Ngoài ra trong thời gian gần đây cô T có mượn tiền thêm 1 số người nữa ngoài mẹ tôi và hiện giờ đã trốn khỏi địa phương (do thiếu nợ quá nhiều). Khi mẹ tôi xuống gặp cô M này để lấy khoản tiền đã cho mượn thì cô M nói mượn của cô T nên phải đợi cô T về giải quyết, cô M nói là cô T lợi dụng lòng tin kêu cô M ký trước và đóng dấu mộc nên cô M không chịu trả số tiền trên cho mẹ tôi nhưng trên giấy tờ thì chỉ ghi chủ nợ là N.T.P (mẹ tôi) và người mượn là N.T.M . Vậy Luật sư cho tôi hỏi khi ra tòa thì có giải quyết ổn thỏa được hay không và hướng tòa án sẽ giải quyết như thế nào? Nếu được Luật sư có thể soạn cho tôi mẫu đơn và hướng giải quyết được không thưa Luật sư? Hiện giờ gia đình tôi xáo trộn do khoản tiền quá lớn bị thất thoát, mong Luật sư tư vấn. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Người gửi: N.T

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật dân sự của Công ty Luật Minh Khuê.

Đòi tiền vay nợ thông qua người trung gian ?

Luật sư tư vấn pháp luật dân sự trực tuyến gọi: 1900 6162

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi cho chúng tôi. Luật Minh Khuê xin trả lời bạn  như sau:

Cơ sở pháp lý

Bộ luật dân sự 2005

Nội dung phân tích

Trước hết, trường hợp của bạn cần xác định quan hệ pháp luật dân sự giữa mẹ bạn, cô T (thư ký công ty M.K) và cô M (giám đốc công ty M.K). Cô M là đại diện theo pháp luật của công ty M.K (người đứng đầu công ty M.K - căn cứ theo Điều 141 khoản 4 Bộ luật dân sự 2005). Theo lời khai của mẹ bạn thì rõ ràng cô M có ủy quyền cho cô T đi vay tiền (trên các giấy tờ giao dịch đều có chữ ký của cô M và dấu của công ty), như vậy phát sinh quan hệ vay tài sản giữa mẹ bạn và cô M. Điều 471 Bộ luật dân sự 2005 quy định về hợp đồng vay tài sản như sau:

Điều 471. Hợp đồng vay tài sản

Hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định.

Tuy nhiên, cô M phủ nhận quan hệ vay tài sản giữa mẹ bạn và cô M (thông qua cô T), "cô M nói là cô T lợi dụng lòng tin kêu cô M ký trước và đóng dấu mộc nên cô M không chịu trả số tiền trên", do đó phát sinh tranh chấp. Như vậy, cô M phủ nhận việc ủy quyền cho cô T thực hiện giao dịch vay tiền mẹ bạn.

Điều 142, điều 143, điều 145 Bộ luật dân sự 2005 quy định như sau:

" Điều 142. Đại diện theo uỷ quyền  

1. Đại diện theo uỷ quyền là đại diện được xác lập theo sự uỷ quyền giữa người đại diện và người được đại diện.

2. Hình thức uỷ quyền do các bên thoả thuận, trừ trường hợp pháp luật quy định việc uỷ quyền phải được lập thành văn bản."

" Điều 143. Người đại diện theo uỷ quyền  

1. Cá nhân, người đại diện theo pháp luật của pháp nhân có thể uỷ quyền cho người khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự.

2. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể là người đại diện theo uỷ quyền, trừ trường hợp pháp luật quy định giao dịch dân sự phải do người từ đủ mười tám tuổi trở lên xác lập, thực hiện."

" Điều 145. Hậu quả của giao dịch dân sự do người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện  

1. Giao dịch dân sự do người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện, trừ trường hợp người đại diện hoặc người được đại diện đồng ý. Người đã giao dịch với người không có quyền đại diện phải thông báo cho người được đại diện hoặc người đại diện của người đó để trả lời trong thời hạn ấn định; nếu hết thời hạn này mà không trả lời thì giao dịch đó không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện, nhưng người không có quyền đại diện vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đối với người đã giao dịch với mình, trừ trường hợp người đã giao dịch biết hoặc phải biết về việc không có quyền đại diện. 

2. Người đã giao dịch với người không có quyền đại diện có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hoặc huỷ bỏ giao dịch dân sự đã xác lập và yêu cầu bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp người đó biết hoặc phải biết về việc không có quyền đại diện mà vẫn giao dịch."

Trong trường hợp của mẹ bạn, có hai vấn đề cần được làm rõ:

  • Thứ nhất, mẹ bạn không biết và không thể biết được việc cô M không ủy quyền cho cô T thực hiện giao dịch vay tiền (hình thức ủy quyền có thể bằng lời nói, không nhất thiết bằng văn bản), rõ ràng cô T vay tiền mẹ bạn dưới danh nghĩa của cô M và vay tiền cho cô M, còn có chữ ký của cô M và dấu công ty làm chứng cứ
  • Thứ hai, cô M biết và phải biết việc cô T vay tiền mẹ bạn, được chứng minh qua việc cô M đã ký tên và đóng dấu vào giấy tờ vay tiền, hơn nữa, cô T còn vay tiền nhiều đối tượng khác dưới danh nghĩa cô M, như vậy, cô M phải biết và có trách nhiệm phải biết sự tồn tại của các giao dịch vay tài sản này.

Việc chứng minh hai vấn đề trên xác định được quan hệ vay tài sản giữa mẹ bạn và cô M, phát sinh quyền và nghĩa vụ của cô M đối với giao dịch vay tiền mẹ bạn, do đó cô M có nghĩa vụ thanh toán số tiền vay cho mẹ bạn theo điều 474 Bộ luật dân sự 2005 , cụ thể như sau:

" Điều 474. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay

1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

2. Trong trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.

3. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

4. Trong trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi đối với khoản nợ chậm trả theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn chậm trả tại thời điểm trả nợ, nếu có thoả thuận.

5. Trong trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi trên nợ gốc và lãi nợ quá hạn theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tương ứng với thời hạn vay tại thời điểm trả nợ."

Như vậy, để bảo vệ quyền lợi của mình. Mẹ bạn có thể nộp hồ sơ khởi kiện cô M kèm theo những chứng cứ liên quan tới Tòa án nhân dân quận, huyện nơi cô M cư trú.

Trên đây là những tư vấn của chúng tôi về vấn đề của bạn. Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công ty chúng tôi.!

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT - CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ