Năm 2013 Bà nội tôi được Nhà nước phong tặng Mẹ Việt Nam Anh hùng có kèm theo 1 số tiền truy lĩnh. Nhưng Bà nội tôi đã mất trước khi được Nhà nước phong tặng danh hiệu. Hiện tại Bác 3 tôi không còn tỉnh táo vì bệnh tâm thần. Mà các con của Bác 3 tôi muốn chiếm trọn số tiền truy lĩnh kia. Vậy xin hỏi Luật sư nếu đưa ra pháp luật thì sự việc trên được giải quyết như thế nào?

Xin cám ơn.

Người gửi: Vi

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục hỏi đáp pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê.

tiền truy lĩnh

Luật sư tư vấn pháp luật dân sự gọi: 1900 6162

Trả lời:

Cơ sở pháp lý:

Bộ Luật dân sự năm 2005

Nội dung trả lời:

Trường hợp của bà bạn  được hưởng số tiền truy lĩnh kèm theo danh hiệu bà mẹ Việt Nam anh hùng  nhưng số tiền này lại có sau khi bà bạn mất, hơn nữa lúc bà bạn mất không để lại di chúc. Chính vì vậy, số tiền truy lĩnh đó sẽ được chia thừa kế theo pháp luật:

Điều 674. Thừa kế theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.

Điều 675. Những trường hợp thừa kế theo pháp luật

1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong những trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

c) Những người thừa kế theo di chúc đều chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối quyền nhận di sản.

2. Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng đối với các phần di sản sau đây:

a) Phần di sản không được định đoạt trong di chúc;

b) Phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật;

c) Phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng di sản, từ chối quyền nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng không còn vào thời điểm mở thừa kế.

Căn cứ theo quy định về chia di sản thừa kế theo pháp luật thì hàng thừa kế thứ nhất của việc phân chia di sản thừa kế của bà bạn được xác định theo quy định sau:

Điều 676. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Theo quy định trên hàng thừa kế thứ nhất gồm: bác 3 bạn, bố bạn ( những người con còn lại đã chết của bà bạn do chết trước thời điểm bà bạn chết nên sẽ không được hưởng thừa kế, hơn nữ theo như thông tin bạn đưa ra họ cũng không hề có con cái nên di sản sẽ chỉ chia cho bác 3 bạn và bố bạn là những người đáp ứng đủ điều kiện được hưởng thừa kế )

Tuy nhiên, bác 3 bạn lại bị tâm thần không còn tỉnh táo và tự nhận thức được hành vi của mình tức là bác 3 bạn đã bị mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 22 BLDS 2005:" khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Toà án ra quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận của tổ chức giám định" Trường hợp này việc nhận di sản thừa kế của bác 3 bạn sẽ phải thông qua người giám hộ là vợ của bác 3 bạn vì theo quy định : .

Theo quy định tại Điều 62. Người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự

1. Trong trường hợp vợ mất năng lực hành vi dân sự thì chồng là người giám hộ; nếu chồng mất năng lực hành vi dân sự thì vợ là người giám hộ.

2. Trong trường hợp cha và mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự hoặc một người mất năng lực hành vi dân sự, còn người kia không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì người con cả là người giám hộ; nếu người con cả không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì người con tiếp theo là người giám hộ.

3. Trong trường hợp người thành niên mất năng lực hành vi dân sự chưa có vợ, chồng, con hoặc có mà vợ, chồng, con đều không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì cha, mẹ là người giám hộ.

Điều 68 Bộ luật dân sự quy định người giám hộ có các quyền sau đây:

1. Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu cần thiết của người được giám hộ;

2. Được thanh toán các chi phí cần thiết cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ;

3. Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.

 Theo quy đinh tại khoản 3 Điều 68 thì đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.

=> Người giám hộ đương nhiên trong trường hợp này( vợ của bác 3 bạn) có thể thay bác 3 bạn để ký biên bản phân chia di sản thừa kế nếu việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ là bác 3 bạn

Như vậy, số tiền truy lĩnh của bà bạn sẽ được chia đều cho bố bạn và bác 2 bạn và việc định đoạt phần tiền mà bác 3 bạn được chia theo pháp luật sẽ do người giám hộ của bác 3 bạn là vợ bác 3 đại diện và việc con của bác 3 đòi chiếm toàn bộ số tiền truy lĩnh đó là không được.

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN PHÁP LUẬT - CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ