+ Thứ nhất: em không có giấy phép để hoạt động kinh doanh;
+ Thứ hai: phần lãi mà hai bên ban đầu thỏa thuận miệng là 3nghin/1ngay/1trieu( nhưng trên hợp đồng thì không ghi). Lãi như vậy đã quá lãi mà nhà nước quy định.
Hiện tại em rất muốn đòi lại khoản tiền đó mà ko cần lấy tiền lãi gì cả, nhưng em vẫn thấy lo vì ko biết mình có vi phạm pháp luật hay không.

Mong anh chị tư vấn giúp em. Cảm ơn anh chị !

Người gửi: DVT

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục hỏi đáp pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê.

>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi:    1900 6162

 

Trả lời:

Cảm ơn chị đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Liên quan đến câu hỏi của chị, xin trả lời như sau:

Đối với thắc mắc thứ nhất của bạn, theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp thì cá nhân khi kinh doanh hoặc hoạt động kinh doanh mang tính thường xuyên, lấy kinh doanh làm nguồn sinh sống thì phải đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước để thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh cá thể theo từng loại hình kinh doanh mình lựa chọn. Vì thế đối với hoạt động kinh doanh của bạn không đăng ký kinh doanh (để lập hộ kinh doanh cá thể hoặc doanh nghiệp) là vi phạm pháp luật. Căn cứ hành vi, tính chất vi phạm mà bạn có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị xử lý hình sự về tội kinh doanh trái phép theo quy định tại Điều 159 Bộ luật hình sự năm 2009 sửa đổi bổ sung về tội kinh doanh trái phép.

Đối với thắc mắc thứ hai: về vân đề cho vay nặng lãi: theo quy định tại Điều 476 Bộ luật dân sự năm 2005 về lãi suất cho vay trong hợp đồng dân sự, nhận thấy mức lãi suất mà bạn cho vay cao hơn nhiều so với mức lãi suất theo quy định của pháp luật (3 nghìn đồng/triệu/ngày = 0.3%/ngày, tương đương 9%/tháng; trong khi quy định của pháp luật mức lãi suất tối đa là 1.3% × 150%, tương đương 2%/tháng). Trường hợp này, hợp đồng vay của bạn sẽ bị vô hiệu một phần – phần lãi suất cho vay do vi phạm quy định pháp luật. Theo đó, mức lãi suất có thể sẽ được tính theo mức lãi suất tối đa theo quy định của pháp luật (2%/tháng).

Vậy, trách nhiệm hình sự có được đặt ra với hành vi này của bạn hay không? Câu trả lời là không. Bởi vì mức lãi suất đó chưa đủ để cấu thành tội cho vay nặng lãi theo quy định tại Điều 163 Bộ luật hình sự năm 1999:

"1. Người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười lần trở lên có tính chất chuyên bóc lột, thì bị phạt tiền từ một lần đến mười lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm.

2.  Phạm tội thu lợi bất chính lớn thì bị phạt tù từ 6 tháng đến ba năm.

3.  Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ một đến năm lần số lợi bất chính, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm."

Ý kiến phải hồi của khách hàng:

Em cảm ơn anh đã tư vấn giúp em. Thực sự là em cũng rất sợ trong trường hợp phải kiện tụng vì ít nhiều em cũng đã vi phạm PL. Chắc là em sẽ chờ đến hết hợp đồng 6 tháng rồi đòi lại số tiền đó. Nhưng nếu mà bạn em vẫn cố tình không trả thì em có nên nhờ đến pháp luật không ạ, vì nếu mà nhờ đến PL thì em lại cũng vi phạm. Và có 1 điều nữa là em chắc chắn không thể đòi được lãi như thỏa thuận ban đầu rồi, vậy thì bây giờ em được PL giải quyết với mức lãi bắt bạn e trả là bao nhiêu ạ??? Cảm ơn anh chị rất nhiều ạ.
Người gửi: Dương Văn Thi
 
 
Ý kiến bổ sung:

Chào bạn! Cám ơn bạn đã gửi câu hỏi đến chúng tôi. Câu hỏi của bạn tôi xin trả lời như sau:

Căn cứ điều 471 Bộ Luật Dân sự: “Hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định.”. Trong trường hợp của bạn, việc bạn cho người bạn kia vay tài sản đó là một giao dịch dân sự chứ không phải một hoạt động kinh doanh thương mại. Do đây là hợp đồng dân sự giữa bạn và người bạn của bạn, nên bạn không cần phải có điều kiện gì ràng buộc hay giấy phép hoạt động kinh doanh. Kể cả trường hợp bạn cho nhiều người vay tiền, thì đó vẫn là việc bạn giao kết nhiều hợp đồng cho vay tài sản chứ không xác định là hoạt động kinh doanh thương mại. Đe dọa của người bạn là không có căn cứ.

Thứ hai, đối với phần lãi thỏa thuận bằng miệng 3 nghìn/ 1 ngày/ 1 triệu. Lãi suất là 3%/ tháng hay 36%/ năm. Lãi suất cơ bản mà ngân hàng nhà nước quy định hiện nay là 9%/ năm. Theo quy định tại điều 476 bộ luật dân sự thì lãi suất do các bên thỏa thuận không vượt quá 150% lãi suất cơ bản, tức là lãi suất hai bên thỏa thuận sẽ không vượt quá 13.5%/năm. Nếu người vay kiện ra tòa, thì người vay sẽ phải trả khoản tiền nợ bao gồm: khoản tiền nợ gốc và lãi suất 13.5% theo quy định của pháp luật. Bạn có thể an tâm trường hợp của bạn không phải là trường hợp cho vay nặng lãi. Căn cứ quy định tại điều 163 Bộ Luật hình sự,     "1. Người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ 10 lần trở lên có tính chất chuyên bóc lột, thì bị phạt tiền từ một lần đến 10 lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm.”. Mức lãi suất của bạn chỉ gấp 3 lần, do đó bạn sẽ không bị kiện hình sự. Nếu tranh chấp xảy ra thì đây chỉ là tranh chấp dân sự. Người vay nợ sẽ phải trả cho bạn tiền gốc và lãi theo quy định của pháp luật.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê