1. Vậy hai người đó có quyền dừng xe và có quyền yêu cầu xuất trình giấy tờ không ?

2. Và trong trường hợp đó tôi có quyền gì không ? Tôi có quyền không xuất trình không vì họ mặc thường phục, đi xe thường, không đeo thẻ ?

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Người gửi: T.K

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn pháp luật dân sự của Công ty luật Minh Khuê,

Luật sư tư vấn dân sự gọi: 1900 6162

Trả lời:

Chào bạn! Công ty Luật Minh Khuê đã nhận được câu hỏi của bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm và gửi câu hỏi tới công ty. Vấn đề của bạn, công ty xin giải đáp như sau:

Cơ sở pháp lý:

Thông tư số 65/2012/TT-BCA quy định nhiệm vụ, quyền hạn, hình thức, nội dung tuần tra, kiểm soát của Cảnh sát giao thông đường bộ.

Nội dung phân tích:

Theo quy định của Thông tư thì đối tượng áp dụng của Thông tư này là “sĩ quan, hạ sĩ quan thuộc lực lượng cảnh sát giao thông đường bộ (sau đây viết gọn là cán bộ, chiến sỹ) thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát giao thông ....”.

Tuy nhiên, không phải bất kỳ trường hợp nào lực lượng cảnh sát giao thông cũng được phép “hóa trang”, theo Khoản 3 Điều 10 Thông tư này:

"3. Điều kiện tuần tra, kiểm soát công khai kết hợp với hóa trang
a) Phải có kế hoạch tuần tra, kiểm soát đã được người có thẩm quyền quy định tại khoản 2 Điều này phê duyệt. Nội dung kế hoạch phải nêu rõ thời gian, địa bàn tuần tra, kiểm soát; phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ được sử dụng để tuần tra, kiểm soát;
b) Tổ tuần tra, kiểm soát phải bố trí một bộ phận cán bộ trong Tổ hóa trang (mặc thường phục) để giám sát tình hình trật tự giao thông, phát hiện, đấu tranh ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật trong phạm vi địa bàn được phân công. Khi phát hiện vi phạm phải thông báo ngay cho bộ phận tuần tra, kiểm soát công khai để tiến hành kiểm soát, xử lý theo quy định của pháp luật;
Bộ phận hóa trang và bộ phận tuần tra, kiểm soát công khai trong một Tổ tuần tra, kiểm soát phải giữ một khoảng cách thích hợp để luôn có sự phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm việc xử lý vi phạm kịp thời, đúng pháp luật;
c) Nghiêm cấm lạm dụng việc tuần tra, kiểm soát công khai kết hợp với hóa trang trái quy định của pháp luật để sách nhiễu, phiền hà, gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức."

Như vậy, việc cảnh sát giao thông được mặc thường phục chỉ được thực hiện trong một số trường hợp cụ thể và phải kết hợp với tuần tra, kiểm soát công khai (kết hợp với cảnh sát giao thông mặc sắc phục đúng theo quy định) chứ không hoạt động độc lập, riêng lẻ. Đồng thời theo quy định trên thì nhiệm vụ của cảnh sát mặc thường phục chỉ là giám sát tình hình trật tự giao thông, phát hiện, đấu tranh ngăn chặn hành vi vi phạm. Do đó phải được hiểu quyền hạn của cảnh sát giao thông mặc thường phục chỉ là giám sát, phát hiện hành vi vi phạm sau đó thông báo cho cảnh sát khác có thẩm quyền để xử lý theo quy định chứ cảnh sát mặc thường phục không có thẩm quyền xử lý vi phạm. (Đây chính là thể hiện việc đấu tranh ngăn chặn hành vi vi phạm, việc kết hợp tuần tra, kiểm soát công khai với hóa trang, phối hợp giữa cảnh sát giao thông mặc thường phục với cảnh sát giao thông mặc sắc phục).

Tuy nhiên trong một số trường hợp nhất định, công an hóa trang có thể trực tiếp ngăn chặn, đình chỉ hành vi phạm của bạn chứ không có quyền phạt vi phạm bạn, căn cứ vào Khoản 3 Điều 14 Thông tư này quy định:

"4. Khi tuần tra, kiểm soát công khai kết hợp với hóa trang, cán bộ hóa trang phát hiện, ghi nhận được các hành vi vi phạm phải thực hiện quy định sau:
a) Thông báo ngay cho lực lượng tuần tra, kiểm soát công khai để ngăn chặn, đình chỉ và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật;
b) Có thể trực tiếp ngăn chặn, đình chỉ ngay hành vi vi phạm, nhưng phải sử dụng giấy Chứng minh Công an nhân dân để thông báo cho người vi phạm biết về việc đang thực hiện nhiệm vụ; thông báo về hành vi vi phạm và yêu cầu người vi phạm về trụ sở đơn vị để giải quyết hoặc thông báo cho lực lượng tuần tra, kiểm soát công khai đến để tiếp nhận và xử lý theo quy định của pháp luật."

Như vậy, công an "hóa trang" có quyền yêu cầu bạn dừng xe lại để ngăn chặn hành vi của bạn nhưng không có quyền xử phạt nên bạn không nhất thiết phải xuất trình giấy tờ. 

Trên đây là những tư vấn của chúng tôi về vấn đề của bạn. Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công chúng tôi.

Trân trọng./.

BỘ PHẬN TƯ VẤN LUẬT - CÔNG TY LUẬT MINH KHUÊ.