



Lê Thanh Nghị

ĐIỀU LỆ

VỀ CÔNG TÁC TIÊU CHUẨN HÓA Ở XÍ NGHIỆP CÔNG NGHIỆP.

Chương 1:

QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Công tác tiêu chuẩnhóa trong xí nghiệp công nghiệp nhằm đặt cơ sở pháp lý về kinh tế kỹ thuật để hợplý hóa tổ chức sản xuất không ngừng nâng cao nâng suất lao động, đảm bảo chấtlượng sản phẩm, vật liệu và hạ giá thành sản phẩm, đảm bảo an toàn kỹ thuậtvà an toàn lao động.

Điều 2. Nội dung công táctiêu chuẩn hóa ở xí nghiệp công nghiệp bao gồm 2 phần chính:

- Áp dụng tiêu chuẩn Nhà nước, tiêuchuẩn ngành, tiêu chuẩn địa phương (nếu là xí nghiệp và tham gia việc xây dựngcác tiêu chuẩn cấp trên).

- Tổ chức nghiên cứu xây dựng,xét duyệt, ban hành và áp dụng các tiêu chuẩn xí nghiệp và tham gia việc xây dựngcác tiêu chuẩn cấp trên.

Điều 3. Các xí nghiệp phảixây dựng tiêu chuẩn cấp xí nghiệp cho những đối tượng sau đây:

- Những thành phâm xuất xưởngchưa có tiêu chuẩn Nhà nước, hoặc tiêu chuẩn ngành, hoặc tiêu chuẩn địa phương;

- Những bán thành phẩm, nguyênliệu, vật liệu, dụng cụ gá lắp được chế tạo để dùng trong nội bộ xí nghiệp;

- Những quy trình công nghệ điểnhình, những phương pháp kiểm tra, đo lường … áp dụng thống nhất trong quá trìnhchuẩn bị sản xuất và sản xuất của xí nghiệp.

Điều 4. Tất cả các tiêuchuẩn xí nghiệp đều là cơ sở pháp lý về kinh tế kỹ thuật, buộc tất cả các bộ phậnvà cá nhân trong xí nghiệp phải thực hiện.

Điều 5. Tùy theo đối tượngcụ thể, tiêu chuẩn xí nghiệp có thể chia thành các loại cơ bản sau đây:

a) Tiêu chuẩn về cỡ, loại, kiểu,kết cấu và kích thước;

b) Tiêu chuẩn về yêu cầu kỹ thuậtvà yêu cầu chất lượng;

c) Tiêu chuẩn về phương pháp thử(kiểm tra, đo lường …);

d) Tiêu chuẩn về bao gói, ghinhãn, vận chuyển và bảo quản;

e) Tiêu chuẩn về sử dụng, sửa chữa.

g) Tiêu chuẩn về các vấn đềchung của kỹ thuật.

Việc xây dựng các tiêu chuẩn nàyphải theo đúng các thể thức do Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước quy định.

Chương 2:

LẬP KẾ HOẠCH TIÊU CHUẨNHÓA CỦA XÍ NGHIỆP

Điều 6. Kế hoạch tiêu chuẩnhóa là một bộ phận của kế hoạch sản xuất của xí nghiệp. Hàng năm căn cứ vào yêucầu cụ thể, xí nghiệp thảo ra một kế hoạch nghiên cứu xây dựng và áp dụng cáctiêu chuẩn kỹ thuật cho năm sau theo hướng dẫn của Vụ kỹ thuật của Bộ, Tổng cục,hay Ban khoa học kỹ thuật tỉnh, thành phố. Kế hoạch này do giám đốc xí nghiệpcông bố đồng thời với kế hoạch sản xuất trong xí nghiệp và phải báo cáo về Bộ,Tổng cục hay Ủy ban hành chính tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương để tổng hợpvà theo dõi chung.

Nội dung kế hoạch tiêu chuẩn hóacủa xí nghiệp bao gồm:

- Các tiêu chuẩn các cấp cần ápdụng trong xí nghiệp và các biện pháp để áp dụng các tiêu chuẩn đó;

- Các đề tài nghiên cứu xây dựngtiêu chuẩn cấp Nhà nước, ngành, địa phương mà xí nghiệp được giao nhiệm vụ phảitham gia trực tiếp;

- Các đề tài nghiên cứu xây dựngtiêu chuẩn xí nghiệp;

- Kế hoạch kiểm tra việc áp dụngtiêu chuẩn trong các khâu của quá trình chuẩn bị sản xuất, sản xuất, nhập kho,và xuất xưởng;

- Kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụtiêu chuẩn hóa cho cán bộ có liên quan trong xí nghiệp;

-Kế hoạch về thông tin, tư liệuphục vụ cho việc xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn trong xí nghiệp;

- Kinh phí cho các họat độngtiêu chuẩn hóa trong xí nghiệp;

- Các biện pháp kinh tế - kỹ thuậtđảm bảo cho việc nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn và áp dụng tiêu chuẩn trong xínghiệp;

Chương 3:

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG, XÉTDUYỆT, BAN HÀNH TIÊU CHUẨN TRONG XÍ NGHIỆP

Điều 7. Việc trực tiếpnghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn là do các bộ phận của xí nghiệp tiến hành theo sựphân công của giám đốc. Bộ phận quản lý tiêu chuẩn hóa của xí nghiệp có nhiệm vụtheo dõi, đôn đốc và giúp đỡ về kế hoạch và nghiệp vụ cho việc nghiên cứu đó.

Điều 8. Khi nghiên cứuxây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật cần căn cứ vào:

- Các số liệu điều tra thống kêvề kinh tế kỹ thuật, cũng như các kinh nghiệm về thiết kế, sản xuất và sửdụng sản phẩm;

- Các tiêu chuẩn, quy phạm, quytrình kỹ thuật có liên quan trong nước và ngoài nước;

- Các kết quả của nghiên cứukhoa học và kỹ thuật liên quan đến đề tài xây dựng tiêu chuẩn.

Điều 9. Nội dung của tiêuchuẩn xí nghiệp, tiêu chuẩn Nhà nước,tiêu chuẩn ngành và tiêu chuẩn địa phươngdo xí nghiệp xây dựng phải thể hiện được:

-Tính tiên tiến, đểtiêu chuẩn phải là mục tiêu phấn đấu của xí nghiệp không ngừng tiến bộ về kỹthuật, nâng cao năng suất, đảm bảo chất lượng, tiết kiệm và hạ giá thành sản phẩm;

-Tính thực tế, để chotiêu chuẩn thích hợp với các điều kiện cụ thể về kinh tế, kỹ thuật của nước tavà của xí nghiệp;

-Tính kinh tế, nhằm đạt tớimột hiệu quả kinh tế chung có lợi nhất cho nền kinh tế quốc dân và cho bản thânxí nghiệp;

- Tính an toàn, nhằm bảovệ tính mạng và sức khỏe của người sử dụng sản phẩm cũng như của cán bộ, côngnhân trong sản xuất;

Điều 10. Tiêu chuẩn xínghiệp được trình bày theo tiêu chuẩn Nhà nước TCVN 1-67 “Khuôn khổ và mẫutrình bày tiêu chuẩn” do Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước đã ban hành.

Điều 11. Căn cứ vào kếtquả nghiên cứu, bộ phận được giám đốc phân công biên soạn tiêu chuẩn, viết bảndự thảo và chuyển cho bộ phận quản lý tiêu chuẩn hóa của xí nghiệp kèm theo bảnthuyết minh và các tài liệu có liên quan khác. Bản thuyết minh phải nêu rõ mụcđích, ý nghĩa và hiệu quả kinh tế của dự thảo tiêu chuẩn.

Bộ phận quản lý tiêu chuẩn hóa củaxí nghiệp tổ chức lấy ý kiến của các bộ phận có liên quan trong và ngoài xínghiệp về bản dự thảo, sau đó sửa chữa bổ sung và báo cáo với giám đốc xét gửilên cấp trên (nếu là tiêu chuẩn Nhà nước, tiêu chuẩn ngành hoặc tiêu chuẩn địaphương), hoặc do giám đốc xét duyệt, ban hành (nếu là tiêu chuẩn xí nghiệp).

Điều 12. Trước khi xétduyệt tiêu chuẩn xí nghiệp, giám đốc xí nghiệp có thể chỉ thị cho các bộ phậncó liên quan áp dụng hoặc sản xuất thử theo tiêu chuẩn. Sau đó, hoàn chỉnh lầncuối cùng, rồi mới xét duyệt và ban hành. Riêng với tiêu chuẩn cho thành phẩm,trước khi xét duyệt và ban hành, giám đốc xí nghiệp phải xin ý kiến cơ quan quảnlý cấp trên các ngành hoặc địa phương. Các tiêu chuẩn xí nghiệp, sau khi xét duỵêtcủa xí nghiệp và phải gửi về đăng ký tại Bộ, Tổng cục hay Uỷ ban hành chính tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương.

Chương 4:

ÁP DỤNG CÁC TIÊU CHUẨNTRONG XÍ NGHIỆP

Điều 13. Giám đốc xí nghiệpphải tổ chức phổ biến tiêu chuẩn các cấp đã ban hành để áp dụng trong xí nghiệpngay sau khi có quyết định ban hành; phải đảm bảo cho tất cả các bộ phận, cáccán bộ, công nhân có liên quan trong xí nghiệp đều nắm được nội dung của tiêuchuẩn, trước khi tiêu chuẩn có hiệu lực.

Song song với phổ biến tiêu chuẩn,giám đốc xí nghiệp phải phân công, phân nhiệm rõ ràng cho các bộ phận và cán bộcó liên quan trong việc chuẩn bị áp dụng tiêu chuẩn.

Điều 14. Giám đốc xí nghiệpphải chỉ thị cho mỗi bộ phận xác định nội dung và biện pháp cụ thể để áp dụngtiêu chuẩn trong bộ phận mình. Bộ phận quản lý tiêu chuẩn hóa có trách nhiệm phốihợp với phòng kế hoạch, tổng hợp và cân đối trình giám đốc xét duyệt như thủ tụclập kế hoạch nói ở chương II.

Điều 15. Giám đốc xí nghiệpphải đảm bảo hoàn thành chuẩn bị sản xuất theo tiêu chuẩn trước ngày tiêu chuẩncó hiệu lực. Cụ thể là:

- Lập mới hoặc chỉnh lý, bổ sungcác tài liệu kỹ thuật (đặc biệt là các bản vẽ thiết kế; các bản chỉ tiêu kỹ thuậttổng hợp; các quy trình công nghệ phù hợp với các tiêu chuẩn đã ban hành);

- Đưa vào kế hoạch sản xuất vàcân đối các mặt chủ yếu trong kế hoạch đó, đảm bảo sản xuất sản phẩm ra theođúng tiêu chuẩn quy định;

- Hiệu chỉnh, sửa chữa, bổ sungvà kiểm định các dụng cụ và thiết bị đo lường kiểm nghiệm để đảm bảo sự đúng đắnvà thống nhất của các dụng cụ và thiết bị đó; chuẩn bị đủ và đúng yêu cầu các dụngcụ và gá lắp gia công, chế biến;

- Thay đổi hợp đồng hoặc ký hợpđồng bán sản phẩm theo đúng tiêu chuẩn với khách hàng.

Điều 16. – Bộ phận quảnlý tiêu chuẩn hóa của xí nghiệp có trách nhiệm giúp giám đốc theo dõi, hướng dẫnviệc chuẩn bị áp dụng và áp dụng tiêu chuẩn của các bộ phận, báo cáo, và để đạtkịp thời các biện pháp để giám đốc quyết định xử lý các trường hợp làm sai tiêuchuẩn. Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước, các cơ quan quản lý sản xuất củangành hoặc chuẩn bị áp dụng tiêu chuẩn và áp dụng tiêu chuẩn trong các xí nghiệp.

Điều 17. Các bộ phậntrong xí nghiệp không được tùy tiện châm chước hoặc thay đổi tiêu chuẩn. Trườnghợp vì có khó khăn mà một bộ phận nào đó thấy cần thiết phải châm chước trongviệc chấp hành tiêu chuẩn thì bộ phận đó phải báo cáo ngay cho giám đốc quyết định.Chỉ sau khi được sự đồng ý của giám đốc trên văn bản thì việc châm chước mới đượcphép thực hiện. Đối với các tiêu chuẩn xí nghiệp về thành phẩm thì trước khiquyết định châm chước tiêu chuẩn, giám đốc phải báo cáo và được sự đồng ý của Bộ,Tổng cục hoặc cơ quan quản lý sản xuất của tỉnh, thành phố. Nếu cần, có sựchâm chước trong việc áp dụng các tiêu chuẩn cấp trên (Nhà nước, ngành, địaphương) thì giám đốc phải báo cáo lên cơ quan ban hành tiêu chuẩn và chỉ khinào được sự đồng ý của cơ quan đó thì việc châm chước mới được thi hành.

Điều 18. Việc sửa đổi haythay thế tiêu chuẩn xí nghiệp do giám đốc quyết định. Riêng với tiêu chuẩn xínghiệp đối với thành phẩm, giám đốc phải xin ý kiến của Bộ, Tổng cục hoặc cơquan quản lý sản xuất của tỉnh, thành phố trước khi quyết định.

Xí nghiệp không có quyền sửa đổitiêu chuẩn cấp trên, nhưng có nhiệm vụ tập hợp tình hình thực tế và kinh nghiệmcủa mình kịp thời đề nghị với các cơ quan ban hành tiêu chuẩn cấp trên để sửa đổi,bổ sung hoặc thay thế tiêu chuẩn đó.

Điều 19. Những sản phẩm củaxí nghiệp sản xuất không theo đúng tiêu chuẩn Nhà nước, tiêu chuẩn ngành haytiêu chuẩn địa phương, tiêu chuẩn xí nghiệp đều không được tính vào khối lượnghoàn thành kế hoạch. Những sản phẩm này phải được xử lý theo quy định riêng,không được xuất xưởng một cách tùy tiện. Giám đốc xí nghiệp và những người cótrách nhiệm trực tiếp với sản phẩm trong xí nghiệp phải chịu trách nhiệm trướcpháp luật về việc vi phạm tiêu chuẩn.

Chương 5:

TỔ CHỨC QUẢN LÝ TIÊU CHUẨNHÓA CỦA XÍ NGHIỆP

Điều 20. Các xí nghiệp đềuphải có bộ phận chuyên trách quản lý tiêu chuẩn hóa.

Điều 21. Bộ phận quản lýtiêu chuẩn hóa của xí nghiệp đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của phó giám đốc kỹthuật và chịu sự hướng dẫn về nghiệp vụ của các cơ quan tiêu chuẩn hóa cấptrên.

Điều 22. Bộ phận quản lýtiêu chuẩn hóa có nhiệm vụ giúp giám đốc làm các việc sau đây:

1. Lập kế hoạchtiêu chuẩn của xí nghiệp như nói ở phần II;

2. Tổ chức việcnghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn xí nghiệp và tham gia xây dựng các tiêu chuẩn đótrong xí nghiệp;

3. Tổ chức phổ biếncác tiêu chuẩn đã ban hành và hướng dẫn, theo dõi việc áp dụng các tiêu chuẩnđó trong xí nghiệp;

4. Nghiên cứu đề nghị vớigiám đốc cách giải quyết các khó khăn, các tranh chấp trong việc xây dựng và ápdụng tiêu chuẩn trong xí nghiệp và giữa xí nghiệp với bên ngoài;

5. Thường xuyên theo dõi,thu thập số liệu và đúc kết kinh nghiệm phục vụ cho việc xây dựng hoặc thay thế,sửa đổi các tiêu chuẩn kỹ thuật. Nghiên cứu, đề nghị với giám đốc các biện phápphát triển công tác tiêu chuẩn hóa trong xí nghiệp;

6. Tuyên truyền, phổbiến kiến thức tiêu chuẩn hóa và hướng dẫn, bồi dưỡng về nghiệp vụ tiêu chuẩnhóa cho cán bộ, công nhân trong xí nghiệp;

7. Thu thập và quản lýcác tư liệu về tiêu chuẩn hóa phục vụ cho việc nghiên cứu áp dụng và xây dựngtiêu chuẩn trong xí nghiệp; lưu trữ các hồ sơ tiêu chuẩn;

8. Giúp giám đốc làm báocáo tình hình hoạt động tiêu chuẩn hoá trong xí nghiệp lên Bộ, Tổng cục, Ủy banhành chính tỉnh, thành phố .

Điều 23. Bộ phận quản lýtiêu chuẩn hóa của xí nghiệp được quyên:

1. Đôn đốc các bộ phận cóliên quan xí nghiệp lập và thực hiện kế hoạch tiêu chuẩn hóa;

2. Yêu cầu các bộ phận giảiquyết những vấn đề có liên quan đến việc xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn;

3. Kiểm tra việc áp dụngtiêu chuẩn tại các khâu có liên quan trong xí nghiệp; phân tích nguyên nhân saisót và đề nghị giám đốc quyết định các biện pháp khắc phục.

Chương 6:

TRÁCH NHIỆM CỦA GIÁM ĐỐC,CÁC BỘ PHẬN, CÁN BỘ, CÔNG NHÂN TRONG XÍ NGHIỆP ĐỐI VỚI CÔNG TÁC TIÊU CHUẨN HÓA

Điều 24. Giám đốc xí nghiệplà người chịu trách nhiệm chung trước Nhà nước và trước luật pháp về toàn bộ hoạtđộng tiêu chuẩn hóa trong xí nghiệp mình phụ trách.

Điều 25. Các phòng, ban,phân xưởng và các cán bộ, công nhân trong xí nghiệp phải coi tiêu chuẩn hóa lànhiệm vụ chung của tòan xí nghiệp giao cho mình. Bộ phận hay cá nhân nào khônghòan thành nhiệm vụ tiêu chuẩn hóa đựơc giao coi như không hoàn thành kếhoạch sản xuất.

Điều 26. Các phòng, ban,phân xưởng phải lấy tiêu chuẩn làm một trong những cơ sở pháp lý để tiến hànhcác công việc chuẩn bị sản xuất và quản lý quá trình sản xuất trong xí nghiệp;phải có biện pháp khắc phục các sai sót trong việc áp dụng tiêu chuẩn theo chỉthị của giám đốc và theo kiến nghị của bộ phận quản lý tiêu chuẩn hóa; phải thườngxuyên góp ý kiến nhằm không ngừng cải tiến, nâng cao công tác tiêu chuẩn hóa vớichất lượng sản phẩm và đẩy mạnh tiến bộ kỹ thuật.

Điều 27. Tùy theo thànhtích đạt được trong xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn hoặc tùy theo tình hình viphạm tiêu chuẩn nặng hay nhẹ mà cán bộ, công nhân viên trong xí nghiệp sẽ đượckhen thưởng hoặc bị kỷ luật một cách thích đáng theo chế độ trách nhiệm và luậtpháp Nhà nước.

Chương 7:

ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH

Điều 28. Điều lệ này áp dụngcho tất cả các xí nghiệp quốc doanh trung ương và địa phương.

Các xí nghiệp căn cứ vào đặc điểmvà điều kiện riêng của mình mà cụ thể hóa cho thích hợp.

Điều lệ này cũng có thể áp dụngđể tổ chức công tác tiêu chuẩn hóa trong các cơ sở khác như Viện nghiên cứu, Việnthiết kế, nông trường v.v…