Năm 1990, bố tôi vào Sài Gòn lạp nghiệp, mua nhà và đưa vợ con vào nam sinh sống. Nhưng sau đó bố tôi đột ngọt qua đời và không để lại bấ cứ di chúc nào.  Từ đó đến nay gia đình tôi sống hòa thuận không xảy ra bất cứ tranh chấp nào nên cũng không nghĩ đến vấn đề làm lại giấy chủ quyền nhà mà vẫn cứ để như vậy. Vấn đề nảy sinh hiện nay là sức khỏe bà tôi ngày càng yếu, nếu sau này bà tôi mất đi thì căn nhà ( tài sản bố tôi để lại) sẽ được phân chia như thế nào trên pháp luật. Rất mong nhận được câu trả lời của luật sư.

Xin cảm ơn luật sư!

Người gửi: Hữu Công

Email: kname...@gmail.com

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật dân sự của Công ty luật Minh Khuê

Chia tài sản thừa kế như nào khi không có di chúc?

Luật sư tư vấn luật dân sự qua điện thoại gọi: 1900 6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công ty Luật Minh Khuê. Về vấn đề của bạn, Luật Minh Khuê xin được giải đáp như sau:

Cơ sở pháp lý:

Bộ luật dân sự 2005

Nội dung phân tích:

Theo nguyên tắc chung, nếu người mất có di chúc thì tài sản sẽ được chia theo di chúc; nếu không có hoặc di chúc không hợp pháp, tài sản của người mất sẽ được chia theo pháp luật.

Điều 676 Bộ luật Dân sự quy định cụ thể các hàng thừa kế bao gồm:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

Dựa trên dữ kiện mà bạn đưa ra, bố bạn mất và không để lại di chúc. Như vậy, căn nhà mà bố bạn để lại sẽ được chia theo pháp luật. Theo quy định trên, người thừa kế theo pháp luật được xác định dựa trên 3 mối quan hệ với người chết là quan hệ huyết thống, quan hệ hôn nhân và quan hệ nuôi dưỡng; và được pháp luật quy định thành nhiều hàng thừa kế. Di sản thừa kế chỉ được chia cho một hàng thừa kế và tuân theo trình tự ưu tiên là 1, 2, 3, nghĩa là những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước (do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản). Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Như vậy, mẹ bạn và 5 anh em bạn đều thuộc hàng thừa kế thứ nhất đối với di sản của bố bạn. Do đó mỗi người sẽ được nhận phần giá trị của ngôi nhà như nhau. 

Hơn nữa, Điều 634 BLDS quy định "Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác." Như vậy, việc chia thừa kế còn phụ thuộc vào nguồn gốc tài sản.

Bố mẹ bạn kết hôn năm 1978. Tại thời điểm này, luật hôn nhân và gia đình năm 1959 đang có hiệu lực. Do đó tài sản trong thời kỳ hôn nhân của bố mẹ bạn sẽ được xác định theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình 1959. Theo quy định của Luật này, tất cả tài sản vợ chồng có trước và trong thời kỳ hôn nhân đều là tài sản chung của vợ chồng, vợ chồng không có quyền có tài sản riêng. Như vậy mặc dù căn nhà do bố bạn kiếm tiền và mua được nhưng tài sản này vẫn được coi là tài sản chung của bố và mẹ bạn. Theo đó, vì căn nhà là tài sản chung của bố mẹ bạn (tài sản chung của vợ chồng) nên sẽ được chia đôi. Phần của người mất được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

Trên đây là thư tư vấn của chúng tôi gửi đến bạn. Chúng tôi hy vọng rằng, ý kiến tư vấn của chúng tôi sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà bạn đang quan tâm. Trên từng vấn đề cụ thể, nếu bạn cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn của chúng tôi, xin hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ email Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email hoặc qua Tổng đài tư vấn: 1900 6162.

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT - CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ