Luật sư trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi yêu cầu tư vấn tới bộ phận tư vấn luật của chúng tôi. Nội dung câu hỏi của bạn được chúng tôi nghiên cứu và tư vấn như sau:

Cơ sở pháp lý:

- Bộ luật Dân sự 2015;

- Luật Thương mại 2005.

Nội dung tư vấn:

Thứ nhất, bao tiêu sản phẩm được hiểu là việc cá nhân, tổ chức đứng ra nhận tiêu thụ (thu mua) toàn bộ hoặc một phần sản phẩm từ một đơn vị sản xuất nào đó (có thể là cá nhân hoặc tổ chức) theo những điều kiện nhất định.

Khái niệm bao tiêu sản phẩm thường được dùng trong lĩnh vực nông nghiệp như mua bán nông sản mà hàng hóa thường là lúa, ngô, khoai, cà phê …

Thứ hai, về Hợp đồng bao tiêu sản phẩm

Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành thì chưa có một văn bản nào giải thích cụ thể khái niệm “Hợp đồng bao tiêu sản phẩm”. Tuy nhiên, dựa trên các quy định của Bộ luật dân sự và Luật Thương mại hiện hành thì chúng ta có thể định nghĩa về “Hợp đồng bao tiêu sản phẩm” như sau:

Hợp đồng theo Bộ luật dân sự 2015 được hiểu là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự."

Luật Thương mại 2005 không đưa ra định nghĩa về hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương mại, nhưng có thể dựa vào khái niệm hợp đồng mua bán tài sản trong Bộ luật dân sự để xác định bản chất của hợp đồng mua bán hàng hóa. Theo quy định tại Điều 430 Bộ luật dân sự 2015 về Hợp đồng mua bán tài sản như sau:

"Hợp đồng mua bán tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên bán chuyển quyền sở hữu tài sản cho bên mua và bên mua trả tiền cho bên bán."

Như vậy, hàng hóa thuộc tài sản và có phạm vi hẹp hơn tài sản, từ đó cho thấy, hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương mại một dạng cụ thể của hợp đồng mua bán tài sản.

Theo đó, Hợp đồng bao tiêu sản phẩm được hiểu là một loại hợp đồng mua bán tài sản mà cụ thể hơn là mua bán hàng hóa. Đặc biệt, khi xác lập hợp đồng này, bên mua sẽ đảm bảo đầu ra cho bên bán đối với toàn bộ số lượng hàng hóa do bên bán sản xuất ra trong một khoảng thời gian đã thỏa thuận.

Hợp đồng bao tiêu sản phẩm thường được ký kết giữa các doanh nghiệp với người sản xuất theo các hình thức:

  • Ứng trước vốn, vật tư, hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ và mua lại sản phẩm (sản phẩm thường là nông sản);
  • Bán vật tư mua lại sản phẩm;
  • Trực tiếp tiêu thụ sản phẩm từ nhà sản xuất.

Hợp đồng bao tiêu sản phẩm thường được các chủ thể ràng buộc bởi các điều kiện đặc thù như sau:

  • Chất lượng sản phẩm: Đây là điều kiện rang buộc quan trọng giúp bên mua đảm bảo chất lượng đầu vào tối thiểu của mình. Bên mua chỉ tiếp nhận hàng hóa khi chất lượng sản phẩm đạt yêu cầu tối thiếu của mình;
  • Năng suất tối thiểu: Điều kiện này giúp cho người mua đảm bảo được sản lượng hàng hóa tối thiểu theo nhu cầu của mình;
  • Giá sàn: là mức giá thấp nhất mà bên bao tiêu chi trả cho một khối lượng sản phẩm nhất định. Điều này đảm bảo việc bên bán ít có khả năng bị ép giá hơn;
  • Cam kết không được bán cho bên thứ ba trong phần diện tích bao tiêu nhằm đảm bảo việc tuân thủ hợp giữa bên bán với bên mua và tránh thiệt hại cho bên mua;

Đối tượng của hợp đồng bao tiêu sản phẩm cũng mang tính đặc thù, cụ thể: Đối tượng của hợp đồng bao tiêu sản phẩm là sản phầm hữu hình, thông thường là sản phẩm từ trồng trọt, chăn nuôi. Bao gồm: Lúa, cà phê, khoai, sắn, gà, vịt, trâu, bò…

Hình thức của Hợp đồng bao tiêu sản phẩm được quy định rõ tại Điều 24 Luật Thương mại 2005, cụ thể như sau:

“1. Hợp đồng mua bán hàng hoá được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc được xác lập bằng hành vi cụ thể.

2. Đối với các loại hợp đồng mua bán hàng hoá mà pháp luật quy định phải được lập thành văn bản thì phải tuân theo các quy định đó.”

Thông thường, hợp đồng bao tiêu sản phẩm được xác lập bằng hình thức văn bản đối với chủ thể một bên là doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà phân phối. Tuy nhiên, đối với những cá nhân, hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ thì hợp đồng thường được giao kết bằng lời nói.

Quyền và nghĩa vụ của các bên: Do Hợp đồng bao tiêu là một loại hợp đồng mua bán hàng hóa, vì vậy những quyền lợi và nghĩa vụ tương ứng giữa bên bán và bên mua trong hợp đồng này tương tự như quyền lợi và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng mua bán hàng hóa theo quy định của Luật Thương mại.

Tuy nhiên, quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng bao tiêu sản phẩm phát sinh những vấn đề như: số lượng hàng hóa không được xác định trước khi giao kết hợp đồng bởi số lượng này không cố định và phụ thuộc vào khối lượng bao tiêu theo diện tích sản xuất hoặc số lượng đầu vào của sản phẩm (ví dụ như: giống cây trồng, giống vật nuôi...)

Trên đây là toàn bộ phần tư vấn của chúng tôi dành cho bạn. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.1940 để được giải đáp.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê