1. Mẹ tôi muốn bán lại cho cậu, và với sự đồng ý của tất cả anh em bên mẹ và bà ngoại, với nội dung là ông ngoại cho cậu ( cha cho con), cậu sẽ đưa tiền trực tiếp cho mẹ mà không cần mẹ phải làm sổ đỏ, xin hỏi luật sư làm như vậy có được không?

2. Vấn đề tiếp theo là: Cậu mua đất của mẹ không có tiền để thanh toán ngay mà có viết tay cho mẹ một cái biên nhận nợ và không có chứng thực của chính quyền địa phương, như vậy biên nhận nợ trên có giá trị pháp lí không? Nếu không thì phải làm như thế nào mong quý luật sư giúp đỡ cho tôi!

Chân thành cảm ơn! Rất mong sự hồi âm của quý công ty.

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn pháp luật dân sự Công ty Luật Minh Khuê.

Bán quyền hưởng thừa kế?

Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến gọi: 1900.6162

Trả lời: 

 

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi thắc mắc đến Công ty Luật Minh Khuê, căn cứ vào các thông tin bạn cung cấp xin tư vấn như sau:

Cơ sở pháp lý:

Bộ luật dân sự 2005

Luật đất đai 2013 

Nội dung tư vấn:

Theo thông tin bạn cung cấp thì trước lúc mất ông ngoại bạn có để lại di chúc miệng là cho mẹ bạn mảnh đất ruộng đó. Theo quy định tại Điều 649 Bộ luật dân sự 2005 về hình thức của di chúc: “Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng”. Như vậy ông ngoại bạn có thể lập di chúc miệng để lại di sản thừa kế cho mẹ bạn. Tuy nhiên, cần phải xem xét xem di chúc của miệng của ông ngoại bạn có hợp pháp hay không theo quy định tại Khoản 5 Điều 652 Bộ luật Dân sự quy định về Di chúc hợp pháp:

"Điều 652. Di chúc hợp pháp

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp, nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực."

Như vậy mặc dù ông ngoại bạn mất có để lại di chúc miệng nhưng tại thời điểm đó thì không có một ai ghi chép lại, và đem đi công chứng chứng thực cả, nên theo quy định trên thì di chúc miệng của ông ngoại bạn là không hợp pháp, di sản của ông bạn sẽ được chia cho những người thừa kế theo pháp luật. 

Về việc mẹ bạn muốn bán lại cho cậu bạn, và với sự đồng ý của tất cả anh em bên mẹ và bà ngoại, với nội dung là ông ngoại cho cậu ( cha cho con), cậu sẽ đưa tiền trực tiếp cho mẹ bạn mà không cần mẹ bạn phải làm sổ đỏ, là không được vì:

Thứ nhất bạn không đủ điều kiện để được chuyển nhượng đất theo quy đinh tại Khoản 1 Điều 188 Luật đất đai 2013 như sau:

"Điều 188. Điều kiện thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất

1. Người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất khi có các điều kiện sau đây:

a) Có Giấy chứng nhận, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 186 và trường hợp nhận thừa kế quy định tại khoản 1 Điều 168 của Luật này;

b) Đất không có tranh chấp;

c) Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án;

d) Trong thời hạn sử dụng đất."

Như vậy mẹ bạn chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên không thể chuyển nhượng cho người khác được.

Thứ hai là về việc cậu bạn xẽ xác lập quyền sở hữu với lý do là cha cho con là không có cơ sở pháp lý. Bởi vì tại Khoản 1 Điều 467 Bộ luật dân sự 2005 quy định về hình thức của hợp đồng tặng cho bất động sản như sau:

"Điều 467. Tặng cho bất động sản

1. Tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký, nếu theo quy định của pháp luật bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu."

Theo đó cậu bạn không thể xác lập quyền sử dụng mảnh đất đó với lý do là cha cho con được, vì việc tặng cho đó không được thể hiện trong một văn bản có công chứng chứng thực nào. 

Theo quy định của pháp luật dân sự thì khi di chức không hợp pháp thì di sản thừa kế sẽ được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế theo pháp luật. Theo đó mảnh đất đó sẽ được chia đều cho những người thuộc hành thừa kế thứ nhất được quy định tại điểm a Khoản 1 Điều 676 bộ luật dân sự 2005 như sau: "a. Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết" Như vậy mảnh đất sẽ được chia đều cho bà ngoại bạn, mẹ, cậu bạn và các người con khác của ông ngoại bạn( nếu còn).

Trên đây là thư tư vấn của chúng tôi. Chúng tôi hy vọng rằng, ý kiến tư vấn của chúng tôi sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà bạn đang quan tâm. Trên từng vấn đề cụ thể, nếu bạn cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn của chúng tôi, xin hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ emailTư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email hoặc qua Tổng đài tư vấn: 1900.6162.

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT DÂNSỰ