Căn cứ luật hộ tịch năm 2014 thì Giấy khai sinh là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho cá nhân khi được đăng ký khai sinh. Tại điều 6 nghị định 123/2015/NĐ-CP quy định thì giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của cá nhân. Mợi hồ sơ giấy tờ của cá nhân có nội dung về họ, chữ đệm, tên; ngày, tháng, năm sinh; giới tính; dân tộc; quốc tịch; quê quán; quan hệ cha, mẹ, con thì phải phù hợp với Giấy khai sinh của người đó.

Việc thay đổi họ tên hiện nay đúng là phải có lý do.

Luật hộ tịch nước ta quy định dẫn chiếu sang bộ luật dân sự năm 2015 về quyền được đổi tên. Cụ thể tại điều 28 pháp luật quy định một trong những lý do được đổi tên được hiểu như sau:

- Họ, tên đó gây nhầm lẫn (tên viết thiếu dấu trong giấy khai sinh, tên sai chính tả, đặt nhầm…)
- Tên khai sinh gây ảnh hưởng đến tình cảm gia đình (tên trùng với người trong họ hàng, gia đình, tên không được sự đồng ý của nhiều người trong gia đình, tên trùng với bạn bè cùng lớp, đồng nghiệp cùng nơi làm việc gây nhiều ảnh hưởng…) - Trong trường hợp này phải có đươc giấy tờ chứng minh trên của người họ hàng, người mà bạn trùng tên.
- Tên, họ ảnh hưởng đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó (tên dễ bị trêu chọc, tên gây hiểu lầm, tên có ý nghĩa không tốt, tên gây bất tiện trong giao tiếp…)
- Muốn đổi từ họ của cha sang họ của mẹ hoặc ngược lại.
- Đổi lại họ, tên của người bị lưu lạc đã tìm ra nguồn gốc huyết thống của mình.
- Đổi họ, tên của người được xác định lại giới tính.
- Đổi tên theo yêu cầu của cha đẻ, mẹ đẻ hoặc người con khi xác định cha, mẹ cho con.
Việc thay đổi họ, tên cho người dưới 18 tuổi, được thực hiện theo yêu cầu của cha, mẹ (phải có giấy tờ khai sinh, xác minh huyết thống)
- Người từ 9 tuổi trở lên: phải có sự đồng ý của người đó.
Người trên 18 tuổi đã thành niên có thể tự đổi tên cho mình.

Thủ tục thay đổi tên được quy định tại luật hộ tịch như sau:

Người yêu cầu đăng ký thay đổi hộ tịch nộp tờ khai theo mẫu quy định và giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định xét thấy việc thay đổi, cải chính hộ tịch là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật dân sự và pháp luật có liên quan, công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ký vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn được kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.

Như vậy theo quy định nếu có lý do chính đáng và hợp lý thì việc thay đổi tên được thực hiện khá nhanh chóng.Tất nhiên với những lý do không chính đáng như là đổi tên cho đẹp, đổi tên để gây sự chú ý hay đổi tên cho hợp phong thủy...đều không được chấp nhận.

Đối với mỗi loại giấy tờ tùy thân khác thì có một cơ quan riêng cấp. Về nguyên tắc, cơ quan nào quản lý, ban hành, cấp hồ sơ giấy tờ thì cơ quan đó có quyền điều chỉnh tên và chữ đệm trong giấy tờ đó, đương nhiên là khi điều chỉnh vẫn phải dựa trên giấy khai sinh.

Tên gọi không là thước đo của thành công, đơn giản chỉ để phân biệt, xưng hô giữa người này với người khác. Việc đánh giá một con người không phụ thuộc vào tên gọi mà còn vô  số yếu tố khác như năng lực, phẩm chất, kiến thức…

Trân trọng./.

Chuyên viên : Phạm Ngọc - Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự