Xin cảm ơn Luật sư!

Người gửi: dinhco

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục hỏi đáp pháp luật của công ty Luật Minh Khuê.

Tư vấn pháp luật trực tuyến gọi 1900 6162.

Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến gọi: 1900 6162.

Trả lời:

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến công ty Luật Minh Khuê. Vấn đề của bạn chúng tôi xin trả lời như sau:

Cơ sở pháp lý:

Bộ luật Tố tụng Hình sự 2003.

Nội dung trả lời:

Cơ quan điều tra tham gia hoạt động tố tụng với tư cách là cơ quan tiến hành tố tụng theo Khoản 1 Điều 33 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2003: 

1. Các cơ quan tiến hành tố tụng gồm có:

a) Cơ quan điều tra;

b) Viện kiểm sát;

c) Toà án.

Luật sư tham gia hoạt động tố tụng với tư cách là người bào chữa theo Điều 56 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2003: 

1. Người bào chữa có thể là:

a) Luật sư;

b) Người đại diện hợp pháp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo;

c) Bào chữa viên nhân dân.

Như vậy, mối quan hệ giữa Luật sư và Cơ quan điêu tra có thể được xác định cụ thể như sau:

1. Luật sư gặp gỡ cơ quan điều tra để làm thủ tục tham gia vào hoạt động điều tra

Để có thể tham gia vào hoạt động điều tra để bảo vệ cho khách hàng của mình thì Luật sư phải chuẩn bị các giấy tờ như sau:

- Giấy giới thiệu.

- Giấy phân công của văn phòng.

- Thẻ Luật sư.

- Hợp đồng giữa văn phòng Luật sư với đại diện hợp pháp của bị can, bị cáo.

Các yêu cầu khác của cơ quan điều tra:

Sau khi chuẩn bị các giấy tờ trên thì Luật sư gặp cơ quan điều tra để đề  nghị được tham gia vào hoạt động điều tra. Nếu cơ quan điều tra chấp thuận sẽ cấp cho Luật sư giấy chứng nhận bào chữa.

Trên thực tế, để gặp được cơ quan điều tra không phải là dễ dàng, vì những lý do khách quan và chủ quan khác nhau. Do đó đòi hỏi Luật sư phải kiên trì, không nóng vội.

2. Trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

Trong giai đoạn này, Luật sư có quyền tham gia từ khi khởi tố bị can theo Khoản 1 Điều 58 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2003: 1. Người bào chữa tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can. Trong trường hợp bắt người theo quy định tại Điều 81 và Điều 82 của Bộ luật này thì người bào chữa tham gia tố tụng từ khi có quyết định tạm giữ. Trong trường hợp cần giữ bí mật điều tra đối với tội xâm phạm an ninh quốc gia, thì Viện trưởng Viện kiểm sát quyết định để người bào chữa tham gia tố tụng từ khi kết thúc điều tra.

Sự có mặt của Luật sư góp phần làm hạn chê sự làm trái pháp luật của cơ quan điều tra trong việc bắt giam, lấy lời khai... bị can, đồng thời tạo điều kiện để Luật sư hiểu và nắm bắt nội dung vụ án ngay từ đầu; giúp công tác điều tra, tuy tố, xét xử vụ án được nhanh chóng và khách quan.

Luật sư có các quyền được quy định tại Khoản 2 Điều 58 Bộ luật Tố tụng Hình sự: 

a) Có mặt khi lấy lời khai của người bị tạm giữ, khi hỏi cung bị can và nếu Điều tra viên đồng ý thì được hỏi người bị tạm giữ, bị can và có mặt trong những hoạt động điều tra khác; xem các biên bản về hoạt động tố tụng có sự tham gia của mình và các quyết định tố tụng liên quan đến người mà mình bào chữa;

b) Đề nghị Cơ quan điều tra báo trước về thời gian và địa điểm hỏi cung bị can để có mặt khi hỏi cung bị can;

c) Đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng, người giám định, người phiên dịch theo quy định của Bộ luật này;

d) Thu thập tài liệu, đồ vật, tình tiết liên quan đến việc bào chữa từ người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người thân thích của những người này hoặc từ cơ quan, tổ chức, cá nhân theo yêu cầu của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo nếu không thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác;

đ) Đưa ra tài liệu, đồ vật, yêu cầu;

e) Gặp người bị tạm giữ; gặp bị can, bị cáo đang bị tạm giam;

g) Đọc, ghi chép và sao chụp những tài liệu trong hồ sơ vụ án liên quan đến việc bào chữa sau khi kết thúc điều tra theo quy định của pháp luật;

h) Tham gia hỏi, tranh luận tại phiên toà;

i) Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng;

k) Kháng cáo bản án, quyết định của Toà án nếu bị cáo là người chưa thành niên hoặc người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất quy định tại điểm b khoản 2 Điều 57 của Bộ luật này.

Quy định này giúp Luật sư có thể tiếp nhận thêm một số tình tiết, giúp nhận thức vụ án được khách quan hơn. Bên cạnh đó, Luật sư có quyền có mặt trong các giai đoạn điều tra khác như khám nghiệm hiện trường, chỗ ở, địa điểm phạm tội... nhằm thu thập và hoàn thiện chứng cứ.

Thực tế, trong các giai đoạn này, nhiều khi điều tra viên không cho phép Luật sư hỏi bị can. Để làm được điều này, Luật sư cần phải tế nhị và khéo léo, cần có thiện cảm và tạo mối quan hệ tốt với cơ quan điều tra.

Ngoài ra, khi có căn cư thay đổi được quy định tại Điều 28 và Điều 32 Bộ luật Tố tụng Hình sự thì Luật sư có thể đề nghị thay đổi điều tra viên, người giám định, người phiên dịch; nhằm đảm bảo vụ án được tiến hành khách quan, vô tư.

Khi đọc hồ sơ vụ án, Luật sư cần chú ý xem bản kết luận điều tra nêu hành vi phạm tội có đúng không, các chứng cứ cơ quan điều tra chứng minh tội phạm có đảm bảo khách quan không? Từ đó, Luật sư đề xuất những yêu cầu cần thiết với Viện kiểm sát, Tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của bị can.

Tùy từng tình tiết và diễn biến vụ án mà Luật sư có thể đưa ra các yêu cầu sau với cơ quan điều tra:

- Đề nghị lấy lời khai của người làm chứng.

- Đề nghị bổ sung người làm chứng và lấy lời khai của họ.

- Tiến hành đối chất.

- Tiến hành nhận dạng.

- Thu giữ vật chứng.

- Thực hiện điều tra.

- Trưng cầu giám định, bổ sung giám định hoặc giám định lại.

- Đưa các tài liệu và đồ vật có liên quan đến vụ án để bảo vệ thân chủ.

Trước khi kết thúc giai đoạn điều tra, cần đề xuất hướng giải quyết với cơ quan điều tra:

- Đề xuất bằng văn bản, chỉ rõ cơ sở, căn cứ lập luận của mình.

- Đề xuất tách nhập vụ án.

- Đề xuất theo hướng đủ chứng cứ hay không đủ chứng cứ.

- Đề xuất đình chỉ vụ án.

Tóm lại, mối quan hệ giữa Luật sư và cơ quan điều tra nói riêng, giữa Luật sư và cơ quan tiến hành tố tụng nói chung là mối quan hệ giữa đồng nghiệp trong công tác pháp luật; bình đẳng, tôn trọng vì công lý; ngoài ra còn là mối quan hệ phụ thuộc và tương hỗ lẫn nhau.

Trên đây là những tư vấn của chúng tối về vấn đề của bạn. Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lực chọn công ty Luật Minh Khuê!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn luật - Công ty luật Minh Khuê