Cháu gái đến 1982 cũng đi học cao đẳng, ra trường cháu được phân công công tác ở địa phương khác cho đến lúc nghỉ chế độ,quan hệ bố mẹ nuôi con nuôi không thay đổi cả về mặt pháp lý lẫn tình cảm, năm 1988 ông t đột ngột qua đời vì xuất huyết não không để lại di chúc , cả hai con nuôi và bà h đều không yêu cầu chia di sản của ông t  bà h vẫn quản lý sở hữu toàn bộ tài sản của hai ông bà,  tài sản của hai ông bà gồm có; 1006 mét vuông đất thổ cư, một căn nhà cấp 4, môt, nhà 3 tầng  nhà 3 tầng làm sau khi ông t chết,, tháng 6 năm 2003 bà h bị tai biến mạch máu não sau 2 lần cấp cứu bà thành người thực vật đi lại bằng xe lăn và nằm bất động cho đến khi mất là tháng 1 năm 2011,lúc này con trai nuôi đã nghỉ hưu và ở cùng nhà nên đương nhiên sử dụng, quản lý toàn bộ tài sản của bố mẹ nuôi để lại  tháng 8 năm 2011 cháu gái về ở tại căn nhà cấp 4 và yêu cầu chia di sanrmaf bố mẹ nuôi để lại , nhưng cháu trai nguyên là một giám đốc nghỉ hưu đã đuổi em gái của mình đi bằng cách khóa cổng cắt điện, tháo hết cánh cửa...

Lý do ông nguyên giám đốc này đưa ra là ông đã được cấp sổ đỏ vao tháng 12 năm 2003 tức là vào lúc bà h đã và đang điều trị tai biến mạch máu não,đồng thời ông công bố một bản di chúc mà ông nói của bà h với nội dungcho ông toàn bộ tài sản trong di chúc này không nhắc gì đến người con gái cả, cháu gái làm đơn đến ubnd phường yêu cầu với lý do cháu khẳng định rằng di chúc là giả mạo, việc cấp sổ đỏ cho anh trai là trái pháp luật vì không có hợp đồng chuyển giao tặng cho tài sản của chủ sở hữu là mẹ nuôi của hai người còn căn cứ vào di chúc thì di chúc dù rằng là thật thì di chúc vào thời điểm đó chưa có hiệu lực pháp luật vì bà h năm 2011 mới mất.

>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi:   1900 6162

Tư vấn thủ tục chia di sản thừa kế ?

Tư vấn thủ tục chia di sản thừa kế - Ảnh minh họa

Sau nhiều lần hòa giải tại phường mọi người đều yêu cầu ông anh nen chia cho em nhưng ông này kiên quyết không nghe, do vậy cháu gái đã làm đơn khởi kiện ra tòa án đòi chia di sản thừa kế theo pháp luật tòa án đã thụ lý giải quyết cháu đã nộp tiền tạm ứng án phí,trong thời gian tòa thụ lý cháu đã chứng minh được chữ ký trong di chúc mà ông anh xuất trình không phải lá chữ ký của mẹ,cháu chứng minh bằng cách có đơn yêu cầu trưng cầu giám định chữ ký trong di chúc với nguyên mẫu chữ ký của mẹ còn lưu giữ tại cơ quan bảo hiểm trong các bản lĩnh lương tuất của chồng bà mà khi còn khỏe mạnh bà thường ký nhận,phòng kỹ thuật hình sự công an tỉnh dã có văn bản kết luận,chữ ký trong di chúc và chữ ký trong bảng lĩnh lương tuất không phải do một người ký.

Với những tình tiết như trên tôi xin hỏi  cháu gái khởi kiện đòi chia di sản thừa kế theo pháp luật,có chính đáng không?

Di sản thừa kế là toàn bộ tài sản của hai ông bà hay chỉ chia phần tài sản của bà vì như một cán bộ tòa án giải thích ông đã chết từ 1988 nên phần tài sản của ông không chia mà ông anh là người đang ở  sử dụng và quản lý sẽ được hưởng tất và đề nghị cháu gái hòa giải theo hướng đó ?

Tôi năm nay 66 tuổi là cb hưu trí tôi được cháu gái ủy quyền đại diện đẻ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cháu.
 

Tôi xin chân thành cảm ơn và rất mong sự phản hồi từ các Quý Luật sư Công ty tư vấn Luật Minh Khuê

Tôi rất mong nhận được lời tư vấn vào địa chỉ email này.

Kính thư

Người gửi: Phạm Chính

 

Trả lời:

Công ty Luật Minh Khuê đã nhận được câu hỏi của bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm và gửi câu hỏi đến Công ty. Về vấn đề của bạn, công ty xin giải đáp như sau:

1. Căn cứ pháp lý:

- Bộ Luật dân sự năm 2005

- Luật khiếu nại năm 2011

2. Nội dung phân tích:

 Về Thời điểm mở thừa kế được quy định tại khoản 1 Điều 633 Bộ luật dân sự năm 2005 như sau:

" 1. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trong trường hợp Toà án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 81 của Bộ luật này."

Về thời hiệu khởi kiện về thừa kế được quy định tại Điều 645 Bộ luật dân sự như sau:

" Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là ba năm, kể từ thời điểm mở thừa kế."

Như vậy, Ông T mất năm 1988 - thời điểm mở thừa kế, Cháu gái đưa đơn khởi kiện năm 2011 là không được thụ lý giải quyết về phần chia di sản của ông mà chỉ có quyền khởi kiện trong phần di sản của Bà-mất năm 2011.

Về tính hợp pháp của di chúc:

Căn cứ quy định tại Điều 652 Bộ luật dân sự năm 2005 về di chúc hợp pháp thì:

" 1. Di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ hoặc cưỡng ép;

b) Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của pháp luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực. 

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp, nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực. "

Cụ thể, theo quy định tại Điều 655 Bộ luật này về di chúc bằng văn bản không có người làm chứng thì:

" Người lập di chúc phải tự tay viết và ký vào bản di chúc.

Việc lập di chúc bằng văn bản không có người làm chứng phải tuân theo quy định tại Điều 653 của Bộ luật này."

Như vậy, nếu cháu gái có căn cứ chứng minh di chúc đó là giải mạo thì di chúc này bị coi là không hợp pháp. Việc chia thừa kế được thực hiện theo thủ tục chia thừa kế theo pháp luật theo quy định tại Bộ luật dân sự năm 2005.

Về việc cấp sổ đỏ:

Theo thông tin bạn cung cấp thì mẹ bạn không thể nhận thức rõ ràng. Tuy nhiên, nếu có kết luận chính thức của bệnh viện hoặc cơ quan giám định về tình trạng này thì anh trai là người giám hộ đương nhiên của mẹ bạn theo quy định tại Điều 62 Bộ luật dân sự năm 2005 như sau:

" Điều 62. Người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự  

1. Trong trường hợp vợ mất năng lực hành vi dân sự thì chồng là người giám hộ; nếu chồng mất năng lực hành vi dân sự thì vợ là người giám hộ.

2. Trong trường hợp cha và mẹ đều mất năng lực hành vi dân sự hoặc một người mất năng lực hành vi dân sự, còn người kia không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì người con cả là người giám hộ; nếu người con cả không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì người con tiếp theo là người giám hộ.

3. Trong trường hợp người thành niên mất năng lực hành vi dân sự chưa có vợ, chồng, con hoặc có mà vợ, chồng, con đều không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì cha, mẹ là người giám hộ."

Tuy nhiên, việc giám hộ cần được đảm bảo như sau:

Để người giám hộ ( tức là người anh trai) tiến hành các giao dịch dân sự một cách hợp pháp đối với tài sản của người được giám hộ ( mẹ bạn) thì cần phải có người giám sát người giám hộ. Theo quy định tại khoản 1 Điều 59 Bộ luật Dân sự 2005 thì “người thân thích của người được giám hộ có trách nhiệm cử người đại diện làm người giám sát việc giám hộ….Người thân thích của người được giám hộ là vợ, chồng, cha, mẹ, con của người được giám hộ…”. Nghĩa là, trong trường hợp này gia đình bạn phải cử người đại diện làm người giám sát việc giám hộ, người giám sát việc giám hộ phải là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. 

Tóm lại, anh trai sẽ trở thành ngừoi giám hộ đương nhiên của mẹ bạn khi đã thực hiện thủ tục sau:

- Thứ nhất, nộp đơn lên Tòa án yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố mẹ bạn bị mất năng lực hành vi dân sự.

- Thứ hai,  làm thủ tục đăng ký giám hộ bằng cách làm đơn yêu cầu đăng ký việc giám hộ đương nhiên (theo mẫu) nộp tại UBND xã, phường, thị  trấn. Khi làm thủ tục cần nộp các tài liệu sau:

+ Giấy khai sinh của người giám hộ;
+ Sổ hộ khẩu gia đình của người giám hộ;
+ Chứng minh nhân dân của ngườigiám hộ;

- Thứ ba,  phải cử người đại diện làm người giám sát việc giám hộ.

Sau khi thực hiện các công việc trên, anh trai bạn mới có quyền đăng ký quyền sử dụng đất. 

Nếu anh trai chưa thực hiện thủ tục nêu trên thì việc làm sổ đỏ là không đúng quy định của Luật đất đai năm 2013

Bạn có thể thực hiện thủ tục khiếu nại tới cơ quan đã thực hiện việc cấp sổ đỏ cho anh trai theo quy định của Luật khiếu nại năm 2011.( Tham khảo Mẫu đơn khiếu nại Tại Đây )

Về việc phân chia tài sản thừa kế:

Như đã phân tích, cháu gái chỉ có quyền khởi kiện về việc thừa kế di sản của Bà. Tài sản của Bà là 1/2 diện tích đất và ngôi nhà 3 tầng. Theo đó, di sản này sẽ được chia đôi theo nguyên tắc thanh toán và phân chia di sản thừa kế theo pháp luật quy định tại Điều 685 Bộ luật dân sự như sau:

" Điều 685. Phân chia di sản theo pháp luật

1. Khi phân chia di sản nếu có người thừa kế cùng hàng đã thành thai nhưng chưa sinh ra thì phải dành lại một phần di sản bằng phần mà người thừa kế khác được hưởng, để nếu người thừa kế đó còn sống khi sinh ra, được hưởng; nếu chết trước khi sinh ra thì những người thừa kế khác được hưởng.

2. Những người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản bằng hiện vật; nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì những người thừa kế có thể thoả thuận về việc định giá hiện vật và thoả thuận về người nhận hiện vật; nếu không thoả thuận được thì hiện vật được bán để chia."

Trên đây là thư tư vấn của chúng tôi về vấn đề của bạn, xin đảm bảo tất cả những thông tin tư vấn hoàn toàn đúng theo tinh thần pháp luật. Chúng tôi rất mong nhận được hồi âm của bạn về vấn đề này và luôn sẵn sàng trao đổi những thông tin cần thiết. Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công ty tư vấn của chúng tôi.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê