KH: K.T.T

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục hỏi đáp pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê.

Tiếp cận pháp luật

Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến, gọi: 1900 6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tới thư mục tư vấn của công ty chúng tôi, với câu hỏi của bạn chúng tôi xin trả lời như sau:

Cơ sở pháp lý:

- Quyết định số 09/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ : Ban hành Quy định về chuẩn tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở

- Quyết định 1932/QĐ-BTP

Nội dung phân tích:

1. Tiếp cận pháp luật được hiểu là hoạt động tuyên truyền, giáo dục đưa pháp luật về với người dân giúp người dân tại cơ sở có cái nhìn đúng đắn về pháp luật, bảo đảm điều kiện đáp ứng nhu cầu nâng cao nhận thức pháp luật, thực hiện, bảo vệ và phát huy quyền và lợi ích hợp pháp của công dân ngay tại cơ sở; phát huy vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Mục đích: Đánh giá thực trạng tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở để có giải pháp thúc đẩy, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong việc triển khai các thiết chế tiếp cận pháp luật, bảo đảm điều kiện đáp ứng nhu cầu nâng cao nhận thức pháp luật, thực hiện, bảo vệ và phát huy quyền và lợi ích hợp pháp của công dân ngay tại cơ sở; phát huy vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

2. Tiếp cận pháp luật được ghi nhận trong một số văn bản pháp luật như: 

 - Quyết định 09/2013/QĐ - Ttg

 - Quyết định 1932/QĐ-BTP

3. Thực trạng về tiếp cận pháp luật tại cơ sở của người dân 

 Quyết định 09/2013/QĐ - Ttg đã thiết lập một Bộ công cụ với 8 tiêu chí và 41 chỉ tiêu cụ thể. Căn cứ vào Bộ công cụ này, chính quyền cơ sở và người dân có điều kiện tập trung đánh giá một cách có hệ thống, đồng bộ, toàn diện thực trạng tiếp cận pháp luật, bảo đảm cho pháp luật được thực thi nghiêm minh, thống nhất. Tuy nhiên, nội hàm các khái niệm “tiếp cận pháp luật”, “tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở” hiện vẫn chưa được phân tích làm rõ, ngoại trừ chỉ ra mục đích của việc đánh giá thực trạng tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở.

Thực tiễn triển khai, một số chỉ tiêu, tiêu chí tiếp cận pháp luật còn chung chung, chưa sát với tình hình thực tế ở địa phương; thậm chí có sự trùng lắp, chồng chéo với bộ chỉ số về cải cách hành chính, chính quyền trong sạch, vững mạnh, nông thôn mới dẫn tới khó khăn trong thống kê, đánh giá, chấm điểm. Các tiêu chí chuẩn tiếp cận đưa ra trong Quyết định số 09 quá nhiều (41 tiêu chí), đòi hỏi người trong Hội đồng đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật phải có hiểu biết về tất cả các lĩnh vực này. Trước đó, việc thành lập Hội đồng đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật đã khó thực hiện vì đòi hỏi phải có đủ chức danh của 12 cán bộ công tác tại 12 lĩnh vực như trong tiêu chí chuẩn tiếp cận.

Việc phân cấp thiếu hợp lý dẫn tới dồn việc cho cấp tỉnh, tạo thêm gánh nặng cho cơ quan tư pháp địa phương, thời gian đánh giá ngắn đã gây nhiều khó khăn, chưa có cơ chế rõ ràng để nâng cao trách nhiệm, huy động sự vào cuộc của các cơ quan, tổ chức có liên quan. Việc đánh giá, công nhận địa phương (cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh) đạt chuẩn tiếp cận pháp luật bởi vậy dễ trở thành hình thức, trùng lặp với việc đánh giá trên một số lĩnh vực khác, tạo gánh nặng cho chính quyền cấp cơ sở.

4. Giải pháp khắc phục về chuẩn tiếp cận pháp luật tại cơ sở

Cần rà soát, đánh giá thực trạng pháp luật về chuẩn tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở; trong đó sửa đổi Quyết định số 09 theo hướng xây dựng Bộ tiêu chí gọn nhẹ, cụ thể, bám sát yêu cầu quản lý Nhà nước, nhu cầu tìm hiểu và sử dụng pháp luật của người dân; đảm bảo phân công, phân cấp rõ ràng; quy trình, thời gian đánh giá phù hợp, đơn giản, thống nhất với việc đánh giá các bộ tiêu chí, chỉ số khác có liên quan và có thể sử dụng kết quả đánh giá chung. Đặc biệt cần bổ sung thêm tiêu chí đánh giá chỉ số hài lòng của người dân vào Bộ Công cụ. 

Trên đây là những tư vấn của chúng tôi về vấn đề của bạn. Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công ty chúng tôi.

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT - CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ.