Trả lời

Chào bạn! Công ty Luật Minh Khuê đã nhận được câu hỏi của bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm và gửi câu hỏi tới công ty. Vấn đề của bạn, Công ty xin giải đáp như sau: 

Căn cứ pháp lý: 

- Bộ luật Dân sự số 33/2005/QH11 

Nội dung phân tích: 

Luật sư cho em hỏi tình huống này ạ: Ông A là chủ sử dụng hợp pháp 02 thửa đất. Thửa thứ nhất rộng 1.015m2 có nhà và các tài sản trên đất. Thửa thứ 2 rộng 1.000 m2 là đất trồng cây lâu năm tại xã Đồng trúc, huyện Thạch Thất, Hà Nội. Năm 1980, ông A đi xây dựng kinh tế mới tại Lâm Đồng. Anh B là cháu ruột tiếp tục sử dụng 02 thửa đất này. Cho đến nay, hai thửa đất này vẫn chưa được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong bản đồ địa chính xã lập năm 1998 đứng tên anh B là người kê khai, sử dụng những thửa đất này. Năm 2004, ông A mất có để lại di chúc cho anh B thừa kế 02 mảnh đất của mình. Sinh thời vợ chồng ông A sinh được 2 người con là bà C và ông D (bố ông B). Nay, bà C từ Lâm Đồng về kiện đòi thừa kế quyền sử dụng đất đối với hai thửa đất này. Vụ việc này theo quan điểm của chuyên gia tư vấn pháp lý được giải quyết như thế nào theo đúng quy định của pháp luật hiện hành? Em xin chân thành cảm ơn!!!!!!!!!

Trong trường hợp này , để xác đinh bà C có quyền đòi lại tài sản hay khong thì cần phải xác định 2 vấn đề :

* Thứ nhất cần xác định nguồn gốc của đất ( do ông A được tặng cho hay thừa kế riêng hay là tài sản hình thành trong thời khi hôn nhân giữa hai người ) , nếu là tài sản thuộc sở hữu riêng của ông A thì bà C không có quyền kiện đòi tài sản mà phải tôn trọng di chúc của ông A , nếu bà C có đóng góp trong việc tạo dựng lên mảnh đất , bà C có quyền kiện đòi tài sản thuộc phần đóng góp của mình . Ông A không phải chủ sở hữu của cả mảnh đất nên ông chỉ có quyền để lại thừa kế trên phần tài sản thuộc sở hữ của ông .

*Thứ hai , cần xác định di chúc mà ông A để lại có hợp pháp không . Pháp luật quy định điều kiện có hiệu lực của di chúc như sau :

Điều 649 BLDS 2005:

Di chúc phải được lập thành văn bản, nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng 

1. Di chúc bằng văn bản bao gồm: (Điều 650 BLDS 2005)

- Di chúc bằng văn bản nếu không có người làm chứng: Người lập di chúc phải tự viết tay và ký vào bản di chúc. (Điều 655) 

- Di chúc bằng văn bản có người làm chứng: Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào di chúc trước mặt những người làm chứng, những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc (Điều 656)

- Di chúc bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực

2. Di chúc miệng (Điều 651 BLDS).

Di chúc miệng được lập trong trường hợp tính mạng của một người bị cái chết đe dọa do bệnh tật hoặc các nguyên nhân khác mà không thể lập di chúc bằng văn bản.

Nếu sau ba tháng kể từ thời điểm di chúc miệng mà người di chúc vẫn còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng sẽ mặc nhiên bị hủy bỏ (Điều 651 BLDS 2005).

Vậy bạn có thể tham khảo các căn cứ trên để xác định xem di chúc của ông A có hợp pháp và còn hiệu lực không, nếu di chúc này là hợp pháp thì anh B vẫn có quyền thừa kế phần di sản của ông A và bà C không có quyên kiện đòi chia thừa kế với phần di sản của ông A. Nếu di chúc này không hợp pháp thì phần di sản này sẽ được chia theo pháp luật , cụ thể sẽ chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông A mỗi người một phần bằng nhau ( hàng thừa kế thứ nhất bao gồm vợ và các con của ông A và không bao gồm anh B là cháu của ông A )

 Ông bà nội tôi có một thửa đất năm 1953 ông nội tôi chết chú ruột tôi tập kết ra Bắc, ba tôi hoạt động cách mạng đến năm 1968 thì hy sinh, bà nội ở với mẹ tôi và anh em chúng tôi đến năm 1983 bà nội tôi chết không để lại di chúc, năm 1992 Nhà nước cấp giấy CNQSD đất cho mẹ tôi đến năm 2015 mẹ tôi chuyển quyền sd đất cho vợ chồng tôi. Nay chú ruột tôi đòi lại một phần tại thửa đất của ông bà nội tôi mà ông cho rằng là đất thừa kế. đúng hay sai ? 

Với trường hợp của bạn , việc ông bà bạn mất nhưng không để lại di chúc thì phần sản của ông bà bạn sẽ được chia thừa kế theo pháp luật , theo đó bố bạn và chú bạn sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau , trong trường hợp bố bạn mất trước bà thì bạn sẽ là người thừa kê thế vị phần di sản đáng lẽ thuộc về bố bạn . Vậy tóm lại mẹ bạn và bạn có quyền hưởng 1/2 phần di sản của ông bà để lại . Chú bạn có quyền hưởng 1/2 phần di sản này , vậy chú bạn vẫn có quyền kiện đòi chia tài sản . 

Tại điều 645 Bộ luật dân sự quy định: “Thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế...” vậy hiện tại chú bạn đã hết thời hiệu khởi kiện chia thừa kế rồi vì vậy , chú bạn chỉ có thể kiện đòi tài sản chứ không được khởi kiện chia thừa kế.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900 6162 hoặc liên hệ văn phòng để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Luật sư đất đai - Công ty Luật Minh Khuê