ỦY BAN NHÂN DÂN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
-------

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------

Số: 04/TC-UB

Tp. Hồ Chí Minh, ngày 09 tháng 5 năm 1977

THÔNG CÁO

VỀMỘT SỐ QUY ĐỊNH HIỆN HÀNH LIÊN QUAN ĐẾN TỰ DO THÂN THỂ VÀ TÀI SẢN CỦA NHÂN DÂN

Để giữ gìn an ninh trật tự xãhội, ổn định sinh hoạt bình thường của nhân dân, đồng thời bảo đảm những quyềnlợi hợp pháp của người công dân, từ sau ngày giải phóng, Chính phủ cách mạnglâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam, Ủy ban Quân quản và Ủy ban nhân dân Thànhphố Hồ Chí Minh đã công bố những chánh sách cần thiết và ban hành nhiều luật lệvà văn bản pháp quy quy định một số vấn đề liên quan đến tự do thân thể và tàisản của tư nhân như : sắc luật 02/SL /76 về việc bắt, giam, khám người, khám nhà ở, khám đồ vật ; sắc luật 03/SL /76 về các tội phạmvà hình phạt ; thông báo ngày 29-8-75 và ngày 12-1-76 của Ủy ban Quân quản,thông tri số 1880/UB ngày 11-11-76 của Ủy ban nhân dân Thành phố về vấn đề bảohộ tài sản tư nhân và việc kiểm kê xử lý tài sản vắng chủ ; thông báo số 650/UB ngày 9-4-76 của Ủy ban nhân dân thành phố về việc quyên góp ở địa phương ; chỉthị 4/CT-UB ngày 7-1-77 của Ủy ban nhân dân Thành phố về việc thực hiện quyềnkhiếu tố của nhân dân, v.v...

Vì sự phổ biến tuyên truyền chưarộng khắp, thời gian qua còn có người chưa nắm vững những quy định trên nênviệc tuân thủ chấp hành chưa được sát đúng, đã có những hành động vi phạm đếnquyền làm chủ của nhân dân và lợi ích của Nhà nước.

Thi hành Nghị quyết của Trungương Đảng và chỉ thị của Thủ tướng Chánh phủ về việc tăng cường pháp chế xã hộichủ nghĩa, và để mọi người thông suốt và chấp hành đúng đắn, Ủy ban nhân dânThành phố xin nhắc lại một số điều đã được quy định như sau :

I.- VỀ VẤN ĐỀ BẮT, GIAM, KHÁMNGƯỜI, KHÁM NHÀ Ở VÀ KHÁM ĐỒ VẬT

1) Luật pháp bảo đảm quyền tự dothân thể, nhân phẩm và quyền bất khả xâm phạm về nhà ở, đồ vật của người côngdân.

Chỉ có người phạm tội về hình sựmới có thể bị bắt và tiam giữ.

2) Trừ những trường hợp phạm tộiquả tang và trường hợp khẩn cấp, chỉ có những cơ quan có thẩm quyền sau đây mớicó quyền ra lịnh bắt giam, khám người, khám nhà ở và đồ vật :

Trong những vụ án hình sự.

- Viện Kiểm sát nhân dân

- Toà án nhân dân

- Ủy ban nhân dân Thành phố,quận, huyện trong trường hợp cần tập trung để giáo dục cải tạo những phần tử cóhành động nguy hại cho xã hội.

- Trưởng và Phó cơ quan Công anquận, huyện trở lên nếu có sự phê chuẩn trước của Viện Kiểm sát nhân dân cùngcấp (đối với các vụ hình sự) hoặc của Ủy ban nhân dân cùng cấp (đối với nhữngphần tử có hành động nguy hại cho xã hội cần tập trung để giáo dục cải tạo).

3) Việc bắt giữ, khám xét phảitheo đúng thủ tục như sau :

- Phải có lệnh viết ghi rõ lý dobắt, khám, tên họ chức vụ của người có thẩm quyền ra lệnh và có chữ ký, đóngdấu.

- Phải có mặt của đại diện củachánh quyền sở tại và của một người láng giềng.

- Trường hợp khám nhà ở, đồ vật,phải có mặt của chủ nhà, chủ đồ vật hoặc thân nhân của họ. Phải lập biên bảnkhám xét, có cán bộ công an tiến hành việc khám xét và đương sự ký tên. Đươngsự phải được giữ một bản. Biên bản phải ghi rõ tang vậ nếu có.

- Tang vật phải được chuyển ngayđến cơ quan công an hoặc Viện Kiểm sát nhân dân có thẩm quyền. Nếu cần thì niêmphong hoặc cử người coi giữ. Cấm tự ý sử dụng, lấy cắp, thay đổi làm mất, làmhư hỏng tang vật.

- Người bị bắt phải được dẫnngay đến cơ quan đã ra lệnh bắt.

4) Sa khi bắt hoặc nhận người bịbắt, cơ quan công an hoặc Viện Kiểm sát nhân dân phải xét hỏi ngay và giảiquyết trong htời gian quy định (trả lại tự do, tha hẳn, tạm tha, hoặc giải lêncấp trên).

Nếu cần tạm giam, thì phải cólệnh viết của Viện Kiểm sát nhan dân quận, huyện, thành phố hoặc lệnh viết củaCông an quận, huyện, thành phố đã được phê chuẩn trước của Viện Kiểm sát nhândân cùng cấp (nếu là vụ án hình sự) hoặc của Ủy ban nhân dân cùng cấp (trongtrường hợp tập trung cải tạo).

5) Trong trường hợp phạm tội quảtang thì bất cứ công dân nào cũng có quyền bắt và giải ngay kẻ phạm tội đến Ủyban nhân dân, cơ quan công an hoặc Viện Kiểm sát nhân dân gần nhất, sau đótrong vòng 24 giờ phải giải đến quận, huyện.

Những trường hợp sau đây là phạmtội quả tang :

- Đang làm việc phạm tội hoặcngay sau khi phạm tội thì bị phát giác.

- Đanhg bị đuổi bắt sau khi phạmtội.

- Đang bị giam giữ mà lẩn trốn.

- Đang có lệnh truy nã.

Trong trường hợp khẩn cấp, thìnhững viên chức sau đây trong khi làm nhiệm vụ của mình có quyền ra lệnh (hoặctự mình) bắt, khám người, khám nhà ở, khám đồ vật :

- Đội trưởng Đội tuần tra của cơquan công an hoặc của quân đội.

- Trưởng phó Đồn công an.

- Trưởng phó Phòng của Sở Côngan Thành phố.

- Ủy ban nhân dân xã, phường,sau khi có lệnh viết của Viện Kiểm sát nhân dân, Ủy ban nhân dân hoặc cơ quancông an quận, huyện.

Trường hợp khẩn cấp là nhữngtrường hợp sau đây :

a) Có hành động chuẩn bị phạmtội.

b) Người bị hại hoặc người cómặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là kẻ phạmtội.

c) Tìm thấy chứng cứ phạm tộitrong người hoặc tại nhà ở của người tình nghi phạm tội.

d) Có hành động chuẩn bị trốnhoặc đang trốn.

đ) Có hành động chuẩn bị tiêuhủy chứng cứ hoặc đang tiêu hủy chứng cứ, làm giả chứng cứ ; có sự thông đồnggiữa những kẻ phạm tội với nhau để trốn tránh pháp luật.

e) Căn cước, lai lịch không rõràng.

Người bị bắt trong trường hợpkhẩn cấp phải được giải ngay đến cơ quan công an hoặc Viện Kiểm sát nhân dânquận, huyện.

6) Trường hợp khám xét của nhânviên công an làm công tác cảnh sát hành chánh, và cơ quan hải quan, thuế, lâmnghiệp, làm nhiệm vụ kiểm soát tại bến xe, bến tàu, nhà ga, sân bay, trạm gácdo luật lệ về hoạt động của các ngành này quy định riêng, không thuộc phạm vi củaquy định chung trên đây.

II.- VẤN ĐỀ TÀI SẢN CỦA TƯNHÂN VÀ VIỆC KIỂM KÊ XỬ LÝ TÀI SẢN

1) Luật pháp bảo hộ quyền sở hữucủa công dân về của cải thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở và các thứvật dụng riêng khác.

2) Luật pháp bảo đảm nhà ở, đồ vậtcủa công dân không bị xâm phạm. Cơ quan, đoàn thể, đơn vị bộ đội, cán bộ nhânviên Nhà nước không được tự tiện đuổi nhà, chiếm nhà cửa của nhân dân đang ởhoặc kiểm kê tịch thu, trưng dụng tài sản trong nhà.

3) Chỉ những cơ quan có thẩmquyền sau đây mới có quyền ra lệnh kiểm kê tài sản của tư nhân (nhà cửa, đồđạc, hàng hóa, xe cộ, thiết bị, v.v...) :

- Viện Kiểm sát nhân dân, Toà ánnhân dân Thành phố và quận, huyện vì yêu cầu của việc truy tố kẻ phạm pháp hoặccủa việc xét xử vụ án.

- Ủy ban nhân dân Thành phố.

- Cơ quan được Ủy ban nhân dânThành phố ủy nhiệm làm việc này.

(Ủy ban nhân dân quận, huyệntrong trường hợp tàis ản vắng chủ hoặc trong khi làm công tác đăng ký kinhdoanh, được tiến hành kiểm kê tài sản trong phạm vi trách nhiệm được giao vàđối với những đối tượng nhất định đã được quy định).

4) Việc kiểm kê nhà cửa hoặc tàisản khác của tư nhân chỉ được tiến hành khi có lệnh của các cơ quan trên đây vàphải tiến hành theo thủ tục như sau :

- Phải có lệnh viết của cơ quancó thẩm quyền kể trên. Lệnh phải ghi rõ tên họ, chức vụ của cán bộ ra lệnh kiểmkê, có ký tên và đóng dấu.

- Phải có sự chứng kiến của đạidiện Ủy ban nhân dân phường, xã và có sự có mặt của tài chủ, thân nhân hoặc đạidiện của tài chủ và của một người láng giềng.

- Phải lập biên bản kiểm kê, cócán bộ công an hoặc cán bộ của cơ quan được giao trách nhiệm tiến hành kiểm kêvà tài chủ hoặc đại diện tài chủ ký. Chủ tài sản được giữ một bản.

Nếu cần thì niêm phong hoặc cửngười coi giữ trong lúc chờ đợi sự giải quyết dứt khoát về mặt tư pháp hoặc vềmặt hành chánh. Cấm tự ý sử dụng, lấy cắp, thay đổi, làm mất hoặc làm hư hỏngtài sản kiểm kê.

5) Chỉ có Toà án nhân dân đặcbiệt, khi xét xử về hình sự và Ủy ban nhând ân Thành phố mới có quyền quyếtđịnh tịch thu, trưng thu, trưng mua, trưng dụng hoặc tạm quản lý tài sản của tưnhân trong những trường hợp nhất định do luật pháp quy định.

(Việc xử lý những hàng hoá đồvật, lâm sản, v.v..., mua bán, vận chuyển hoặc cất giữ trái phép thuộc phạm vicủa ngành thương nghiệp, thuế, hải quan, lâm nghiệp... có quy định riêng).

III.- VẤN ĐỀ ĐÓNG GÓP CỦANHÂN DÂN

1) Ủy ban nhân dân Thành phốnghiêm cấm các địa phương và các cơ quan các cấp thu thuế và lệ phí tuỳ tiệnngoài chế độ đã được quy định.

2) Cấm các cơ quan địa phương,các đoàn thể, các tôn giáo và các tổ chức xã hội tự ý tổ chức quyên góp trongnhân dân bất cứ dưới hình thức nào.

Mọi việc đóng góp của quần chúngđều phải có quyết định của Ủy ban nhân dân Thành phố.

3) Trường hợp nhân dân phường,xã tự nguyện góp sức người, sức của để làm những công trình phúc lợi tại địaphương như trường học, bệnh xá, nhà hộ sinh, cầu đường... cũng cần có sự chấpthuận trước của Ủy ban nhân dân Thành phố và có sự quản lý chặt chẽ.

IV.- TRƯỜNG HỢP VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH TRÊN

1) Mọi công dân đều có quyềntrực tiếp hoặc gởi thu khiếu nại và tố cáo với bất cứ cơ quan Nhà nước nào, từcấp phường đến cấp Chánh phủ trung ương về những hành vi phạm pháp của cán bộ,nhân viên cơ quan Nhà nước. Người bị thiệt hại do hành vi phạm pháp của nhânviên cơ quan Nhà nước có quyền đòi nhân viên hoặc cơ quan đó bồi thường.

2) Những người bắt, giam, khámngười, khám nhà ở, khám đồ vật một cách trái phép hoặc dùng nhục hình sẽ tùytrường hợp mà bị thi hành kỷ luật hành chánh hoặc bị truy tố trước pháp luật.Nếu có gây thiệt hại về vật chất thì phải bồi thường.

3) Những hành động xâm phạm tàisản riêng của người dân : cướp, trộm cắp, lừa đảo, bội tín, cướp giựt, cưỡngđoạt, chiếm đoạt, chiếm giữ trái phép, cố ý hủy hoại, chứa chấp hoặc tiêu thụtài sản biết rõ là bị chiếm đoạt đều bị truy tố ra Toà án nhân dân và xử phạt.

Đối với những trường hợp chiếmđoạt tài sản vắng chủ, không khai báo, dùng giấy tờ giả mạo để chiếm đoạt tàisản vắng chủ, thông đồng với gian thương mua bán đổi chác tài sản vắng chủ, Ủyban nhân dân quận sẽ xử phạt bằng biện pháp hành chánh, hoặc đề nghị Viện Kiểmsát truy tố ra toà án.

4) Trong khi tiến hành việc bắt,khám người, khám nhà ở, khám đồ vật mà kẻ phạm tội kháng cự lại hoặc có hànhđộng để trốn tránh pháp luật thì có thể dùng biện pháp cưỡng chế thích đáng bắtkẻ phạm tội tuân theo pháp luật.

***

Những quy định trên đây nhằm bảovệ quyền lợi hợp pháp của người công dân.

Bảo đảm cho những quy định đóđược thi hành đầy đủ và đúng đắn là nhiệm vụ của mỗi cơ quan, mỗi tổ chức vàmỗi cá nhân cán bộ, công nhân viên.

Ủy ban nhân dân Thành phố mongrằng tất cả đồng bào phát huy quyền làm chủ tập thể của mình, nâng cao tinhthần trách nhiệm tôn trọng luật pháp, phát hiện và ngăn ngừa những trường hợpvi phạm, tích cực góp phần vào việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trongthành phố.

TM. ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ
KT. CHỦ TỊCH
PHÓ CHỦ TỊCH/THƯỜNG TRỰC




Vũ Đình Liệu