1. Khái niệm về tên thương mại như thế nào?

1.1. Phân biệt tên thương mại với thương hiệu

Trong hoạt động kinh doanh, tên thương mại và nhãn hiệu đều là những yếu tố quan trọng, đóng vai trò không thể phủ nhận trong việc xác định và phân biệt các thực thể và sản phẩm trên thị trường. Tuy nhiên, mặc dù có điểm tương đồng, nhưng hai khái niệm này lại mang những đặc điểm và vai trò riêng biệt.

Đầu tiên, về mặt định nghĩa, tên thương mại được hiểu là tên gọi của một tổ chức hoặc cá nhân trong hoạt động kinh doanh. Nó được sử dụng để phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên gọi đó với các chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh. Tên thương mại thường được đăng ký và bảo vệ pháp lý để đảm bảo tính duy nhất và sự nhận diện của thương hiệu trên thị trường.

Trong khi đó, nhãn hiệu là dấu hiệu được sử dụng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của các tổ chức hoặc cá nhân khác nhau. Nhãn hiệu thường được gắn trực tiếp lên sản phẩm hoặc dịch vụ để nhận diện và tạo ra sự khác biệt so với các sản phẩm, dịch vụ cùng loại khác trên thị trường. Một nhãn hiệu mạnh mẽ có thể giúp tăng cường giá trị thương hiệu và tạo ra sự tin cậy từ phía khách hàng.

Sự khác biệt quan trọng giữa tên thương mại và nhãn hiệu nằm ở vai trò và phạm vi đại diện. Tên thương mại đại diện cho thực thể kinh doanh, và mỗi thực thể chỉ có một tên thương mại và mỗi tên thương mại chỉ đại diện cho một thực thể duy nhất. Trong khi đó, nhãn hiệu đại diện cho sản phẩm, dịch vụ, và một nhãn hiệu có thể đại diện cho nhiều sản phẩm, dịch vụ của cùng một tổ chức hoặc cá nhân.

Tóm lại, tên thương mại và nhãn hiệu đều đóng vai trò quan trọng trong việc xác định và tạo ra sự khác biệt trên thị trường kinh doanh. Mặc dù có những điểm tương đồng, nhưng hai khái niệm này lại có những đặc điểm và vai trò riêng biệt, đồng thời cũng phản ánh sự đa dạng và phức tạp của môi trường kinh doanh hiện nay.

1.2. Vai trò và tầm quan trọng của tên thương mại

Tên thương mại không chỉ đơn thuần là một tên gọi của doanh nghiệp hay tổ chức trong lĩnh vực kinh doanh mà còn là một công cụ quan trọng để xây dựng và phát triển thương hiệu trên thị trường. Điều này được thể hiện qua ba giá trị then chốt mà tên thương mại mang lại cho doanh nghiệp.

Trước hết, tên thương mại là một phương tiện quan trọng để khẳng định vị thế của doanh nghiệp trên thị trường. Những tên thương mại nổi tiếng giúp doanh nghiệp dễ dàng dẫn đầu trong ngành nghề mà họ hoạt động, từ đó tạo ra sự hấp dẫn lớn đối với người tiêu dùng. Đồng thời, tên thương mại nổi tiếng còn góp phần xây dựng một vị thế bền vững và mở rộng phạm vi kinh doanh của doanh nghiệp, giúp họ tồn tại và phát triển trong thời gian dài.

Tiếp theo, tên thương mại nổi tiếng cũng đem lại giá trị kinh tế đáng kể cho doanh nghiệp. Sản phẩm mang tên thương mại uy tín thường được đánh giá cao và có giá trị lớn trên thị trường. Việc sở hữu một tên thương mại nổi tiếng giúp đảm bảo cho doanh nghiệp có sự phát triển ổn định và lâu dài, cũng như tạo ra cơ hội để mở rộng hoạt động kinh doanh ra thị trường quốc tế, từ đó tăng cường vị thế cạnh tranh và thu nhập cho doanh nghiệp.

Cuối cùng, tên thương mại nổi tiếng còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng uy tín đối với khách hàng. Những tên thương mại được công nhận và tin tưởng sẽ mang lại dấu ấn tích cực trong lòng khách hàng, từ đó khi nhắc đến sản phẩm của doanh nghiệp, họ sẽ tự động liên tưởng đến những lợi ích và chất lượng mà doanh nghiệp đó mang lại. Điều này không chỉ giúp tăng cường lòng tin của khách hàng mà còn là một yếu tố quan trọng để xây dựng mối quan hệ lâu dài và trung thực với khách hàng.

Tóm lại, tên thương mại không chỉ đơn giản là một tên gọi mà còn là một công cụ quan trọng để xây dựng và phát triển thương hiệu trên thị trường. Ba giá trị quan trọng mà tên thương mại mang lại cho doanh nghiệp là khẳng định vị thế, tạo ra giá trị kinh tế và xây dựng uy tín đối với khách hàng, từ đó giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững trong thời gian dài.

1.3. Ví dụ về tên thương mại

Ví dụ về tên thương mại: Vinamilk, Honda….

 

2. Điều kiện bảo hộ tên thương mại

Theo quy định của Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại được xác lập trên cơ sở sử dụng hợp pháp tên thương mại đó. Điều này có nghĩa là việc bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại được thực hiện dựa trên việc tên thương mại đó được sử dụng theo đúng quy định pháp luật. Để được bảo hộ theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005, tên thương mại phải đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 76 và 78 của luật này. Theo đó:

- Tên thương mại chỉ được bảo hộ nếu có khả năng phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên thương mại đó với các chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh.

- Tên thương mại được xem xét là có khả năng phân biệt nếu đáp ứng các điều kiện sau:

+ Chứa thành phần tên riêng, trừ trường hợp đã được biết đến rộng rãi do sử dụng;

+ Không trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thương mại mà người khác đã sử dụng trước trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh;

+ Không trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác hoặc với chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ trước ngày tên thương mại đó được sử dụng.

Những điều kiện này giúp đảm bảo rằng tên thương mại được bảo hộ là những tên độc nhất, không gây nhầm lẫn với các thương hiệu khác trên thị trường và đủ khả năng phân biệt chủ thể kinh doanh một cách rõ ràng. Đồng thời, việc áp dụng những quy định này cũng giúp tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh và công bằng trong lĩnh vực kinh doanh.

 

3. Thủ tục đăng ký bảo hộ tên thương mại

Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, quyền sở hữu công nghiệp đối với tên công ty, hay còn được gọi là tên thương mại, được xác định dựa trên việc sử dụng hợp pháp của tên thương mại đó. Điều này có nghĩa là việc bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại phụ thuộc vào việc tên thương mại đó được sử dụng theo quy định của pháp luật.

Tên thương mại chỉ được bảo hộ nếu nó có khả năng phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên thương mại đó với các chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh. Đồng thời, tên thương mại cũng không được trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thương mại mà người khác đã sử dụng trước đó trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh.

Do đó, nếu tên thương mại đã được một chủ thể khác sử dụng trước đó trong cùng một lĩnh vực và khu vực kinh doanh với công ty bạn, thì công ty sẽ không được phép sử dụng tên thương mại đó. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo tính duy nhất và phân biệt của tên thương mại, từ đó giúp tránh được sự nhầm lẫn và tranh chấp trong kinh doanh.

Ngoài ra, theo Nghị định Chính phủ số 103/2006/NĐ-CP ngày 22/09/2006, quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại được xác lập trên cơ sở thực tiễn sử dụng hợp pháp tên thương mại tương ứng với khu vực (lãnh thổ) và lĩnh vực kinh doanh mà không cần thực hiện thủ tục đăng ký. Điều này giúp giảm bớt thủ tục pháp lý và giữ cho quy trình đăng ký tên thương mại đơn giản hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc sở hữu và sử dụng tên thương mại của mình.

 

4. Hành vi xâm phạm tên thương mại và hậu quả pháp lý

Khoản 2 Điều 129 của Văn bản hợp nhất 11/VBHN/VPQH 2022 luật Sở hữu trí tuệ 2005 đã quy định rằng mọi hành vi sử dụng chỉ dẫn thương mại trùng hoặc tương tự với tên thương mại của người khác đã được sử dụng trước đó cho cùng loại sản phẩm, dịch vụ hoặc sản phẩm, dịch vụ tương tự sẽ bị coi là xâm phạm quyền đối với tên thương mại. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ tính duy nhất và phân biệt của tên thương mại trên thị trường. Trong quá trình xác định hành vi xâm phạm quyền đối với tên thương mại, ba yếu tố chính được đánh giá bao gồm:

- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với tên thương mại được bảo hộ: Đây là yếu tố quan trọng nhất, vì nó liên quan trực tiếp đến việc xác định tính độc nhất và phân biệt của tên thương mại.

- Sản phẩm, dịch vụ trùng hoặc tương tự: Sản phẩm hoặc dịch vụ mà dấu hiệu này được sử dụng cho phải trùng hoặc tương tự với sản phẩm, dịch vụ được bảo hộ bởi tên thương mại khác.

- Gây nhầm lẫn về chủ thể kinh doanh, cơ sở kinh doanh, hoạt động kinh doanh dưới tên thương mại đó: Hành vi sử dụng chỉ dẫn thương mại tương tự có thể gây ra sự nhầm lẫn về chủ thể kinh doanh, cơ sở kinh doanh hoặc hoạt động kinh doanh, tạo điều kiện cho sự nhầm lẫn và làm mất đi tính độc nhất của tên thương mại.

Để xác định hành vi xâm phạm quyền đối với tên thương mại, các quy định tại Điều 5 và Điều 13 của Nghị định 105/2006/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung 1 số điều bởi Nghị định 119/2010/NĐ-CP) cũng như Điều 14 của Thông tư 11/2015/TT-BKHCN về hành vi xâm phạm quyền đối với tên thương mại phải được tuân thủ. Điều này giúp tạo ra một hệ thống pháp luật chặt chẽ và hiệu quả trong việc bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp, đồng thời bảo vệ tính duy nhất và phân biệt của các thương hiệu trên thị trường.

 

5. Giải pháp bảo vệ tên thương mại hiệu quả

Bảo vệ quyền đối với tên thương mại là một trong những trụ cột quan trọng của việc bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp. Việc này không chỉ đảm bảo tính riêng biệt và phân biệt của các thương hiệu trên thị trường mà còn bảo vệ quyền tài sản của các chủ thể kinh doanh. Điều này có thể được hiểu thông qua hai phương diện chính.

Thứ nhất, từ phương diện khách quan, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại bao gồm một hệ thống các quy định pháp luật nhằm công nhận và bảo vệ quyền của chủ sở hữu tên thương mại. Điều này bao gồm việc pháp luật công nhận và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu tên thương mại cũng như thiết lập các biện pháp xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, từ phương diện chủ quan, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại bao gồm các biện pháp cụ thể được áp dụng để xử lý hành vi xâm phạm quyền của chủ sở hữu tên thương mại. Các biện pháp này được thiết lập và thực hiện tuỳ theo tính chất và mức độ của việc xâm phạm, từ việc yêu cầu ngừng sử dụng và đền bù thiệt hại đến việc ra lệnh tạm ngừng hoạt động kinh doanh của bên vi phạm. Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của pháp luật trong việc đảm bảo tính công bằng và bảo vệ quyền lợi của các chủ sở hữu tên thương mại trước các hành vi xâm phạm.

Tóm lại, việc bảo vệ quyền đối với tên thương mại không chỉ là một vấn đề pháp lý mà còn là một phần quan trọng trong việc xây dựng và phát triển thương hiệu trên thị trường. Đồng thời, điều này cũng thể hiện cam kết của pháp luật trong việc bảo vệ quyền tài sản và quyền lợi của các chủ thể kinh doanh.

 

Xem thêm bài viết: Điều kiện để tên thương mại được bảo hộ ? Cho ví dụ về tên thương mại

Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, liên hệ ngay đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn