Chào Luật Minh Khuê! Bố mẹ tôi sinh được 5 anh em tôi 2 trai và 3 gái, bố mẹ tôi đang sống tại mảnh đất của em gái bà nội tức là bố tôi gọi bà bằng dì ruột, bà dì của bố tôi không chồng, không có con vì thế mà bà và bố tôi đã ra xã xin dấu tặng cho bố tôi mảnh đất hiện đang ở đó đã lâu có đủ chữ ký, con dấu hợp pháp đứng tên riêng của bố tôi. Đầu năm 2013 bố tôi đã chết và tháng 8 năm 2014 thằng em trai của tôi cũng bị tai nạn nghề nghiệp cũng chết và đầu năm 2016 mẹ tôi cũng chết. Vì thế mà gia đình tôi còn mình bà nội tôi và bà dì của bố tôi cùng anh em tôi, vì thế bà dì của bố tôi lên kế hoạch với anh trai cả của tôi đi bán nửa mảnh đất mà bấy lâu bố tôi không cho phép ai được bán mà bây giờ bà và anh trai tôi ngầm bán không cho tôi biết đến khi tôi có biết người mua tôi vào cảnh báo với họ như họ vẫn cố tình mua. Vì thế mà tôi muốn làm đơn kiện lại có thắng kiện không? Và tôi muốn kiện người mua kia cố tình vi phạm pháp luật và không kiện anh trai mình liệu tôi có thắng kiện họ không vì tôi biết họ rất có tiền và có thế lực? Ngoài ra tôi còn biết được giấy tờ bán anh trai tôi và chị dâu ký giấy và bà dì của bố tôi là người cũng ký đồng ý cho bán vì bà dựa vào những hóa đơn bà đóng tiền cho bố tôi nên bà bán, còn anh trai tôi dựa vào tờ giấy ngày bố tôi sắp chết không còn biết gì mắt cũng chẳng mở được vì ngày đó có 3 anh em tôi ở đó và thằng em trai tôi đã chết rồi đó em ấy viết sẵn tờ giấy ủy quyền rồi lấy mực bút bi và để lấy dấu vân tay của bố tôi ngày đó và anh ấy tự ý dựa vào tờ giấy đó để bán mà không cần chữ ký của 3 chị em gái tôi vậy nên tôi cũng biết được là bố tôi từ khi đi công tác đến khi nghỉ hưu bố tôi chỉ có một mình một hộ khẩu không chung với vợ con vì vậy nay tôi gửi thư này mong được những lời đúng đắn từ luật sư,và tôi cũng muốn biết được điều hiện bây giờ vào thời gian này vì con của tôi nên không cho phép tôi làm đơn kiện họ được nếu tôi có thể để vài năm sau đó tôi mới kiện họ thì khi đó có còn hiệu lực không hay là đã hết thời gian kiện họ, mong luật sư giúp đỡ tôi, tôi xin chân trọng cảm ơn!

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mụctư vấn luật dân sự  của công ty luật Minh Khuê.

Làm đơn khởi kiện và thời hiệu khởi kiện

Luật sư tư vấn luật dân sự gọi: 1900.1940 

Trả lời:

 

 

Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn Công ty luật Minh Khuê. Về thắc mắc của bạn, chúng tôi xin được giải đáp như sau:

Cơ sở pháp lý:

Bộ luật dân sự năm 2005

Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015

Luật đất đai năm 2013

Nội dung tư vấn:

Thứ nhất, quyền khởi kiện:

Bố mẹ bạn sinh được 5 anh em tôi 2 trai và 3 gái, bố mẹ bạn đang sống tại mảnh đất của em gái bà nội tức là bố tôi gọi bà bằng dì ruột, bà dì của bố tôi không chồng, không có con vì thế mà bà và bố tôi đã ra xã xin dấu tặng cho bố tôi mảnh đất hiện đang ở đó đã lâu có đủ chữ ký, con dấu hợp pháp đứng tên riêng của bố bạn. Theo đó, bố bạn đã được bà dì tặng cho quyền sử dụng đất, Điều 722 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất như sau: 

“Điều 722. Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất  

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao quyền sử dụng đất cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, còn bên được tặng cho đồng ý nhận theo quy định của Bộ luật này và pháp luật về đất đai.’

Như vậy, các nghĩa vụ và quyền của bố bạn có đối với mảnh đất này được quy định cụ thể tại Điều 725, 726 Bộ luật dân sự năm 2005:

“Điều 725. Nghĩa vụ của bên được tặng cho quyền sử dụng đất  

Bên được tặng cho quyền sử dụng đất có các nghĩa vụ sau đây:

1. Đăng ký quyền sử dụng đất tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về đất đai;

2. Bảo đảm quyền của người thứ ba đối với đất được tặng cho;

3. Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật về đất đai.”

“Điều 726. Quyền của bên được tặng cho quyền sử dụng đất  

Bên được tặng cho quyền sử dụng đất có các quyền sau đây:

1. Yêu cầu bên tặng cho giao đủ diện tích, đúng hạng đất, loại đất, vị trí, số hiệu và tình trạng đất như đã thoả thuận;

2. Được sử dụng đất theo đúng mục đích, đúng thời hạn;

3. Được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.”

Theo các quy định trên bố bạn có quyền đối với mảnh đất này. Đầu năm 2013, bố bạn chết và tháng 8 năm 2014 em trai của bạn bị tai nạn nghề nghiệp cũng chết và đầu năm 2016 mẹ bạn cũng chết. Vì thế mà gia đình bạn còn mình bà nội bạn và bà dì của bố bạn cùng anh em bạn, vì thế bà dì của bố bạn lên kế hoạch với anh trai cả của bạn đi bán nửa mảnh đất mà bấy lâu bố bạn không cho phép ai được bán mà bây giờ bà và anh trai bạn ngầm bán không cho bạn biết. Vì bạn không cung cấp đầy đủ thông tin nên nếu trường hợp bố bạn không để lại di chúc thì theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2005 thì các anh chị em của bạn đều có quyền thừa kế đối với mảnh đất này. Điều 733 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về thừa kế quyền sử dụng đất như sau:

“Điều 733. Thừa kế quyền sử dụng đất  

Thừa kế quyền sử dụng đất là việc chuyển quyền sử dụng đất của người chết sang cho người thừa kế theo quy định của Bộ luật này và pháp luật về đất đai.”

Như vậy, việc anh trai bạn ngầm bán không cho bạn biết và bạn cũng đã thông báo cho người mua và cảnh báo nhưng họ vẫn cố tình mua. Ngoài ra bố bạn đã ủy quyền lại mảnh đất này cho anh chị em bạn. Điều 584 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định về nghĩa vụ của anh trai bạn như sau:

“Điều 584. Nghĩa vụ của bên được uỷ quyền

Bên được uỷ quyền có các nghĩa vụ sau đây:

1. Thực hiện công việc theo uỷ quyền và báo cho bên uỷ quyền về việc thực hiện công việc đó;

2. Báo cho người thứ ba trong quan hệ thực hiện uỷ quyền về thời hạn, phạm vi uỷ quyền và việc sửa đổi, bổ sung phạm vi uỷ quyền;

3. Bảo quản, giữ gìn tài liệu và phương tiện được giao để thực hiện việc uỷ quyền;

4. Giữ bí mật thông tin mà mình biết được trong khi thực hiện việc uỷ quyền;

5. Giao lại cho bên uỷ quyền tài sản đã nhận và những lợi ích thu được trong khi thực hiện việc uỷ quyền theo thoả thuận hoặc theo quy định của pháp luật;

6. Bồi thường thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều này”

Theo đó khi anh trai bạn muốn bán đất thì cần thông báo cho 3 chị em bạn biết nhưng anh trai bạn lại ngầm bán mảnh đất mà không có sự đồng ý của chị em bạn chỉ có anh trai, chị dâu và bà dì đồng ý bán đất. Cho nên hành vi này của anh trai bạn và người mua là trái pháp luật vì bạn cũng có quyền sử dụng mảnh đất này nên trước tiên bạn có quyền yêu cầu UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp giải quyết. Cụ thể:

Tại Điều 202 Luật đất đai năm 2013 quy định hòa giải tranh chấp đất đai:

“1. Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở.

2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải.

3. Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình; trong quá trình tổ chức thực hiện phải phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.

4. Việc hòa giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên và có xác nhận hòa giải thành hoặc hòa giải không thành của UBND cấp xã. Biên bản hòa giải được gửi đến các bên tranh chấp, lưu tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp”.

Còn theo Điều 203 Luật đất đai 2013 quy định: Tranh chấp đất đai đã được hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã mà không thành thì được giải quyết như sau:

“1. Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết;

2. Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:

a) Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này;

b) Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự;”

Theo Điều 186 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định:  Quyền khởi kiện vụ án.

"Điều 186. Quyền khởi kiện vụ án

Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình".

Về hình thức, nội dung đơn khởi kiện quy định tại Điều 189 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 như sau:

"Điều 189. Hình thức, nội dung đơn khởi kiện

1. Cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện phải làm đơn khởi kiện.

2. Việc làm đơn khởi kiện của cá nhân được thực hiện như sau:

a) Cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự thì có thể tự mình hoặc nhờ người khác làm hộ đơn khởi kiện vụ án. Tại mục tên, địa chỉ nơi cư trú của người khởi kiện trong đơn phải ghi họ tên, địa chỉ nơi cư trú của cá nhân đó; ở phần cuối đơn, cá nhân đó phải ký tên hoặc điểm chỉ;

b) Cá nhân là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì người đại diện hợp pháp của họ có thể tự mình hoặc nhờ người khác làm hộ đơn khởi kiện vụ án. Tại mục tên, địa chỉ nơi cư trú của người khởi kiện trong đơn phải ghi họ tên, địa chỉ nơi cư trú của người đại diện hợp pháp của cá nhân đó; ở phần cuối đơn, người đại diện hợp pháp đó phải ký tên hoặc điểm chỉ;

c) Cá nhân thuộc trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản này là người không biết chữ, người khuyết tật nhìn, người không thể tự mình làm đơn khởi kiện, người không thể tự mình ký tên hoặc điểm chỉ thì có thể nhờ người khác làm hộ đơn khởi kiện và phải có người có đủ năng lực tố tụng dân sự làm chứng. Người làm chứng phải ký xác nhận vào đơn khởi kiện.

3. Cơ quan, tổ chức là người khởi kiện thì người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức đó có thể tự mình hoặc nhờ người khác làm hộ đơn khởi kiện vụ án. Tại mục tên, địa chỉ của người khởi kiện phải ghi tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức và họ, tên, chức vụ của người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức đó; ở phần cuối đơn, người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức phải ký tên và đóng dấu của cơ quan, tổ chức đó; trường hợp tổ chức khởi kiện là doanh nghiệp thì việc sử dụng con dấu theo quy định của Luật doanh nghiệp.

4. Đơn khởi kiện phải có các nội dung chính sau đây:

a) Ngày, tháng, năm làm đơn khởi kiện;

b) Tên Tòa án nhận đơn khởi kiện;

c) Tên, nơi cư trú, làm việc của người khởi kiện là cá nhân hoặc trụ sở của người khởi kiện là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có).

Trường hợp các bên thỏa thuận địa chỉ để Tòa án liên hệ thì ghi rõ địa chỉ đó;

d) Tên, nơi cư trú, làm việc của người có quyền và lợi ích được bảo vệ là cá nhân hoặc trụ sở của người có quyền và lợi ích được bảo vệ là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có);

đ) Tên, nơi cư trú, làm việc của người bị kiện là cá nhân hoặc trụ sở của người bị kiện là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có). Trường hợp không rõ nơi cư trú, làm việc hoặc trụ sở của người bị kiện thì ghi rõ địa chỉ nơi cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở cuối cùng của người bị kiện;

e) Tên, nơi cư trú, làm việc của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cá nhân hoặc trụ sở của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có).

Trường hợp không rõ nơi cư trú, làm việc hoặc trụ sở của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì ghi rõ địa chỉ nơi cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở cuối cùng của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;

g) Quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm; những vấn đề cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết đối với người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;

h) Họ, tên, địa chỉ của người làm chứng (nếu có);

i) Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện.

5. Kèm theo đơn khởi kiện phải có tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm. Trường hợp vì lý do khách quan mà người khởi kiện không thể nộp đầy đủ tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện thì họ phải nộp tài liệu, chứng cứ hiện có để chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm. Người khởi kiện bổ sung hoặc giao nộp bổ sung tài liệu, chứng cứ khác theo yêu cầu của Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án".

Bạn cần thực hiện đúng theo quy định pháp luật về hình thức và nội dung đơn khởi kiện. Kèm theo đơn khởi kiện phải có tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp của bạn. Trường hợp vì lý do khách quan mà không thể nộp đầy đủ tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện thì phải nộp tài liệu, chứng cứ hiện có để chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp. Bạn bổ sung hoặc giao nộp bổ sung tài liệu, chứng cứ khác theo yêu cầu của Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án.

Vấn đề gửi đơn khởi kiện đến Tòa án tại Điều 190 Bộ luật tố tụng dân sự 2015:

"Điều 190. Gửi đơn khởi kiện đến Tòa án

1. Người khởi kiện gửi đơn khởi kiện kèm theo tài liệu, chứng cứ mà mình hiện có đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án bằng các phương thức sau đây:

a) Nộp trực tiếp tại Tòa án;

b) Gửi đến Tòa án theo đường dịch vụ bưu chính;

c) Gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).

2. Ngày khởi kiện là ngày đương sự nộp đơn khởi kiện tại Tòa án hoặc ngày được ghi trên dấu của tổ chức dịch vụ bưu chính nơi gửi.

Trường hợp không xác định được ngày, tháng, năm theo dấu bưu chính nơi gửi thì ngày khởi kiện là ngày đương sự gửi đơn tại tổ chức dịch vụ bưu chính. Đương sự phải chứng minh ngày mình gửi đơn tại tổ chức dịch vụ bưu chính; trường hợp đương sự không chứng minh được thì ngày khởi kiện là ngày Tòa án nhận được đơn khởi kiện do tổ chức dịch vụ bưu chính chuyển đến.

3. Trường hợp người khởi kiện gửi đơn khởi kiện bằng phương thức gửi trực tuyến thì ngày khởi kiện là ngày gửi đơn.

4. Trường hợp chuyển vụ án cho Tòa án khác theo quy định tại Điều 41 của Bộ luật này thì ngày khởi kiện là ngày gửi đơn khởi kiện đến Tòa án đã thụ lý nhưng không đúng thẩm quyền và được xác định theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này.

5. Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành Điều này".

Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ quy định tại Khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự 2015:

"Điều 39. Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ

1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:

a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

b) Các đương sự có quyền tự thoả thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này;

c) Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết".

Vì vậy, yêu cầu của bạn với người mua đất là hoàn toàn hợp pháp nên bạn có thể làm đơn khởi kiện đòi người mua đất không thực hiện hành vi mua lại mảnh đất này tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người (bị đơn) cư trú hoặc tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có mảnh đất để yêu cầu người mua (bị đơn) hoàn trả lại mảnh đất. Bạn phải gửi kèm theo đơn khởi kiện những tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ, hợp pháp. Cụ thể, trong trường hợp của bạn thì hồ sơ khỏi kiện bao gồm: Đơn khởi kiện (theo mẫu); Bản photo công chứng chứng minh nhân dân của bạn; Bản photo giấy biên nhận và hợp đồng mua bán quyền sử dụng đất (khi nào Tòa án yêu cầu trình bản gốc để đối chiếu thì mới trình bản gốc cho Tòa xem).

Thứ hai, thời hiệu khởi kiên:

Theo quy định tại điểm a, điểm b khoản 3 điều 23 của Nghị quyết 03/2012/NQ-HĐTP ngày 03/12/2012 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, hướng dẫn thi hành một số quy định trong Phần thứ nhất “Những quy định chung” của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự thì được hiểu như sau: Đối với tranh chấp về quyền sở hữu tài sản, về đòi lại tài sản, đòi lại quyền sử dụng đất do người khác quản lý, chiếm hữu thông qua giao dịch dân sự thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện. Tức là không bị hạn chế thời hạn khởi kiện.”

Như vậy đối với vụ việc của bạn không áp dụng thời hiệu khởi kiện nên bạn có thể để vài năm sau đó mới kiện vẫn được. Tuy nhiên, theo chúng tôi bạn nên viết đơn khởi kiện để quyền lợi của bạn được bảo đảm.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.1940 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận Tư vấn Dân sự.