Cô em đã có gia đình và ở riêng gần 30 năm. Giờ đây cả ông bà nội và bố em đều đã mất. Cô của em có ý muốn chia tài sản. Vậy luật sư có thể tư vấn giúp em nếu chia tài sản thì người cô đó có quyền được hưởng không? Nếu có thì phải chia ra sao? Nếu không được chia thì gia đình em làm gì để tránh tranh chấp về sau?

Em xin chân thành cám ơn luật sư!

Người gửi: LPN

Câu hỏi được biên tập từ Chuyên mục tư vấn pháp luật dân sự của công ty Luật Minh Khuê

Tư vấn pháp luật dân sự

Luật sư tư vấn dân sự gọi: 1900 6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về thư mục tư vấn của công ty chúng tôi! Vấn đề của bạn tôi xin được trả lời như sau:

Căn cứ pháp lý:

Bộ luật dân sự 2005

Nội dung phân tích:

Do ông bà nội của bạn không để lại di chúc nên di sản được chia theo pháp luật. Theo quy định Điều 676 BLDS: “ Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết”.

Pháp luật Việt Nam công nhận quyền của con đối với di sản do cha, mẹ để lại, không phân biệt con đẻ hay con nuôi. Tuy nhiên, việc nuôi con nuôi phải được sự công nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Quan hệ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi chỉ được xác lập khi:

 - Tại thời điểm nhận nuôi con nuôi, việc nuôi con nuôi được đăng ký tại UBND xã, phường, thị trấn nơi thường trú của cha mẹ nuôi hoặc con nuôi;

 - Trường hợp việc nuôi con nuôi đã phát sinh trên thực tế mà chưa đăng ký trước ngày 1/1/2011, nếu đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 50 Luật nuôi con nuôi 2010 thì được đăng ký kể từ ngày 1/1/2011 đến hết ngày 31/12/2015 tại UBND cấp xã nơi thường trú của cha mẹ nuôi và con nuôi (căn cứ khoản 1 Điều 23 Nghị định số 19/2011/NĐ-CP ngày 21/3/2011 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Nuôi con nuôi).

"Khoản 1 Điều 50 Luật nuôi con nuôi quy định điều kiện gồm:

 a) Các bên có đủ điều kiện về nuôi con nuôi theo quy định của pháp luật tại thời điểm phát sinh quan hệ nuôi con nuôi;

 b) Đến thời điểm Luật này có hiệu lực, quan hệ cha, mẹ và con vẫn đang tồn tại và cả hai bên còn sống;

 c) Giữa cha mẹ nuôi và con nuôi có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục nhau như cha mẹ và con."

 Đối chiếu với những quy định trên thì dù đã nhận con nuôi từ rất lâu nhưng do không có giấy tờ xác nhận của chính quyền địa phương nên việc nhận con nuôi của ông bà bạn chưa được công nhận theo quy định của pháp luật. Do vậy, người con nuôi không có quyền hưởng di sản mà ông bà của bạn để lại, không thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo quy định tại Điều 676 BLDS.

Do ông bà chỉ có bố bạn là con đẻ, nhưng do bố bạn đã mất, không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất nên di sản ông bà để lại sẽ được chia theo hàng thừa kế thứ hai. Điểm b khoản 1 Điều 676 nêu rõ :” Hàng thừa kế thứ hai gồm: Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;”

Như vậy, bạn và các anh chị em ruột của mình sẽ được nhận di sản thừa kế với các phần bằng nhau.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn luật - Công ty luật Minh Khuê