2. Tôi và chồng cùng đứng tên lô đất tại Bình Dương từ năm 2009. Đến năm 2011, chồng tôi ký công chứng ủy quyền cho tôi toàn quyền định đoạt lô đất trên. Năm 2012 tôi thế chấp lô đất vào ngân hàng để vay 1 tỷ đồng. Đến năm 2013 vợ chồng tôi làm thủ tục ly hôn. Do đã tự phân chia tài sản (chồng tôi lấy căn nhà tại TP.HCM tô còn tôi lấy lô đất đó) nên chúng tôi không yêu cầu tòa phân chia tài sản, quyết định ly hôn của tòa ghi “Tài sản chung: không có”. Giữa năm 2014, chồng cũ của tôi đột quỵ, qua đời. Do không trả được tiền vay, phía ngân hàng nói sẽ phát mãi lô đất của tôi nhưng lại bắt tôi phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế của chồng cũ. Như vậy là thế nào, xin luật sư giải thích giúp. Tôi xin chân thành cám ơn!

Người gửi: M.T

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật dân sự của công ty luật Minh Khuê.

Ngân hàng yêu cầu phát mại như vậy có đúng không ?

Luật sư tư vấn pháp luật dân sự gọi: 1900 6162         

Trả lời:

Công ty Luật Minh Khuê đã nhận được câu hỏi của chị. Cảm ơn chị đã quan tâm và gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Vấn đề của chị chúng tôi giải đáp như sau:

1. Căn cứ pháp lý

Bộ luật dân sự 2005;

Nghị định 152/2006/NĐ-CP nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc

2. Nội dung phân tích

2.1. Người lao động bị tạm giam, tạm giữ có được hưởng chế độ hưu trí không ?

Căn cứ vào quy định tại điều 26 của nghị định 152/2006/NĐ-CP quy định về điều kiện được hưởng chế độ hưu trí:

"Điều 26. Điều kiện hưởng lương hưu theo khoản 1 Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội được quy định như sau:

Người lao động được hưởng lương hưu khi nghỉ việc thuộc một trong các trường hợp sau:

1. Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên.

2. Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

3. Người lao động từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

4. Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên".

Căn cứ vào quy định này thì nếu như người lao động đến tuổi về hưu và đủ 20 năm tham gia đóng bảo hiểm xã hội thì được hưởng chế độ hưu trí như bình thường. Còn người lao động bị kết án hay bị tạm giam, tạm giữ thi quyền lợi của người lao động khi tham gia bảo hiểm xã hội cũng sẽ không bị ảnh hưởng.

Ở đây người lao động sẽ có trách nhiệm là chốt sổ và trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động này để họ có thể làm các thủ tục để hưởng chế độ hưu trí của bảo hiểm xã hội.

2.2. Liên quan đến phát mãi căn nhà.

Theo như chị có nêu thì vợ chồng chị đã ly hôn và có sự công nhận của Tòa án, như vậy, về mặt pháp lý thì hai anh chị không còn là vợ chồng nữa. Do đó, về mặt pháp luật chị sẽ không được hưởng di sản thừa kế do chồng chị để lại. 

Khi ly hôn anh chị đã tự phân chia tài sản chung. Nhưng lô đất này chị đã dùng để thế chấp ngân hàng để vay tiền, nên khi phân chia, chị chưa làm thủ tục sang tên cho chị do một số lý do có thể là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang ở trong ngân hàng hoặc theo hợp đồng thế chấp có điều khoản không được chuyển nhượng. Về mặt pháp lý lô đất này vẫn là tài sản chung của hai vợ chồng anh chị. Do đó, nếu như chồng chị đã chết thì ngân hàng không thể phát mãi vì không được sự đồng ý của chủ sở hữu, vì vậy ngân hàng mới yêu cầu chị đứng ra làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế của chồng chị. Ở đây ngân hàng muốn chị đứng ra phân chia tài sản của chị và chồng chị để chị trả phần nợ cho ngân hàng tương ứng với phần giá trị tài sản thế chấp mà chị đã phân chia khi đến hạn trả nợ. Sau đó, những người thừa kế của chồng chị sẽ làm thủ tục phân chia di sản thừa kế và tiếp tục thừa kế nghĩa vụ trả nợ của chồng chị khi đến hạn trả nợ tương ứng với phần di sản thừa kế.

Trong trường hợp này, mảnh đất này vẫn đang đứng tên vợ chồng chị, nếu chị muốn làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế thì phải được những người thừa kế của chồng chị cử ra quản lý di sản theo quy định tại điều 638 BLDS:

"Điều 638. Người quản lý di sản

1. Người quản lý di sản là người được chỉ định trong di chúc hoặc do những người thừa kế thoả thuận cử ra.

2. Trong trường hợp di chúc không chỉ định người quản lý di sản và những người thừa kế chưa cử được người quản lý di sản thì người đang chiếm hữu, sử dụng, quản lý di sản tiếp tục quản lý di sản đó cho đến khi những người thừa kế cử được người quản lý di sản.

3. Trong trường hợp chưa xác định được người thừa kế và di sản chưa có người quản lý thì di sản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý".

Như vậy, chị chỉ có quyền kê khai cũng như quản lý di sản thừa kế khi chị được chồng cũ chỉ định hoặc những người thừa kế thỏa thuân cử chị đứng ra quản lý di sản. Còn phía bên ngân hàng không có quyền yêu cầu chị thực hiện công việc này. Bên cạnh đấy, khi chia thừa kế, chị có quyền yêu cầu những người chia thừa kế chia lô đất đấy cho chị theo như văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của hai vợ chồng, lúc này.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật dân sự và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.
Trân trọng./.
Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê