Vậy luật sư cho em hỏi em có thể bị phát mãi tài sản hay xử lý hình sự không ạ. Em cảm ơn!

1. Quy định về nghĩa vụ trả nợ của bên vay

Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015 quy định nghĩa vụ trả nợ của bên vay như sau:

"Điều 466. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau:

a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này;

b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác."

Theo thông tin bạn cung cấp, bạn vay của ngân hàng quân đội 500 triệu đồng, với thời hạn trả nợ là 15 năm. Bạn có trả đủ trong 2 tháng đầu còn các tháng sau bạn nếu chỉ là chậm thanh toán chứ không phải là không thanh toán thì bạn sẽ khôgn bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp này. nếu bạn chậm thanh toán từ 15-20 ngày thì bạn sẽ phải chịu lãi suất trả chậm và phí phạt trả chậm nên khoản nợ bạn phải trả sẽ khá cao, đồng thời bạn sẽ còn bị ghi nhận nợ xấu trên trung tâm tín dụng CIC thì sau này bạn sẽ rất khó vay ở ngân hàng khác.

2. Không trả nợ ngân hàng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Còn trong trường hợp mà bạn chỉ trả nợ trong 2 tháng đầu và các tháng sau bạn không hề thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng mà không có lí do nào chính đáng thì bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt theo quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015.

Điều 175 của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi , bổ sung 2017) quy định về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là khi mà:

Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 4.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 4.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174 và 290 của Bộ luật Hình sự 2015, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
- Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả;
- Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

Như vậy, các yếu tố cấu thành nên tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản gồm:

+ vay/ mượn/ thuê tài sản/ nhận được tài sản bằng hình thức hợp đồng (có thể là bằng lời nói, văn bản, hành vi)

+ dùng thủ đoạn gian dối/ bỏ trốn nhằm chiếm đoạt tài sản đó luôn không trả nữa/ đến thời hạn trả mặc dù có khả năng nhưng cố tình không trả/ sử dụng tài sản vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại cho ngân hàng.

Từ những quy định trên thì bạn nên cố gắng đảm bảo nghĩa vụ trả nợ của mình với ngân hàng, còn trong trường hợp bạn có những lí do khách quan khác dẫn đến việc chậm trả nợ hay chưa trả được nợ thì nên trao đổi rõ với ngân hàng như bị ốm phải điều trị dài ngày, kinh tế sa sút,....., tránh các trường hợp cắt đứt liên lạc với ngân hàng, bỏ trốn khỏi địa phương hay vay tiền để dùng vào các mục đích bất hợp pháp như cá độ, đánh bạc,.... Khi mà bạn đã có những lí do khách quan như vậy thì ngân hàng sẽ tạo điều kiện cho bạn, và nếu có kiện thì ngân hàng cũng chỉ có thể kiện dân sự đòi nợ chứ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê